به گزارش راهبرد معاصر؛ «حماسه» در لغت از واژه «حمس»؛ به معنای «دلیری و شجاعت» است و در ادبیات ما جایگاهی ویژه دارد. اگر بخواهیم به حافظه تاریخی دور و نزدیک خود مراجعه کنیم واژه حماسه را در ترکیب هایی مانند «حماسه عاشور» ، «حماسه رستم و اسفندیار، «حماسه فتح خرمشهر»  و «حماسه دوم خرداد» به یاد می آوریم.

هر کدام از این وقایع به جهاتی و البته با مدارج مختلفی مصداق حماسه بوده اند. به نظر من عواملی که می تواند یک رویداد را به حماسه تبدیل کند عبارتنداز:

نخست، وجود موانع بسیار برای تحقق یک نتیجه مطلوب. وقتی برخی ذی نفعان همه تلاش خود را بکار می گیرند و موانع متعددی را بر سر راه دستیابی ذی نفعان دیگر به نتیجه مطلوبشان ایجاد می کنند اما گروه دوم بر مانع تراشی گروه اول غلبه می کند و نتیجه ای خلاف میل گروه اول تحقق می یابد حماسه ای شکل گرفته است. در این حالت هر چه موانع بیشتر و شجاعت و دلیری مورد نیاز برای فائق آمدن افزون‌تر باشد،حماسه بزرگتر خواهد بود.

از ديگر شرايط خلق حماسه، جريان يافتن حوادثي است كه با منطق و تجربه‌ي علمي سازگاري ندارد؛ رويدادهاي غير طبيعي و نیازمند به خرق عادت كه تنها از رهگذر عقايد ديني توجيه پذير هستند و به بیان دیگر امداد غیبی محسوب می شوند.

سومین عامل شکل گیری حماسه،  وجود رفتارها و اقدامات دلیرانه و ایثارگرانه از سوی عده‌ای برای رسیدن به آرمان، هدفی مقدس یا نتیجه ای دشوار است. در اینجا نیز هرچه سطح فداکاری و ایثار بالاتر و نتیجه مورد نظر مقدس تر و دشوارتر باشد، حماسه ای که آفریده می شود با عظمت تر خواهد بود.

چهارمین شرط تحقق حماسه، نابرابر بودن عِده و عُده دو طرف یک رویارویی و نبرد و غلبه طرف کم برخوردار بر طرف مقابل و با امکانات بیشتر است. در این حالت نیز میزان نابرابری و کیفیت غلبه طرف کم برخوردار بر طرف مقابل، سطح حماسه را تعیین می کند.

پنجمین و آخرین عامل حماسه آفرین، نتیجه ای است که بدست آمده.  هر چه نتیجه حاصل شده با کیفیت تر، تأثیر گذارتر و غیر منتظره تر باشد عنوان حماسه بیشتر مصداق پیدا می کند.

با توجه به آنچه گفته شد، «حماسه عاشورا»  حماسی ترین رویداد در همه تاریخ است که با وجود آن، همه حماسه های دیگر رنگ‌ می بازند. در عاشورا همه ویژگی‌ها و شرایط خلق حماسه دست بدست هم دادند تا حماسی ترین حماسه تاریخ ثبت شود و الگوی حماسه و حماسه آفرینان باشد؛ از نابرابری دو طرف گرفته تا موانع بر سر راه؛ از میزان و کیفیت دلیری و ایثار گرفته تا آرمان و هدفی که حسین بن علی (ع) و یارانش برای آن شهید شدند.

 حماسه انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰

در انتخابات 1400 نیز برخی عوامل حماسه آفرین در کنار هم قرار گرفتند. یکی از آن عوامل، موانع متعدد حضور مردم بود؛ از ناکارآمدی ها و رفتار مایوس کننده و اعتماد سوز دولت مستقر گرفته تا کرونا و از صف فشرده تحریم کنندگان داخلی و خارجی و رسانه‌های متعدد وابسته به آنها تا اختلالات‌ روز رای گیری در سیستم های احراز هویت و همچنین اهانت و ضرب و شتم منافقین و سلطنت طلبان علیه ایرانیان با غیرت خارج کشور. مردم با حضور خود مشت محکمی بر سینه تحریم‌کنندگان و مخالفان و معارضان انتخابات زدند و فعالیت بی سابقه رسانه های معاند را عقیم گذاشتند.

ویژگی دوم، صفوف پرشور و اظهارات پرانگیزه مردم از ساعات اول صبح و حتی قبل از شروع اخذ رأی بود؛ حضوری که تا ۲ بامداد روز بعد تمدید شد!

ویژگی سوم، تحقق مشارکت ۴۹ درصدی با وجود همه موانع و پیروزی نامزد مقبول مردم با رأی خوب و درصد بالای آرا بود.

همه اینها -که با هدایت دل ها که بدست خداوند است-  دست به دست هم داد تا اتفاقی مهم رقم بخورد و پیش بینی‌های مشارکت ۲۵ درصدی بیگانگان نقش بر آب شود و تحلیلگران را شگفت زده نماید.

وقتی همه این واقعیت ها را کنار هم می‌بینیم صحت این فرمایش رهبر حکیم انقلاب را بیشتر درک می کنیم که: «این انتخابات حقّاً و انصافاً حماسه بود؛ این انتخاباتی که گذشت، به معنای واقعی کلمه حماسه‌ی این مردم بود که حماسه آفریدند. خب تلاشهایی انجام میگیرد، کاغذ مینویسند، نامه مینویسند، در فضای مجازی، در دستگاه‌ها حرف میزنند که عظمت این انتخابات را انکار کنند؛ فایده‌ای ندارد؛ این تلاش بیهوده است؛ کار، کار بزرگی بود. تحلیلگرانی که چشمشان به این انتخابات بود، آنها میفهمند چه اتّفاقی افتاد».