شوک مردادماه به یارانه‌بگیران/ نواقص اطلاعاتی باعث محرومیت ناعادلانه شد

به گزارش راهبرد معاصر، یکی از مهم‌ترین نکاتی که در چارچوب سامانه حمایت باید مورد توجه قرار گیرد، موضوع رفع نواقص موجود در اطلاعات دهک‌بندی است. در ماه‌های اخیر و هم‌زمان با حذف حدود سه میلیون نفر از فهرست یارانه‌بگیران در مردادماه، گروهی از شهروندان نسبت به این اقدام معترض شده و شکایات خود را در سامانه ثبت کرده‌اند. بررسی این اعتراض‌ها نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از خطاهای رخ‌داده ناشی از کاستی‌ها و نارسایی‌های اطلاعاتی بوده است.

هر چند تعداد این گروه از افراد چندان قابل توجه نبوده است اما براساس تجربیات به دست آمده از همین گروه معترض، امکان اصلاحات سریع در فرایند دهک‌بندی وجود دارد. یکی از نمونه‌های بارز این نواقص به حوزه هزینه‌های درمانی بازمی‌گردد.

ضرورت تشخیص و حذف هزینه‌های غیرقابل اجتناب خانوارها از شاخص‌های دهک‌بندی

بسیاری از خانواده‌ها به دلیل ابتلا به بیماری‌های خاص و پرداخت هزینه‌های سنگین درمان، ناخواسته با افزایش میانگین تراکنش‌های بانکی خود مواجه شده‌اند. این افزایش، بدون توجه به ماهیت اضطراری و استثنایی آن، منجر به ارتقای جایگاه خانوار در نظام دهک‌بندی شده و در نتیجه برخی از افراد مستحق، ناعادلانه از دریافت یارانه حذف گردیده‌اند.

موضوع دیگری که باید در چارچوب دهک‌بندی‌ها مورد توجه قرار بگیرد نواحی محل سکونت افراد است. به عبارت دیگر هزینه‌های زندگی شهری به ویژه در شهرهای بزرگی مانند تهران و مراکز استان‌های بزرگ‌تر متفاوت نقاط دیگر است. بنابراین یکی از ملاک‌هایی که باید در چارچوب دهک‌بندی مورد بازنگری قرار بگیرد شرایط درآمدی-هزینه‌ای افراد در مناطق مختلف کشور است.

اعتماد عمومی در گرو تفکیک مخارج غیرمعمول

از این رو، ضروری است که در طراحی و اجرای سامانه حمایت، شاخص‌های دقیق‌تری برای شناسایی وضعیت واقعی معیشتی خانوارها لحاظ شود؛ به‌ویژه شاخص‌هایی که بتواند هزینه‌های درمانی و سایر مخارج غیرمعمول را از محاسبات کلی تفکیک کند. این اصلاحات نه تنها موجب بازگشت حق به خانوارهای آسیب‌پذیر می‌شود، بلکه اعتماد عمومی به نظام حمایتی را نیز افزایش خواهد داد./تسنیم