قیمت گازوئیل در آمریکا و اروپا رکورد زد؛ سایه کمبود سوخت بر اقتصاد جهان

به گزارش راهبردمعاصر، نشریه اویل پرایس امروز (سه‌شنبه) در گزارشی نوشت: قیمت گازوئیل در آمریکا هفته گذشته بار دیگر رکورد زد و از 6٫50 دلار در هر گالن عبور کرد. در اروپا نیز قیمت سوخت به‌شدت افزایش یافته و سایه کمبود بر اقتصادهایی که از پیش با مشکلات زیادی دست‌وپنجه نرم می‌کردند، سنگینی کرده است.

ظرفیت پالایش در جهان به اندازه‌ای نیست که بتواند کاهش عرضه نفت و فرآورده‌های نفتی از خاورمیانه و روسیه را جبران کند و راه‌حل سریعی نیز برای این وضعیت وجود ندارد.

روسیه هفته گذشته اعلام کرد ممنوعیت صادرات گازوئیل را تا پایان اکتبر تمدید خواهد کرد؛ این در حالی است که حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه ادامه دارد.
این حملات با وجود درخواست دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از دولت ولودیمیر زلنسکی برای توقف حمله به زیرساخت‌های انرژی انجام شده است. ترامپ افزایش قیمت گازوئیل را صرفاً به این حملات نسبت داده است. تازه‌ترین حمله نیز روز یکشنبه یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های روسیه را هدف قرار داد.

با این حال، کاهش عرضه سوخت از خاورمیانه به لحاظ ارقام بسیار بزرگ‌تر است.

وال‌استریت ژورنال هفته گذشته با استناد به آمار آژانس بین‌المللی انرژی گزارش داد حجم تولید گازوئیل از دست‌رفته در خاورمیانه، سه برابر کاهش عرضه از سوی روسیه بوده است.

اکنون در کنگره آمریکا نیز درخواست‌هایی برای ممنوعیت صادرات گازوئیل از این کشور مطرح شده است. تیم برچت، نماینده کنگره، هفته گذشته طرحی در این زمینه ارائه کرد و جان تون، رهبر اکثریت سنا، نیز از این پیشنهاد حمایت کرده است.

در مقابل، کریس رایت، وزیر انرژی، و داگ بورگام، وزیر کشور آمریکا، با این طرح مخالفت کرده و آن را تصمیمی نامناسب دانسته‌اند که در نهایت نتیجه معکوس خواهد داشت. با این حال، مطرح شدن ایده ممنوعیت صادرات نشان می‌دهد وضعیت عرضه حتی برای بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان نیز تا چه اندازه دشوار شده است.

قیمت گازوئیل بر قیمت تقریباً همه کالاهای دیگر اثر می‌گذارد. با افزایش قیمت گازوئیل، قیمت سایر کالاها نیز بالا می‌رود و این موضوع به‌ویژه درباره مواد غذایی اهمیت دارد چرا که مردم نسبت به افزایش قیمت مواد غذایی حساسیت بیشتری دارند. این مسئله در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر برای واشنگتن اهمیت ویژه‌ای دارد و به همین دلیل ایده ممنوعیت صادرات مطرح شده است.

ممنوعیت صادرات می‌تواند قیمت گازوئیل را در داخل آمریکا کاهش دهد، اما در سایر کشورها باعث افزایش بیشتر قیمت‌ها خواهد شد و بحران کنونی عرضه سوخت را تشدید می‌کند. این بحران وضعیتی است که کمتر کسی می‌توانست پیش‌بینی کند، اما می‌توان استدلال کرد که اگر ظرفیت پالایش در جهان بیشتر بود، ابعاد آن می‌توانست محدودتر باشد.

واقعیت این است که طی حدود یک دهه گذشته، شمار زیادی از پالایشگاه‌ها تحت فشار جنبش دستیابی به انتشار صفر خالص کربن که بر سیاست‌های انرژی، به‌ویژه در اروپا و همچنین در دوره دولت‌های دموکرات آمریکا، مسلط شده بود، تعطیل شدند.

پالایش نفت برای بسیاری از پالایشگاه‌ها به فعالیتی زیان‌ده تبدیل شده بود و به همین دلیل برخی تعطیل شدند و برخی دیگر ظرفیت خود را به تولید سوخت‌های زیستی اختصاص دادند.

آلن گلدر، معاون ارشد بخش پالایش، مواد شیمیایی و بازارهای نفت در شرکت وود مکنزی، به وال‌استریت ژورنال گفت: شاهد بوده‌ایم شرکت‌های بزرگ نفتی عملاً میزان فعالیت خود در این بخش را کاهش داده‌اند چرا که بازده سرمایه به‌کارگرفته‌شده در این بخش پایین بوده است.

وی افزود: عبارت معروفی که استفاده می‌کردیم این بود «چطور می‌توان یک ثروت کوچک ساخت؟ یک ثروت بزرگ بردارید و یک پالایشگاه بسازید.»

بر اساس این گزارش، در حالی که پالایشگاه‌ها در اروپا و آمریکا تعطیل می‌شدند، کشورهای نفت‌خیز خاورمیانه پالایشگاه‌های جدیدی ساختند و در نتیجه سهم بیشتری از ظرفیت پالایش جهان را به خود اختصاص دادند.

به گفته کارشناسان مورد استناد وال‌استریت ژورنال، کسب سود انگیزه اصلی این کشورها نبود، بلکه ایجاد اشتغال و تضمین امنیت تأمین سوخت داخلی اهمیت بیشتری داشت.

اکنون این ظرفیت نیز آسیب دیده یا با محدودیت مواجه شده و بخشی از آن در حملات ایران به زیرساخت‌های انرژی کشورهای خلیج فارس آسیب دیده است. در نتیجه، کسی برای جبران این کمبود وجود ندارد و پالایشگاه‌های آمریکا نیز همین حالا با حداکثر ظرفیت ممکن فعالیت می‌کنند.

در ادامه این بحران، یک پالایشگاه در اروپا نیز به دلیل مالکیت روسیه‌ای خود بلااستفاده مانده است. این پالایشگاه متعلق به لوک‌اویل است؛ شرکتی که دولت ترامپ نوامبر سال گذشته تحریم کرد و در پی آن، لوک‌اویل فعالیت‌های بین‌المللی خود را برای فروش عرضه کرد./تسنیم