فوری/ روسیه خط قرمز کشید؛ خروج از اوراسیا مساوی با پایان یارانه گاز
روسیه ضمن انتقاد از رویکرد غربی ارمنستان هشدار داد در صورت خروج ایروان از اوراسیا، گاز گران خواهد شد. 
به گزارش راهبردمعاصر، در سایه تحرکات اخیر و چرخشهای ملموس سیاست خارجی ارمنستان به سمت بلوک غرب و نهادهای یوروآتلانتیک، مقامات روسیه بار دیگر هشدارهای صریحی را متوجه مقامات ایروان کردند.
در تازهترین موضعگیری، مسکو به صراحت به موضوع حیاتی تامین انرژی اشاره کرده و تبعات سنگین اقتصادیِ دوری از مسکو را به دولتمردان ارمنی یادآور شده است.
«دیمیتری پسکوف»، سخنگوی ریاستجمهوری روسیه در جریان یک نشست خبری با تاکید بر اینکه فدراسیون روسیه همواره یک «تامینکننده قابل اعتماد» در حوزه منابع انرژی، به ویژه برای شرکا و متحدان راهبردی خود بوده است، هشدار داد که قیمتهای یارانهای و ترجیحی گاز که همواره برای ایروان جذاب و حیاتی بوده، در صورت تصمیم ارمنستان برای خروج از «اتحادیه اقتصادی اوراسیا» لغو شده و از این پس بر اساس معیارهای سرسختانه «بازار آزاد» محاسبه خواهد شد.
امتیازات ویژه اوراسیا؛ واقعیتی که ارمنستان نمیتواند نادیده بگیرد
رسانههای روسی به نقل از نماینده ارشد کرملین گزارش دادند که پسکوف در این باره اظهار داشت: «ما پیش از این نیز اظهارات و اعترافات مقامات رهبری ارمنستان را شنیدهایم که به صراحت تایید کردهاند گاز روسیه و سایر حاملهای انرژی صادراتی از سوی مسکو، با قیمتهایی بسیار جذاب و بیش از حد ترجیحی در اختیار آنها قرار میگیرد. این یک واقعیت انکارناپذیر است؛ روسیه همچنان به عنوان یک تامینکننده قابل اعتماد و کاملاً مسئولیتپذیرِ حاملهای انرژی برای تمامی کشورها، و به طور خاص و ویژه برای نزدیکترین متحدان و شرکای استراتژیک خود، باقی مانده است.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که اقتصاد ارمنستان به شدت به منابع انرژی ارزانقیمت روسیه وابسته است و حضور در اتحادیه اقتصادی اوراسیا، سپر محافظتی قدرتمندی برای این کشور در برابر نوسانات جهانی انرژی ایجاد کرده است. هرگونه تغییر در تعرفههای ترجیحی میتواند تبعات تورمی و اقتصادی سهمگینی برای دولت نیکول پاشینیان به همراه داشته باشد و پایههای لرزان اقتصاد این کشور را با شوک مواجه کند.
سراب اروپایی و واقعیتهای تلخ بازار آزاد
سخنگوی کرملین در ادامه سخنان خود با کنایه به رویکردهای غربگرایانه اخیر ایروان و تلاش واهی برای نزدیکی به نهادهای اروپایی، خاطرنشان کرد که تداوم این رژیم قیمتی ترجیحی و حمایتهای گسترده مسکو، برای کشورهایی که در «سایر ساختارهای همگرایی و بلوکهای غربی» مشارکت میکنند، کاملاً غیرممکن خواهد بود.
پسکوف با اشاره مستقیم به اتحادیه اروپا تصریح کرد: «چنین رژیمی برای شرکتکنندگان در سایر ائتلافها غیرممکن است. منظور از این ساختارها، قطعاً همان اتحادیه اروپا است. در آنجا دستهبندی و مکانیزم تعیین قیمتها کاملاً متفاوت است و همهچیز بر اساس منطق بیرحم و نوسانات بازار آزاد تعیین میشود. این حقیقتی است که دوستان ما در ایروان به خوبی از آن آگاه هستند و میدانند که در اروپا خبری از انرژی یارانهای نخواهد بود.»
همهپرسی سرنوشتساز؛ بهانه پاشینیان برای وقتکشی
مقام ارشد کرملین همچنین به دیدارهای پیشین و سفر نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان به مسکو اشاره کرد و یادآور شد: «در جریان آن سفر، پاشینیان به صراحت بیان کرد که جمهوری ارمنستان همچنان به صورت تمام و کمال به عضویت خود در اتحادیه اقتصادی اوراسیا ادامه خواهد داد، اما همزمان و به موازات آن، در حال توسعه و گسترش روابط خود در سایر بردارهای سیاست خارجی، از جمله و به طور خاص با اروپا است.»
پسکوف با استناد به سخنان پاشینیان افزود: «همانطور که خود پاشینیان در آن مقطع زمانی توضیح داد، در نهایت زمان آن فرا خواهد رسید که یک تصمیم نهایی و قطعی در این خصوص اتخاذ شود، و این کار از طریق برگزاری یک همهپرسی سراسری انجام خواهد گرفت. به عبارت دیگر، این ملت ارمنستان است که باید حرف آخر را بزند و مسیر نهایی کشور را مشخص کند.»
غیبت معنادار پاشینیان در اجلاس قزاقستان
دیمیتری پسکوف در بخش دیگری از اظهارات خود به اجلاس آتی سران «اتحادیه اقتصادی اوراسیا» که قرار است طی هفته جاری در جمهوری قزاقستان برگزار شود، پرداخت.
وی تایید کرد که ارمنستان به هر شکلی در این نشست مهم حضور خواهد داشت و مسکو در تماس مداوم و مستمر با شرکای ارمنی خود است.
سخنگوی پوتین در این خصوص توضیح داد: «اگر اشتباه نکنم، شخصِ نخستوزیر (نیکول پاشینیان)، به دلایل و ملاحظات مرتبط با کارزارهای انتخاباتی در این نشست سران شرکت نخواهد کرد. با این وجود، ما به شدت انتظار داریم و حساب میکنیم که طرف ارمنی به هر طریقی که شده در این نشست بسیار مهم و راهبردی مشارکت داشته باشد و به تداوم عضویت فعال خود در اتحادیه اقتصادی اوراسیا پایبند بماند.»
سایه سنگین آمریکا بر قفقاز؛ سفر روبیو و واکنش کرملین
کرملین همچنین اعلام کرد که اظهارات و تضمینهای مقامات رسمی ایروان مبنی بر اینکه ارمنستان اجازه نخواهد داد لفاظیها و اظهارنظرهای ضد روسی در این کشور شکل بگیرد را مورد توجه قرار داده و ثبت کرده است. با این حال، مسکو همچنان مسئله انتخاب مسیر نهایی همگرایی اقتصادی توسط ایروان را یک پرونده باز و به شدت حساس میداند.
پسکوف در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره سفر قریبالوقوع و معنادار «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه آمریکا به ارمنستان – سفری که نشاندهنده تلاش فزاینده واشنگتن برای نفوذ در قفقاز جنوبی و خارج کردن مسکو از معادلات منطقهای است – گفت: «همین چند روز پیش بود که ما بیانیهها و اظهارات روشنی را هم از سوی نیکول پاشینیان و هم از جانب آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه ارمنستان شنیدیم که تاکید داشتند ارمنستان به هیچ وجه درگیر لفاظیهای ضد روسی نخواهد شد و به این مسیر کشیده نمیشود.»
وی با لحنی هشدارآمیز افزود: «اما در عین حال، با وجود تمام این اظهارات، مسئله انتخاب مسیر آینده و استراتژیک برای همگرایی اقتصادی همچنان به عنوان یک سوال باز و بیپاسخ باقی مانده است.»
حمایت مسکو از جریانهای همسو در ایروان
سخنگوی رئیسجمهور روسیه در پایان سخنان خود با ارسال پیامی روشن به فضای داخلی سیاست در ارمنستان، از وجود و فعالیت گروههای سیاسی همسو با مسکو به گرمی استقبال کرد.
وی در این باره گفت: «ما به خوبی میدانیم و آگاهیم که در داخل ارمنستان، نیروها و جریانهای سیاسی قدرتمندی حضور دارند که حامیان سرسخت و تمامعیار بردار توسعه روسی هستند و جهتگیری اصلی آنها، مشارکت هرچه عمیقتر و گستردهتر در فرآیندهای همگرایی با حضور فدراسیون روسیه است.»
پسکوف با تاکید بر مواضع حمایتی کرملین خاطرنشان کرد: «بدون شک، ما از چنین رویکردی عمیقاً استقبال کرده و آن را میپسندیم.»
این موضعگیری نشان میدهد که مسکو در برابر سیاستهای دوگانه دولت پاشینیان دستبسته نخواهد ماند و در صورت لزوم، از تمام اهرمهای سیاسی و اقتصادی خود، از جمله اهرم قدرتمند انرژی، برای حفظ ثبات ژئوپلیتیک خود در قفقاز جنوبی و حمایت از جریانهای همسو بهره خواهد گرفت./تسنیم