توافق هرمز در حال شکلگیری است؛ اما نه توافقی که ترامپ میخواست
سیانان نوشته توافقی که بر سر تنگه هرمز در حال شکلگیری است آن چیزی نیست که دونالد ترامپ خواهان آن است. به گزارش راهبرد معاصر، شبکه سیانان در تحلیلی مینویسد مذاکرات درباره تنگه هرمز به سمت توافق پیش میرود، اما چارچوب توافق در حال شکلگیری با اهداف اولیه آمریکا فاصله زیادی دارد.
به نوشته این گزارش، ایران تلاش میکند دستاوردهای جنگ را به یک امتیاز سیاسی و حقوقی دائمی تبدیل کند؛ موضوعی که واشنگتن همواره با آن مخالفت کرده است. برخی محورهای این گزارش به شرح زیر است:
1. ایران میخواهد دستاورد جنگ را به یک امتیاز دائمی تبدیل کند
سیانان مینویسد هدف تهران دیگر صرفاً بازگشایی تنگه هرمز نیست، بلکه ایران میخواهد نقش و جایگاه خود در مدیریت این آبراه راهبردی را به شکلی پایدار در هر توافق آینده تثبیت کند؛ تغییری که میتواند موازنه قدرت در خلیج فارس را دگرگون کند.
2. هرمز دیگر به وضعیت قبل از جنگ بازنمیگردد
به گفته مقامهای ایرانی، هیچ توافقی بر پایه بازگشت به شرایط پیش از جنگ نخواهد بود. تهران تأکید میکند نظام حقوقی و شیوه اداره تنگه هرمز باید تغییر کند و ایران در ساختار جدید نقش مسلط یا تعیینکننده داشته باشد.
3. کنترل هرمز برای ایران همسنگ حق غنیسازی شده است
سیانان مینویسد همانگونه که حق غنیسازی خط قرمز جمهوری اسلامی محسوب میشود، اکنون حق اعمال نفوذ و نظارت بر تنگه هرمز نیز به یکی از خطوط قرمز تهران تبدیل شده و ایران حاضر نیست از این دستاورد عقبنشینی کند.
4. آمریکا با توافقی که در حال شکلگیری است، مشکل اساسی دارد
در گزارش آمده است واشنگتن، ریاض و ابوظبی با هرگونه توافقی که به ایران اختیار یا نفوذ رسمی بر این آبراه بینالمللی بدهد مخالف هستند.
5. تحلیلگران: واشنگتن ناچار به پذیرش گزینهای شده که نمیخواست
سیانان معتقد است ایران میکوشد اهرمی را که در جنگ به دست آورده، به نفوذی پایدار و نهادی در اداره یکی از مهمترین آبراههای جهان تبدیل کند. همچنین دنی سیترینوویچ، پژوهشگر امنیتی اسرائیلی، میگوید بازگرداندن هرمز به وضعیت قبل از جنگ تنها با تغییر حکومت ایران یا یک جنگ طولانی و پرهزینه ممکن بود؛ گزینههایی که واشنگتن حاضر به پذیرش هزینههای آن نبود.
6. جمعبندی
سیانان نتیجه میگیرد مذاکرات هرمز دیگر صرفاً درباره بازگشایی مسیر کشتیرانی نیست، بلکه بر سر تعیین قواعد جدید اداره این آبراه راهبردی جریان دارد. اگر توافق نهایی بر مبنای خواستههای کنونی ایران شکل بگیرد، تهران خواهد توانست بخشی از دستاوردهای جنگ را به یک موقعیت سیاسی و حقوقی ماندگار تبدیل کند؛ نتیجهای که با اهداف اولیه آمریکا فاصله قابل توجهی دارد.