هدف وزیر امور خارجه آمریکا از سفر به هند و کویت چیست؟

«مصطفی خوش‌چشم»، تحلیلگر مسائل بین الملل در گفت و گو با «راهبرد معاصر» در خصوص اهداف سفر وزیر امور خارجه آمریکا به هند وکویت که قرار است با محوریت مذاکره پیرامون ایران در بازه زمانی چهارم تا ششم مرداد صورت بگیرد، گفت: تبعاً هندوستان از اهمیت خاصی در زمینه روابط منطقه ای ایران بویژه در زمینه گسترش تجارت خارجی و سرمایه گذاری خارجی در منطقه برخوردار است. هندی ها نقش برجسته ای در توسعه بندر چابهار ایفا می کنند ضمن اینکه خریدار اصلی نفت ایران بودند و همین طور اقلام بسیار زیادی را به ایران صادر می کردند. با توجه به اینکه دستور کار دولت آقای رئیسی بهبود وضعیت اقتصادی از جمله از طریق گسترش تجارت خارجی با کشورهای همسایه و کشورهای منطقه است، قطعاً هندوستان جایگاه ویژه ای در طراحی سیاست خارجه و تجارت خارجه دولت آقای رئیسی دارد و امریکایی ها قطعاً به دنبال این هستند که جلوی این گسترش روابط را بگیرند.

وی به رقابت اقتصادی چین و هند اشاره کرد و گفت: از طرف دیگر هندی ها رقابت تنگاتنگی با چین دارند و با توجه به اینکه ارزیابی ها و احتمالات آینده از طراحی های راهبردی سیاست خارجی دولت آقای رئیسی حاکی از گسترش روابط استراتژیک با چین است قطعاً هندی ها هم نمی خواهند در این مسیر از چین جا بمانند و قطعاً انها هم به دنبال این هستند که از بازار بسیار پر سود ایران منتفع شوند. چه در زمینه صادرات محصول و چه در زمینه سرمایه‌گذاری در طرح هایی همچون توسعه بندر چابهار و مشابه آن شریک شوند. همچنین بندر چابهار نقش استراتژیکی در اقتصاد چین می تواند ایفا کند.

خوش‌چشم ضمن تاکید بر ضرورت گسترش روابط اقتصادی ایران و هند برای مقابله با تحریم‌ها عنوان کرد: با توجه به جایگاه کلیدی که کانال یا کریدور هند و اوراسیا دارد که از هند به ایران و به سمت روسیه و اروپا کشیده می شود. بنابراین هندی ها از یک سو هم منافع اقتصادی آنها ایجاب می کند با ایران گسترش روابط بدهند و هم منافع ژئوپلتیک ایجاب می کند و هم در رقابت با چین منافع آنها ایجاب می کند حضور گسترده تری را در بازارهای ایران داشته باشند. قطعاً ایران برای تقویت اقتصادی و همچنین برای مقابله با تحریم ها بر روی گسترش روابط با هندوستان جایگاه ویژه ای برای خود قائل است و اعتبار ویژه ای را برای آن باز کرده است.

این کارشناس مسائل بین الملل تلاش های آمریکا برای جلوگیری از گسترش روابط ایران و هند را یادآور شد و گفت: قطعاً امریکایی ها به منطقه می آیند تا از یک سو جلوی گسترش روابط اقتصادی ایران را بگیرند و از سوی دیگر سعی کنند با تهییج و تحریک هندوستان در فشار به جمعیت های مسلمان آن کشور تیرگی روابط را بین ایران و هندوستان را بیشتر کند. امریکایی ها به شدت دنبال آن هستند که به گسترش روابط اسرائیل با هند کمک کنند و تلاش دارند با دادن امتیازات ویژه به هندوستان، آنها را ترغیب کنند که گسترش روابط با اسرائیل و امریکا و رقابت با چین و خودداری از گسترش و ارتقای جهشی روابط با ایران داشته باشند. مسئله مهم این است که بعد از حادثه نزدیک به سفارت اسرائیل در هندوستان امریکایی ها به شدت دنبال زدودن اعتبار ایران از طریق منتسب کردن  چنین رخدادهایی به ایران هستند و سعی خواهند کرد ایران را به عنوان یک بازیگر بی ثبات کننده در نزد هندی ها معرفی کنند. به همین سبب انتظار می رود دولت آقای رئیسی بلافاصله بعد از تشکیل کابینه و معرفی وزیر خارجه به سرعت به دنبال مقابله با چنین طرح های امریکا و اسرائیل در منطقه بویژه در مورد روابط با هند باشند.

مصطفی خوش‌چشم در خصوص نقش و اهمیت جایگاه کویت در روابط منطقه‌ای نیز گفت: امریکایی ها دقیقاً می دانند گسترش روابط همسایگی و منطقه ای جایگاه ویژه ای در راهبرد تقویت اقتصادی و قدرت اقتصادی ایران و همینطور در مقابله با تحریم های امریکا دارد. انها سعی خواهند کرد ضمن سنگ‌اندازی در مقابل گسترش روابط ایران با کشورهای همسایه بویژه در حوزه های اقتصادی، بنابراین با تنش افزایی و تولید ایران هراسی از گسترش روابط امنیتی و ثبات در منطقه نیز جلوگیری کنند. سعی می کنند تا با استفاده از ایران هراسی و نشان دادن ایران به عنوان یک بازیگر بد و ثبات زدا در منطقه هم از بهبود وضعیت تجارت خارجی ایران جلوگیری کنند و هم جای پای خود را همچنان در منطقه خلیج فارس بردارند و هم کشورهای منطقه را به سمت اسرائیل سوق دهند.