تکلیف آزادسازی سهام عدالت مشخص شد / مخالفت مجلس با آزادسازی سهام عدالت + جزئیات و واکنش دولت

به گزارش راهبرد معاصر، آزادسازی سهام عدالت یکی از حساسترین موضوعات اقتصادی کشور در ماه‌های اخیر است که موافقان و مخالفان جدی دارد. از یک سو، شورای عالی بورس و بخشی از دولت بر اجرای دستورالعمل جدید برای آزادسازی سهام عدالت اصرار دارند و از سوی دیگر، فراکسیون نظارت بر تعاون و سهام عدالت مجلس با ارسال نامه‌ای به محمدباقر قالیباف، خواستار توقف این روند شده است. در این نامه که با امضای جمعی از نمایندگان تهیه شده، آزادسازی سهام عدالت در قالب مصوبه جدید شورای عالی بورس، نه تنها مغایر با اهداف اولیه این طرح دانسته شده، بلکه پیامد‌های اقتصادی، حقوقی و اجتماعی آن برای کشور هشدارآمیز توصیف شده است. در ادامه، متن کامل این نامه و دلایل مخالفت مجلس با آزادسازی سهام عدالت را مرور می‌کنیم.

چرا فراکسیون سهام عدالت با آزادسازی سهام عدالت مخالفت کرد؟

فراکسیون نظارت بر تعاون و سهام عدالت مجلس شورای اسلامی در نامه‌ای به محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، مخالفت قاطع خود را با دستورالعمل جدید شورای عالی بورس برای آزادسازی سهام عدالت اعلام کرده است. به گزارش همشهری آنلاین، فراکسیون نظارت بر تعاون و سهام عدالت در این نامه تأکید کرده که آزادسازی سهام عدالت از مسیر فعلی، عملاً به نابودی کامل ساختار تعاونی‌های شهرستانی منجر خواهد شد.

در این نامه آمده است: «سهام عدالت به عنوان یادگار بزرگ قائد شهید، بزرگترین طرح کشور درباره مردمی‌سازی اقتصاد ایران بوده است». بر اساس سیاست‌های کلی اصل ۴۴، شش دهک پایین جامعه، ۴۰ درصد از قیمت شرکت‌های قابل واگذاری را در قالب تعاونی‌های شهرستانی در اختیار گرفتند تا ضمن مالکیت بر تولید، از سود نقدی آن بهره‌مند شوند.

با این حال، فراکسیون معتقد است آزادسازی سهام عدالت در قالب دستورالعمل جدید شورای عالی بورس، نه تنها این ساختار را تضعیف می‌کند، بلکه خطر ورود سرمایه‌داران بزرگ و نهاد‌های دولتی به مدیریت سهام عدالت را نیز به همراه دارد؛ خطری که رهبر شهید انقلاب به صراحت آن را نهی کرده بودند.

دستورالعمل جدید شورای عالی بورس؛ تهدیدی برای آزادسازی سهام عدالت یا نابودی آن؟

یکی از محور‌های اصلی نامه فراکسیون، نگرانی از نحوه آزادسازی سهام عدالت در دستورالعمل جدید شورای عالی بورس است. به گفته نمایندگان، شورای عالی بورس اخیراً مصوبه‌ای را تصویب کرده که امکان فروش سهام و انحلال کامل تعاونی‌های سهام عدالت را فراهم می‌آورد.

فراکسیون هشدار داده است که آزادسازی سهام عدالت از این مسیر، پیامد‌های منفی متعددی به دنبال خواهد داشت:

- فشار بر بازار سرمایه: فروش گسترده سهام عدالت در بورس می‌تواند به ناآرامی‌های شدید در بازار منجر شود.

- نقض سیاست‌های اصل ۴۴: این مصوبه از ابعاد مختلف اقتصادی، حقوقی و اجتماعی با اهداف مردمی‌سازی اقتصاد در تضاد است.

- توهین به شأن مجلس: نمایندگان بار‌ها در جلسات و نامه‌های مکتوب نسبت به این تصمیمات اعتراض کرده‌اند، اما دولت و وزارت اقتصاد بی‌توجهی نشان داده‌اند.

ارزش دارایی سهام عدالت در حال حاضر بیش از ۲ هزار هزار میلیارد تومان (۲۲۰۰ همت) برآورد شده است و سود نقدی سالانه آن حدود ۲۰۰ همت است که پرداخت آن در مبالغ خرد، اثربخشی خود را از دست می‌دهد. به همین دلیل، فراکسیون تأکید دارد که آزادسازی سهام عدالت باید با دقت و کارشناسی کامل انجام شود، نه با تصمیمات عجولانه.

پیشنهاد فراکسیون به جای آزادسازی سهام عدالت از مسیر فعلی

فراکسیون نظارت بر تعاون و سهام عدالت در نامه خود، علاوه بر مخالفت با دستورالعمل جدید شورای عالی بورس، راهکار جایگزینی نیز ارائه داده است. نمایندگان پیشنهاد کرده‌اند که آزادسازی سهام عدالت به حال خود رها نشود، بلکه کمیسیون مشترکی با حضور نمایندگان مجلس و دولت تشکیل شود تا تصمیمی دقیق و کارشناسانه برای این دارایی عظیم مردمی گرفته شود.

در بخش دیگری از این نامه آمده است: «دستورالعمل شورای عالی بورس در آستانه ابلاغ قرار دارد و اگر با قید فوریت مانع آن نشویم، حسرت‌های آینده دردی را دوا نخواهد کرد». فراکسیون از رئیس مجلس خواسته است تا همانند گذشته که با تصمیمات غیرقانونی دولت در حوزه سهام عدالت مقابله کرد، این بار نیز مانع از آزادسازی سهام عدالت به شیوه فعلی شود.

واکنش دولت و شورای عالی بورس به مخالفت مجلس با آزادسازی سهام عدالت

در حالی که فراکسیون سهام عدالت مجلس مخالفت خود را با دستورالعمل جدید اعلام کرده، وزیر اقتصاد اخیراً از آغاز آزادسازی سهام عدالت در تابستان ۱۴۰۵ خبر داده است. به گفته وی، فرآیند آزادسازی سهام عدالت چند ماه پیش در شورای عالی بورس به تصویب رسیده و مقدمات اجرایی آن در حال انجام است.

با این حال، رئیس فراکسیون نظارت بر تعاون و سهام عدالت مجلس هشدار داده است: «توصیه من به دولت این است که با سهام عدالت مردم شوخی نکند». همچنین نگرانی مجلس از «تغییر ریل سهام عدالت» و حذف تعاونی‌های شهرستانی به عنوان «مسیری انحرافی» توصیف شده است.

ارزش هر سبد سهام عدالت ۴۹۰ هزار تومانی در حال حاضر به بیش از ۱۰ میلیون و ۴۸۹ هزار تومان رسیده است و بیش از ۴۴ میلیون نفر مشمول دریافت سود این سهام هستند. با این اوصاف، هرگونه تصمیم عجولانه در مورد آزادسازی سهام عدالت می‌تواند تأثیرات گسترده‌ای بر معیشت میلیون‌ها خانوار ایرانی داشته باشد.

جمع‌بندی؛ سرنوشت آزادسازی سهام عدالت در هاله‌ای از ابهام

مخالفت فراکسیون نظارت بر تعاون و سهام عدالت مجلس با دستورالعمل جدید شورای عالی بورس، نشان‌دهنده شکاف عمیق میان مجلس و دولت بر سر نحوه آزادسازی سهام عدالت است. در حالی که دولت بر اجرای مصوبه شورای عالی بورس اصرار دارد، نمایندگان مجلس آن را تهدیدی برای ساختار مردمی‌سازی اقتصاد و نقض سیاست‌های کلی اصل ۴۴ می‌دانند.

با توجه به حساسیت موضوع و تأثیر آن بر زندگی میلیون‌ها ایرانی، به نظر می‌رسد آزادسازی سهام عدالت نیازمند گفت‌وگوی جدی بین قوای مجریه و مقننه و اتخاذ تصمیمی مبتنی بر کارشناسی دقیق است. فراکسیون سهام عدالت مجلس تأکید کرده که هر گونه آزادسازی سهام عدالت باید در چارچوب حفظ ساختار تعاونی‌های شهرستانی و با هدف منفعت بلندمدت مردم انجام شود، نه از مسیری که به نابودی این یادگار بزرگ اقتصادی بینجامد.