عدالت و استقلال، انتظار بحق از قوه قضائیه

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ امام خامنه ای (ره)، رهبر شهید انقلاب اسلامی اسفند ۱۳۷۹ در بیاناتی بر لزوم برخورد قاطع درون‌سازمانی با فساد و تسلیم نشدن در برابر قانون تأکید کردند و این در حالی است که برخی ها هشدار می دهند، اگر عدالت فقط برای ضعیف‌ترها اجرا شود و افراد صاحب نفوذ از آن معاف بمانند، اعتماد عمومی به نظام قضایی به شدت خدشه‌دار خواهد شد.

 استقلال قضایی و خطر نفوذ قدرت

ایجاد شکاف بین نیروهای انقلابی و دستگاه قضایی نه تنها به نفع دشمن است، بلکه باعث تضعیف هر سه قوه می‌شود

استقلال قوه قضائیه تنها به معنای دخالت نکردن قوای دیگر در امور قضایی نیست، بلکه به معنای مصون ماندن قاضی از فشارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است. رهبر شهید انقلاب اسلامی در بیانات خود با تأکید بر اینکه زیر سؤال بردن قوه قضائیه نقطه شروع فساد در کشور است، تصریح کردند، این قوه باید خود را ملزم به پاسخگویی بداند. گرچه فرمودند، نباید زیر سؤال بردن قوه قضائیه به رسمیت شناخته شود، اما همزمان برخورد قاطع با فساد را ضروری می‌دانند. این یعنی مصونیت قضایی برای هیچ‌کس، حتی درون دستگاه قضایی وجود ندارد.

با وجود این، برخی اقدامات دستگاه قضایی در فضای رسانه ای نگرانی عمیقی درباره «عدالت دوگانه» به وجود می آورد؛ موضوعی که در آن تفاوت رفتار با یک نماینده مجلس شورای اسلامی یا شهروند عادی در برابر قانون، به معضل تبدیل می‌شود. اگر فردی به دلیل اظهارنظر یا انتقاد محکوم شود، اما افرادی که در فتنه‌های اخیر مواضع دشمن‌شادکن داشتند نه تنها محاکمه نشوند، بلکه در سمت‌های حساس منصوب باشند، این دقیقاً همان موضوعی است که اصل ۱۹ و ۲۰ قانون اساسی (برابری همه افراد در برابر قانون) را نقض می‌کند. رهبر شهید انقلاب اسلامی هشدار دادند، «اگر قوه قضائیه در برابر قانون تسلیم نشود و مجرم فرار کند، دیگر نمی‌شود کسی را تعقیب کرد». این جمله امروز بیش از هر زمان دیگری مصداق دارد؛ زیرا اگر نزد افکار عمومی احساس شود برخی افراد مصونیت قضایی دارند و پرونده‌هایشان بایگانی می‌شود، قوه قضائیه جفای بزرگی متحمل شده است.

 لزوم پرهیز از دوقطبی‌سازی و تضعیف قوا

یکی از نکات کلیدی هشدار درباره دوقطبی‌سازی است. ایجاد شکاف بین نیروهای انقلابی و دستگاه قضایی نه تنها به نفع دشمن است، بلکه باعث تضعیف هر سه قوه می‌شود. رهبر شهید انقلاب بر این باور بودند انتقادها نباید تبدیل به دوقطبی و مطالبات باید از مسیر قانونی پیگیری شود. اما ایشان تأکید کرده بودند، اگر از دستگاه قضایی انتظار اجرای صحیح عدالت وجود دارد، راهش حضور حداکثری و مطالبه‌گری است. این موضوع نشان‌دهنده واقعیت مهمی است؛ اینکه قوه قضائیه برای حفظ استقلال خود به حمایت افکار عمومی نیاز دارد، اما این حمایت تنها زمانی به دست می آید که مردم احساس کنند عدالت برای همه، فارغ از جایگاه اجتماعی و سیاسی، به یک اندازه اجرا می‌شود.

استقلال قوه قضائیه نه با شعار، بلکه با عمل به قانون و پرهیز از تبعیض تضمین می‌شود

طبق فرمایشات رهبر شهید انقلاب، قوه قضائیه باید با فساد قاطع برخورد کند و این موضوع کلید حل مشکلات امروز است. اگر دستگاه قضایی نشان دهد با نفوذ و فساد نیز برخورد می‌کند، اعتماد عمومی تقویت می شود؛ اما اگر شاهد باشیم افراد قوی‌تر حتی با وجود اتهامات متعدد و داشتن صدها هزار شاکی، از اجرای عدالت معاف شوند، این خود خلاف عدالت و برخلاف نظر امامین انقلاب است. امروز شاهدیم قضات عادل و شجاعی در دستگاه قضایی وجود دارند که می‌توانند عدالت حداکثری را محقق کنند. اما این مهم نیازمند عزم ملی برای مبارزه با رانت‌خواری و پارتی‌بازی است.

استقلال قوه قضائیه نه با شعار، بلکه با عمل به قانون و پرهیز از تبعیض تضمین می‌شود. اگر قوه قضائیه زیر سؤال برود، نقطه شروع فساد در کشور است. اما این زیر سؤال رفتن تنها با عملکرد دوگانه و ناعادلانه رخ می‌دهد. مسئولان قضایی باید بدانند مصونیت قضایی برای هیچ مقامی وجود ندارد و اگر این اصل نقض شود، نه تنها قوه قضائیه، بلکه کل نظام جمهوری اسلامی ایران آسیب خواهد دید. مردم نیز باید با پیگیری مطالبات از مسیرهای قانونی و پرهیز از دوقطبی‌سازی، به تقویت این نهاد کمک کنند. عدالت واقعی زمانی محقق می‌شود که همه شهروندان، از نماینده مجلس تا کارگر ساده، در برابر قانون یکسان باشند و هیچ‌کس نتواند خود را فراتر از قانون بداند.