راهبرد معاصر

انتشار جزئیاتی از نامه تعدادی وزرا به رهبر انقلاب دادگاهی شدن عراقچی به زودی/ فسادی در لواسان وجود ندارد کارگران امسال چقدر عیدی می گیرند؟ ایمنی برج میلاد چگونه اداره می شود؟ لواسانات جزیره ای امن برای لاکچری نشین ها سهم وزارت علوم در آزمون استخدامی چه کنیم تا کتاب از سبد خریدمان حذف نشود؟ اسامی داوران بخش سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر اعلام شد تعطیلی زنگ ورزش مدارس تهران آموزش و پرورش چه خدماتی می تواند برای دانش آموزان اوتیسمی انجام دهد؟ آیا مصرف ویتامین D برای افراد بالای 70 سال ضروری است؟ در گفتگوی ما بین بهاره رهنما و فائزه هاشمی چه گذشت؟ محدودیت ها، مانعی برای افزایش جذاب در صادرات است دادستان کل به پرونده مرضیه هاشمی وارد می شود اجرای آیین‌نامه افزایش توانمندی‌ها و شایستگی‌های حرفه‌ای اعضای هیأت‌علمی دانشگاه تهران بشنوید از منشی هایی که این بار می شوند امین اموال پزشک خود دومین جلسه دادگاه مرضیه هاشمی چه زمانی است؟ وعده های تأمین اجتماعی در خصوص بسته حمایتی همچنان در بلاتکلیفی بهانه جدید آلمانی‌ها برای تحریم خطوط هوایی ایران ناجی تیم کی روش کیست؟ گاف جدید پامپئو در خصوص ایران امکان تعجیل تاریخ اعزام مشمولان به سربازی مسئولان جشنواره فجر دید خود را نسبت به تهیه کننده فیلم ضد ایرانی تغییر دهند آغاز ثبت‌نام در انتخابات عضویت در شورای عالی آموزش و پرورش لحن ایرانی ها در فضای مجازی خیلی مناسب نیست سید حسن نصرالله سکوت خود را می شکند روسیه در خصوص تجاوز مجدد صهیونیست ها به سوریه بیانیه ای صادر کرد فشار مضاعف رژیم صهیونیستی بر کشورهای جهان نتایج سفر خلیل زاد به پاکستان چه بود؟ اتحادیه اروپا خواهان حفظ برجام است ورود نخستین محموله نفتی ایران + اسامی شرکت ها سرانجام وضعیت بلیت فروشی جشنواره فیلم فجر به کجا می رسد؟ آخرین وضعیت سلامت سید حسن نصرالله واردات 600 هزار تن چای بیش از نیاز بازار! قدرتمندترین و ویرانگرترین تانک های ایرانی؛ از «ذوالفقار» تا «کرار»+ تصاویر چرا 63 درصد ایرانی ها برنج خارجی مصرف می کنند؟ + فیلم مصاحبه جنجالی کیروش و حمله به پرسپولیس + فیلم قانون جدید بیمه شخص ثالث 97/ بیمه شخص ثالث راننده محور می شود هدف دشمن از ایجاد التهاب در نظام بانکی چیست؟ تهدید کاخ سفید با موشک ضدتانک مجری "پرس‌تی‌وی" در آمریکا بازداشت شد قیمت طلا و سکه و دلار / 25 دی 97 آیا کانال ویژه ارتباط مالی ایران و اروپا (SPV) به سرانجام می رسد؟ افشای عناصر پشت پرده سازنده مستند ضدایرانی "بهتان برای حفظ نظام" سود صنعت اسب تضمین شده است/ 100 میلیارد یورو گردش مالی صنعت اسب در اروپاست بررسی وضعیت صنعت پرورش اسب در مستند "منهای نفت" + تیزر صنعت اسب را به متخصصان واگذار کنید ماجرای شایعه فرار علی انصاری+ عکس و فیلم پیامدهای افزایش بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی وراهکارهای پیش رو وزیر اقتصاد از کاهش قیمت دلار خبر داد سوخو به دنبال فروش هواپیما به ایران رهبر کره شمالی به چین رفت حذف 4 صفر از پول ملی راهگشای کوتاه مدت و درمان موقتی است عدم شفافیت در واگذاری ها، خصوصی سازی را ناکارآمد کرده است دست‌های پنهان، مانع رشد صنعت چای ایران "ایرگزیت"؛ فرجام یک برجام "ایرگزیت"؛ فرجام یک برجام به منظور ایجاد ثبات در بازار، نظارت به تنهایی کارساز نیست ثبت نام سهام عدالت 97 صحت دارد؟ بنای تخریب هاشمی را نداشتم علت بوی بد تهران چیست؟ ورود سامانه بارشی جدید به ایران از چهارشنبه اخراج 10 درصد کارمندان دولت از نظر نماینده مجلس قیمت طلا و سکه و دلار / 10 دی 97 کبودی بی دلیل نشانه چیست؟ انتقاد آخوندی از دولت قیمت انواع پراید کارکرده + جدول آیت الله آملی لاریجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام شد علت عجله ترکیه برای اشغال منبج جانشین موقت آیت الله هاشمی شاهرودی در مجمع معرفی خرمای ایران در منهای نفت نحوه تبدیل کارت بانکی به کارت سوخت / www.mob.gov.ir نحوه ثبت نام کارت سوخت خودرو/ مراحل و مدارک ثبت کارت سوخت بانکی و المثنی همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است آخرین اخبار واریز بسته حمایتی کارگران 97 / سبد حمایتی کالا
حسین شرفی
تاریخ انتشار: ۱۶:۰۲ - ۰۵ تير ۱۳۹۷ - 2018 June 26
کد خبر: ۴۱۹
مذاکرات برجام اروپایی اندکی پس از خروج آمریکا آغاز شده و با گذشت زمان نسبت به نتایج این مذاکرات نگرانی هایی وجود دارد.
به گزارش راهبرد معاصر؛ برجام در تاریخ 18 اردیبهشت از بین رفت، زمانی که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا از پشت تریبون، رسما خروج از برجام را اعلام کرد و از بازگشت تحریم های ظالمانه این کشور علیه ایران، در دو بازه 3 ماهه و 6 ماهه خبر داد. اما واقعیت این نیست، برجام زمانی که نتیجه انتخابات آمریکا اعلام شد از بین رفت و از آن پس تنها نامی از آن وجود داشت.


ترامپ با برجام چه کرد؟

دونالد ترامپ که یک تاجر کهنه کار است، به خوبی می دانست که سرمایه در جایی که آرامش نباشد، آرام نمی گیرد. از همین رو از روز اول ریاست جمهوری خود، دائما از پاره کردن برجام می گفت و با سررسید موعد، مجددا آن را امضا می کرد. با این کار، صاحبان سرمایه هر بار برای یک بازه سه ماهه بلاتکلیف می شدند و به دلیل نااطمینانی از آینده، عملا هر تصمیم بلند مدتی منتفی می شد.


از ابتدای انقلاب، تحریم ها به شکل های مختلف به اقتصاد و معیشت مردم ما آسیب زده اند و آثار مخرب آنها را کسی منکر نمی شود. لذا هیچ عقل سلیمی نیز مخالف برچیده شدن تحریم ها و محدودیت های بار شده بر اقتصاد ایران نیست، البته اگر واقعا برچیده شوند. وعده های بعد و بعید و یک بام و دو هوای غرب در مساله هسته ای ایران و برجام، نه تنها گرهی را از اقتصاد کشور نگشوده، که آن را کورتر کرده است.


تکرار تنش، از استمرار تنش مخرب تر است، زیرا علاوه بر ابهام، شوک های متعدد ایجاد می کند و به دلیل عدم آمادگی برای مقابله، تخریب بیشتری به دنبال دارد. همان فرمولی که ترامپ از ابتدای روی کار آمدنش در مواجهه با برجام استفاده کرد و زمانی که از اعتبار افتاد، از برجام خارج شد.



آمریکا از برجام رفت و بالاخره یک واقعیت روشن شد؛ در آینده درِ باغ سبزی از طرف آمریکا به روی ایران گشوده نخواهد شد. طبیعتا در کوتاه مدت نوسانات شدید در بازارهای مختلف را تجربه خواهیم کرد و نگرانی از کاهش ارزش دارایی و سرمایه، باعث انتقال آن به سمت بازارهای غیر مولد خواهد شد، اما در نهایت با فروکش کردن بار روانی این اتفاقات، فعالان اقتصادی، صنعتگران و تجار تلاش می کنند راه حلی برای شرایط تحریمی بیابند. تجربه دور قبلی تحریم ها نیز نشان می دهد، در نهایت راه های عبور از تحریم ها، هر چند با دشواری پیدا خواهند شد و هیچ گاه مبادلات تجاری کشور متوقف نخواهد شد.


با تصویب برجام، خوف و رجای منتج از سیاست چماغ و هویج غربی ها، مانع از تحرک و گردش سرمایه در اقتصاد کشور می شد. خوف از بازگشت تحریم ها، مانع سرمایه گذاری کلان با چشم انداز بلند مدت و رجای بهبود شرایط، مانع پذیرش و هماهنگی با واقعیت تحریم می شد. در نتیجه رکود، روز به روز عمیق تر شد، رکودی که به مراتب دامنه دارتر از دوران اوج تحریم ها است. به همین علت است که بازاریان و کنشگران اقتصادی با همه ی گلایه ها، آن دوره را به شرایط کنونی ترجیح می دهند.



بایدهای برجام اروپایی

به هر ترتیب، تکلیف ما با آمریکا یکسره شد. اما امروز یک میدان جدید، باز شده که می تواند ادامه بازی دیروز باشد. با خروج آمریکا از زمره کشورهای 5+1، سایر کشورها از جمله روسیه و چین و اروپا با انتقاد از تصمیم ترامپ، نسبت به برجام اعلام وفاداری کرده اند و از ایران خواسته اند به تعهداتش در برجام پایبند بماند.


این پیشنهاد اروپایی ها دو روی، می تواند داشته باشد؛ یک روی آن می تواند گسترش همکاری ها با ایران و اصطکاک با آمریکا باشد، هر چند بسیار تحلیل خوشبینانه ای است و روی دیگر آن ادامه بازی اقتصادی آمریکا، یعنی اتلاف وقت، فرصت سوزی و تعمیق مشکلات اقتصادی ایران است.


امروز که دیپلمات های ما مشغول مذاکره با اروپا برای دستیابی به یک برجام اروپایی هستند، فعالان اقتصادی داخل و خارج از کشور، دقیقا مشابه زمان مذاکرات هسته ای و ابتدای ریاست جمهوری ترامپ، منتظر نتیجه هستند. این انتظار یعنی توقف فعالیت های تاسیسی، توسعه ای، مولد و بلند مدت و هر میزان بلاتکلیفی طولانی تر شود، سرمایه ها نیز ساکن تر و رکود عمیق تر خواهد شد و البته مساله اینجا تمام نمی شود.


پروسه انتظار سرمایه ها برای سودآوری، یک پروسه نامحدود نیست که تا ابد ادامه داشته باشد و هر زمان شرایط به سامان شد وارد چرخه اقتصادی شوند، بلکه با استمرار ابهام و رکود، سرمایه ها اندک اندک به فکر یافتن فضایی جدید خواهند بود و از کشور خارج خواهند شد.


میزان سرمایه گذاری نقش بسیار کلیدی در توسعه پایدار دارد و این موضوع را می توان در تجربه کشورهای توسعه یافته مشاهده نمود. یکی از مهم ترین دلایل ایجاد چرخه های تجاری، نوسانات سرمایه گذاری است. سرمایه گذاران خصوصی بر خلاف دولت، برای سودآوری و بازدهی بیشتر تصمیم به سرمایه گذاری می گیرند، بنابراین وجود نااطمینانی و بی ثباتی در اقتصاد از سرمایه گذاری خصوصی جلوگیری می کند.


بر اساس یک پژوهش اقتصادی در سال 1387 عواملی چون فضای غیر امن اقتصادی، فساد و رانت سبب کاهش سرمایه گذاری خصوصی می شوند و در نتیجه آن به ازای هر یک واحد افزایش ریسک سرمایه گذاری در آن سال سرمایه گذاری به میزان 22/0 میلیارد ریال کاهش می یابد.


با این مقدمات، رعایت دو نکته در مذاکرات جاری بسیار حیاتی است؛ نکته نخست اخذ تضمین از طرف اروپایی مبنی بر اجرای برجام جدید است. تضمینی شفاف، عینی و قابل پیگیری. به نحوی که قابل تفسیر نباشد و مطالبات ما در آن تصریح شود. در غیر این صورت آب در هاون کوبیده ایم.


نکته دوم توجه به عامل زمان است. هم طول مدت مذاکرات و هم موعد قطعی اجرای تعهدات. دولت باید بداند بخشی از فعالیت های اقتصادی کشور، معطل نتیجه مذاکرات می ماند، پس هر چه کوتاه تر شود زیان کمتری می بینیم. از طرفی طول مدت توافق و موعد اجرای بندهای آن اهمیت شایانی دارند. به بیان ساده تر، باید برای سرمایه گذار داخلی و خارجی روشن باشد که از چه زمانی تا چه زمانی، چه کشورهایی در توافق هستند، هر یک چه وظیفه ای دارند و اگر تعهدی عملی نشد چگونه جبران خواهد شد؟ پر واضح است که در مفاد اقتصادی توافق، مطالبات هر میزان عددی باشند امکان تخطی کمتر می شود.


بهره سخن

مطلب پایانی آنکه این مذاکرات به سرانجام برسد یا نرسد و برجام اروپایی منعقد شود یا نشود، مساله اصلی جای دیگری است. چاره اساسی مشکلات اقتصادی کشور، نگاه به درون و اقتصاد درون زا با اتکای بر تولید ملی است و بود و نبود دیگران تنها بر سرعت حرکت ما اثرگذار است نه اصل حرکت. بگذریم از اینکه سهم تحریم ها در نسبت با سوء مدیریت ها، درصد کوچکی از مشکلات اقتصادی موجود کشور بوده است. در اقتصادی که تمام نیازهای اساسی و استراتژیک در داخل تامین می شود، تولید، رونق دارد و صنایع دانش بنیان اند، ریسک سیاسی و خارجی، اثر محدودی می تواند داشته باشد.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: