آیا کرونا عامل تغییر جایگاه ابرقدرتها در جهان می شود؟

به گزارش راهبرد معاصر در یادداشت احمدرضا یوسفی آمده است: در سال ۱۸۹۸ و با امضای «معاهده پاریس» بین ایالات متحده آمریکا و اسپانیا و پایان جنگ این دو کشور، زمان تولد یک ابرقدرت جدید به نام ایالات متحده آمریکا در جهان بود.

حتی، وقایع مختلف از جمله جنگ جهانی اول (۱۹۱۴-۱۹۱۸) ، شیوع همه گیری آنفولانزای اسپانیایی (۱۹۱۸-۱۹۲۰) ، رکود اقتصادی بزرگ (۱۹۲۹-۱۹۴۰) و جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹-۱۹۴۵) باعث نشد جایگاه آمریکا به عنوان یک ابرقدرت به طور جدی دستخوش تغییرات شود.

با شیوع آنفولانزای اسپانیایی، در فاصله سال های ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۰ طبق آمار ۰.۵ درصد جمعیت آمریکا یعنی حدود ۵۵۰ هزار نفر جان خود را از دست دادند و توازن نیروی کار در آمریکا به هم ریخت، اما اسناد موجود حاکی از سقوط GDP به مقداری که در سال ۲۰۲۰ در آمریکا رخ داد، نبود.

ایالات متحده آمریکا و شوروی سابق بعد از جنگ جهانی دوم به عنوان بزرگترین ابرقدرتهای جهان شناخته می شدند و در سال ۱۹۴۸ آمریکا توانست موفقیت آمیزترین پروژه سیاست خارجی را در قالب کمک به کشورهای اروپای غربی پیاده سازی کند که به شدت به رونق اقتصادی آمریکا به عنوان یک ابرقدرت کمک کرد.

تمامی اتفاقات بیش از ۱۰۰ سال گذشته باعث نشد تا تغییری جدی در جایگاه اولین ابرقدرت جهان رخ دهد.

اژدهای خفته «چین» که زمانی یکی از کشورهای عقب مانده و توسعه نیافته جهان محسوب می شد و در زمره کشورهای جهان سوم به حساب می آمد، به واسطه اقدامات اصلاحی که از اواخر دهه ۱۹۷۰آغاز کرد، توانست به یکی از بزرگترین ابرقدرت های جهان تبدیل شود.

درآمد ناخالص ملی چین که در سال ۱۹۷۸ چیزی حدود ۱۵۰ میلیارد دلار بود در کمتر از ۳۴ سال، در سال ۲۰۱۲ به چیزی حدود ۸۲۲۷ میلیارد دلار رسید.

طبق آمار صندوق بین المللی پول و بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی حقیقی آمریکا در سال ۲۰۱۹ چیزی حدود ۲.۲ درصد و این مقدار در چین حدود ۶.۱ درصد بوده و در مجموع تولید ناخالص داخلی حقیقی کل جهان چیزی حدود ۲.۸ درصد بوده است.

در سال ۲۰۲۰ با شیوع همه گیری ویروس کرونا، تولید ناخالص داخلی حقیقی آمریکا به رقم ۴.۳- کاهش پیدا کرد؛ با این حال این مقدار در چین حدود ۱.۹ درصد بود و تولید ناخالص داخلی حقیقی کل جهان حدود ۴.۴ درصد بوده است.

با آغاز واکسیناسیون سراسری در سال ۲۰۲۱ به نظر می رسد شرایط کلی جهان رو به بهبود باشد اما با این حال میانگین تولید ناخالص داخلی حقیقی آمریکا بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ حدود ۲.۴ درصد است که این مقدار برای چین در مدت مشابه چیزی حدود ۶.۱۶ درصد است.

بررسی های اولیه نشان می دهد که آسیب های اقتصادی ناشی از همه گیری ویروس کرونا، آنقدر شدید و عمیق بوده است که سرعت بازگشت آمریکا به روند طبیعی را مختل کرده و کشور چین با سرعت بسیار زیاد در حال بازسازی و تغییر جایگاه خود به عنوان بزرگترین ابرقدرت جهان است. طبق آخرین پیش بینی های صندوق بین المللی پول و بانک جهانی، چین تا سال ۲۰۲۴ به بزرگترین ابرقدرت جهان تبدیل خواهد شد و این جایگاه را پس از سالها از آمریکا خواهد گرفت. البته در این میان رشد دیگر کشورهای آسیایی مانند هند و اندونزی نیز بسیار قابل توجه است.
ایسنا