روحانی چطور فرصت تعمیق روابط با چین را سوزاند؟-راهبرد معاصر
نامه مهم نماینده مجلس به سرپرست آموزش و پرورش درباره آیین نامه جنجالی آخرین خبر از اخذ مالیات از مالکان خانه‌های خالی + جزئیان ذوق زدگی وزیر خارجه رژیم صهیونیستی از احیای روابط با سوئد پس از ۷ سال رئیس‌جمهور: متأسفانه بعضی‌ها واردات واکسن را موکول به پذیرش FATF کرده بودند موضع پاشازاده نسبت به مربی استقلال مشخص شد افزایش نگرانی‌ها از وقوع خطرناک جنگ سرد میان آمریکا و چین/ گوترش هشدار داد تکرار ادعا‌های ریاض علیه برنامه هسته‌ای ایران بازگشت ستاره محبوب هواداران به پرسپولیس پرداخت اقساطی قبوض برق + جزئیات و مشمولین جدید‌ترین قیمت طلا و سکه امروز ۲۹ شهریور ۱۴۰۰ آمار کرونا ۲۹ شهریور ۱۴۰۰/ سیر نزولی آمارفوتی‌های کرونا سرپرست صندوق بازنشستگی کشوری انتخاب شد نقشه شوم رمال بد ذات برای زنان شوهر دار+ جزئیات رئیس جدید سازمان حراست کل کشور مشخص شد طالبان علیه پاکستان/ انتقاد شدید از سخنان عمران خان درباره دولت فراگیر افغانستان خودکشی شاهرخ غلامرضاپور صحت دارد؟+ عکس ویدئو نوشت| یک‌نیمه رویایی برای مهدی قایدی اسلامی: آژانس از سیاسی کاری بپرهیزد/ آمریکا همه تحریم‌ها را لغو کند دومین حریف پرسپولیس مشخص شد یارانه جدید از راه رسید +‌جزئیات و مبلغ گروسی: نگرانی درباره برنامه هسته‌ای ایران وجود ندارد بزرگترین مانع اعمال رتبه بندی معلمان چیست؟ / اجرای رتبه بندی به سال بعد موکول شد اعتراف یک نماینده درباره کیفیت خودرو‌های داخلی+ فیلم انهدام چهار مقر گروهک‌های ضدانقلاب در شمال عراق دستور فوری آیت الله رئیسی برای حل مشکلات مالی فرهنگیان و اجرای رتبه بندی معلمان سخنان مهم آیت الله رئیسی درباره اجرای رتبه بندی معلمان و حل مسائل مالی و معیشتی معلمان+ جزئیات بازیگر معروف سینمای ایران راهی افغانستان شد+ عکس مهاجم فوتبال ایران درگذشت+ علت و جزئیات خرید جدید استقلال خارجی و مهاجم است رئیس سازمان حج و زیارت: افزایش سهمیه اعزام استان‌ها برای اربعین وضعیت بورس امروز 29 شهریور 1400 سرلشکر باقری: رژیم صهیونیستی می‌داند در محاصره محور مقاومت تاب ایستادگی ندارد پیام تبریک رهبر انقلاب به تیم ملی والیبال کشورمان آخرین فرصت برای مربی استقلال چگونه به کبد چرب مبتلا نشویم؟ + علائم ابتلا به کبد چرب مراسم عزاداری جاماندگان اربعین با حضور منصور ارضی + جزئیات و زمان برگزاری پرداخت وام ازدواج فرزندان بازنشستگان+ جزئیات و مبلغ داعش زهر خود را به طالبان ریخت سرپرست مجرد خانوار، مشمول وام مستاجران می‌شود؟+ مشمولین جدید اخبار اربعین ۱۴۰۰/حذف وثیقه برای مشمولان متقاضی شرکت در پیاده روی اربعین قرارداد فرهاد مجیدی با استقلال تا کی ادامه دارد؟ دستیار سابق علی دایی سرمربی کنیا شد آخرین اخبار از تبدیل وضعیت کارمندان غیررسمی+ جزئیات رئیس کل سازمان خصوصی سازی مشخص شد یک جدایی دیگر در استقلال تصاویر | پیاده روی اربعین حسینی در مسیر کوفه به کربلا هشدار وزارت خارجه آمریکا درباره تعاملات نفتی لبنان با ایران! افزایش ۳۲ درصدی شهریه مدارس غیر دولتی برای مهر ۱۴۰۰+ جزئیات روایت نماینده مجلس از بن بست در اجرای رتبه بندی معلمان فیلم| نتانیاهو چرت زدن بایدن را مسخره کرد قیمت بنزین در سال آینده چگونه تغییر می‌کند؟ وقوع انفجاری مهیب در سوریه سردار سلامی: فتح عرصه‌های فناوری‌های مدرن، استراتژی مسلم ماست واکسن تزریقی به دانش آموزان چه تفاوتی با بزرگسالان دارد؟ تنش در روابط پاریس لندن/ دیدار وزرای دفاع فرانسه و انگلیس لغو شد علت درگذشت حاج حجت کسری از پیر غلامان نامدار تهران + صوت و فیلم آخرین تصمیمات برای بازگشایی حضوری مدارس زمین لرزه تهران و دماوند را لرزاند قیمت‌های نجومی خانه در تهران، بیشتر از اروپا فیلم| گریه‌های تلخ همسر و دختر علی سلیمانی و روایت درگذشت او تاریخ و ساعت پخش مستند فالکن درباره ترور شهید سلیمانی از شبکه افق واکنش رئیس سازمان سنجش به درخواست ممنوع الخروجی اش+ عکس نحوه دریافت و مشاهده فیش حقوقی مستمری بگیران تامین اجتماعی آغاز فروش بلیت پروازهای اربعین+ جزئیات علت مرگ میثم رضایی متهم ردیف اول پرونده مفتاح خودرو+ توضیحات قوه قضائیه جاماندگان سهام عدالت چگونه تعیین تکلیف می‌شوند؟ ماجرای کلاهبرداری از مردم با تقلید صدای بهرام رادان در اینستاگرام! + فیلم بازتاب عضویت ایران در سازمان همکاری شانگ‌های در رسانه‌های خارجی آمار کرونا ۲۸ شهریور ۱۴۰۰/ ۳۹۱ فوتی جدید و ۶۷۶۵ نفر در شرایط شدید بیماری تاریخ ثبت نام کنکور سراسری، ارشد و دکتری ۱۴۰۱ + جزئیات و زمان برگزاری آزمون ماجرای دستمزد‌های بیت کوینی برخی از سلبریتی‌ها و بازیگران مشهور ابلاغ قانون جهش تولید مسکن+ مالیات یک مییون تومانی مرز مهران باز است؟ طرح مجلس برای لغو تغییر و جابجایی ساعت‌ها+ جزئیات تاکید آیت الله رئیسی بر ایجاد ثبات در بازار «رئیس حوزه ریاست» و «معاون اجرایی» جدید مجلس مشخص شدند رژیم صهیونیستی گنبد آهنین اطراف نوار غزه را فعال کرد پاسخ استرالیا به انتقاد‌های تند و قهر آمیز فرانسه درباره توافق جنجالی هشدار سرلشکر باقری به گروهک‌های تروریستی در عراق از جزئیات سفر امیر عبداللهیان به نیویورک تا واکنش خطیب زاده به گزارش جدید درباره ترور شهید فخری زاده تناقض‌های آشکار در سیاست بایدن درباره جنگ یمن نماهنگ | پیام امید لوح| نشان هویت ملت جانشین رئیس ستاد کل نیرو‌های مسلح مشخص شد توصیه‌های سفیر ایران در بغداد به زائران اربعین حسینی آیت الله رئیسی وارد شهر کولاب شد واکنش تند نماینده مجلس به لباس تیم فوتبال زنان!+ عکس آژانس شتر مجنون است پیاده شوید دیدار و گفتگوی آیت الله رئیسی با نخست وزیر تاجیکستان شرط عجیب عراق برای زائران ایرانی اربعین اخبار اربعین ۱۴۰۰/ چند نفر تاکنون برای سفر اربعین ویزا گرفته اند؟ نماهنگ | مفتخر به سلمان جنجال ویدئوی عجیب مصاحبه با چند دختر و پسر دهه هشتادی طرفدار محمدرضا گلزار + فیلم اینفوگرافیک| مزایا و دستاورد‌های طرح تسهیل صدور مجوز‌های کسب و کار چیست؟ فیلم| بین سطور واکسن وارداتی نماهنگ| نذر عباس ماجرای لغو مجوز صوت و تصویر «روبیکا»+ علت فیلم| انفجار تانکر سوخت در لبنان نماهنگ | عزاداری خالصانه؛ رعایت مومنانه صوت| نوحه پر کشیده هر دل عاشق به سوی کربلا تصاویر| مراسم تشییع و خاکسپاری علی سلیمانی فیلم‌نوشت | ملت حسین به رهبری حسین اطلاع‌نگاشت | آرایش دفاعی جدید در مقابل کرونا سخن‌نگاشت | پیام تلویزیونی درباره وضعیت بیماری کرونا اینفوگرافیک| لیست کابینه پیشنهادی دولت سیزدهم اطلاع‌نگاشت | میان‌داری با شور و شعور حسینی جزئیات تکمیلی نتایج شمارش آرای ریاست جمهوری 1400+ آمار دقیق نتیجه نهایی انتخابات مجلس خبرگان رهبری تهران 1400 نتایج انتخابات شورا‌ی شهر استان تهران ۱۴۰۰+ اسامی آرای آیت الله رئیسی در تهران چقدر بود؟ نتایج انتخابات شورای شهر اراک 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قزوین 1400 نتایج انتخابات شورای شهر کرمانشاه 1400 آمار دقیق انتخابات ریاست جمهوری 1400 به تفکیک استان‌ها+ جدول نتایج انتخابات شورای شهر ایلام 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قم 1400 نتایج انتخابات شورای شهر ساری 1400 نتایج انتخابات شورای شهر تبریز ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر سنندج ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر همدان 1400 نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری 1400/ آیت الله رییسی برنده انتخابات سیزدهم جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

روحانی چطور فرصت تعمیق روابط با چین را سوزاند؟

دولت یازدهم در راستای تعمیق روابط با کشورهای غربی به اشتباه دست به تخریب روابط ایران با کشورهای شرقی از جمله چین زد. همین موضوع سبب شد که برخلاف گذشته چینی‌ها در دور دوم تحریم‌ها آن طور که انتظار میرفت به دولت یازدهم و دوازدهم در فروش نفت، تبادلات بانکی و سرمایه‌گذاری در کشور کمک نکنند.
تاریخ انتشار: ۱۴:۴۸ - ۰۹ مرداد ۱۴۰۰ - 2021 July 31
کد خبر: ۹۷۱۸۵

به گزارش راهبرد معاصر؛ نطقه اوج رفتار سرد و بی‌توجهی دولت یازدهم به چینی‌ها که تنها کشور کمک‌کننده به ایران در دوره اول تحریم بودند، به سفر شی‌جین پینگ رئیس‌جمهور چین به تهران در سال ۹۴ برمی‌گردد.

 

در پرونده «معمای شرقی» به بررسی سیر تحولات روابط ایران و چین از دولت دهم تا کنون خواهیم پرداخت. در بخش اول پرونده «معمای شرقی» با عنوان «روایتی از همکاری استراتژیک چین با ایران در تقابل با تحریم‌های آمریکا در دولت دهم» با استناد به وقایع پیش‌آمده، کارنامه سازنده روابط ایران و چین در دوران تحریم‌ سال ۹۰ مورد بررسی قرار گرفت. چنانکه این کشور در فروش نفت و تبادلات بانکی و حتی فاینانس کردن پروژه‌های ایران همراهی خوبی با ایران داشته است.

 

در بخش دوم این پرونده با عنوان «خطای استراتژیک دولت روحانی در تعامل با چینی‌ها/روابط ایران و چین چگونه آسیب دید؟» تغییر رفتار ایران نسبت به چین با روی کارآمدن دولت یازدهم مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در این راستا به اخراج چینی‌ها از پروژه‌های نفتی علیرغم کارنامه نسبتا موفق آنها اشاره شد که این اقدام وزارت نفت دولت یازدهم صرفا در جهت زمینه‌سازی برای حضور شرکت‌های غربی انجام شده بود.

 

به بیان دیگر دولت یازدهم در راستای تعمیق روابط با کشورهای غربی به اشتباه دست به تخریب روابط ایران با کشورهای شرقی از جمله چین زد. همین موضوع سبب شد که برخلاف گذشته چینی‌ها در دور دوم تحریم‌ها آن طور که انتظار میرفت به دولت یازدهم و دوازدهم در فروش نفت، تبادلات بانکی و سرمایه‌گذاری در کشور کمک نکنند. در بخش سوم از پرونده «معمای شرقی» به بررسی سایر بی‌تدبیری‌های دولت یازدهم و دوازدهم در روابط خود با کشور چین در بازه زمانی سال ۹۲ تا خروج آمریکا از برجام در سال ۹۷ می‌پردازیم.

 

*چگونه دولت یازدهم بزرگترین فرصت تعمیق روابط ایران و چین را سوزاند؟

همانطور که در گزارش‌های قبلی اشاره شد، با روی کار آمدن دولت یازدهم، کشور چین با توجه تجربه خوب تعامل با ایران در دولت نهم و دهم خواستار حفظ و تقویت این روابط بود که با رفتار قهری و بی‌توجهی دولتمردان مواجه شد، اما این رفتار قهری تنها به حوزه نفت و انرژی محدود نشده و ابعاد وسیع‌تری را در برگرفت.

 

نطقه اوج رفتار سرد و بی‌توجهی دولت ایران نسبت به چینی‌ها که تنها کشور کمک‌کننده به ایران در دوران اول تحریم بودند، به سفر شی‌جین پینگ رئیس‌جمهور چین به تهران در سال ۹۴ برمی‌گردد. در جریان این سفر، دولت ایران به جای تلاش برای تعمیق روابط کشور با چین به منظور استفاده از ظرفیت‌های قابل ملاحظه این کشور در توسعه ایران، بزرگترین فرصت پیش‌آمده را تبدیل به یک رویداد نمایشی کرد.

 

نکته جالب توجه اینکه این رفتار سرد درحالی رقم خورد که رئیس جمهور چین قبل از سفر به ایران مقاله‌ای در مورد ایران با عنوان «چشم‌انداز روشن آینده روابط چین و ایران» منتشر کرد. وی در این مقاله پیشینه عمیق روابط حسنه ایران و چین در زمان باستان را بیان کرده و به مناسبات امروزی بین دو کشور و تقویت همکاری‌ها اشاره می‌کند. اما ظاهرا نحوه برخورد دولت روحانی متاثر از تصور ورود گسترده غربی‌ها به اقتصاد ایران سرد بود چنانکه حتی برخی از روایات حاکی از این است که ‌این سفر مهم که حامل بزرگ‌ترین پیشنهادات تاریخ ایران برای سرمایه‌گذاری خارجی بود، کوتاه شد.

 

هر چند در جریان این سفر ۱۷ سند همکاری بین دو کشور به امضا رسید اما در عمل تحت تاثیر امید واهی دولت به گسترش تعاملات با کشورهای غربی، تمامی این اسناد همکاری که در زمینه‌های اقتصادی، منطقه‌ای، دفاعی، فرهنگی، امنیتی و نیروهای انسانی تعریف شده بود به حاشیه رفتند. گواه این ادعا نیز به حاشیه رفتن سند همکاری ۲۵ ساله ایران با چین است که در سال ۹۴ به امضای طرفین رسید و سپس بعد از گذشت بیش از ۵ سال دوباره در فرودین ماه سال جاری برخی کلیات آن به تایید طرفین رسید بدون اینکه پیشرفت ملموسی در مذاکرات طرفین ایجاد شده باشد.

 

در صورت عزم دولت قطعا این امکان فراهم بود که همانند برجام که در مدت ۳ سال به سرانجام رسید این توافقنامه نیز در بازه زمانی کوتاه‌تری البته با رعایت ملاحظات کارشناسی و بررسی دقیق به سرانجام رسیده و اجرایی شود نه اینکه بعد از گذشت بیش از ۵ سال هنوز هم سرنوشت آن معلوم نبوده تا اینکه به دولت سیزدهم محول شود.

 

بی‌تفاوتی نسبت به تمایل چینی‌ها به گسترش همکاری‌ها به دولت ایران درحالی رقم خورد که رئیس جمهور چین در سفر به ایران با رهبر انقلاب، رئیس جمهور و رئیس مجلس دیدار داشته است و خواهان گسترش روابط با هدف گشودن فصلی جدید از مناسبات جامع است. رهبر انقلاب نیز بیان داشتند که ایران هیچ موقع همکاری‌های چین را در دوران تحریم فراموش نخواهد کرد و خواستند که توافق دوطرفه برای روابط استراتژیک ۲۵ ساله با پیگیری دو طرفه حتماً عملیاتی گردد.

 

* بی‌توجهی به پیشنهاد سرمایه‌گذاری ۵۰ میلیارد یورویی چینی‌ها در ایران

حتی چینی‌ها قبل از روی کارآمدن ترامپ پیشنهاد خوبی را به دولت روحانی برای سرمایه‌گذاری در ایران پیشنهاد دادند. در این راستا رئیس انجمن فاینانس چین به تهران آمد و با علی لاریجانی رئیس مجلس و ولی‌الله سیف رئیس بانک مرکزی وقت دیدار و پیشنهاد بسیار خوبی را مبنی بر سرمایه‌گذاری ۵۰ میلیارد یورویی در پروژه‌های زیربنایی ایران ارائه کرد اما این پیشنهاد نیز در نهایت با سنگ‌اندازی عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی و بی‌عملی بانک مرکزی و بی‌توجهی اسحاق جهانگیری به حاشیه رفته و اجرایی نشد.

 

علاءالدین بروجردی سفیر اسبق ایران در چین و رئیس گروه دوستی ایران و چین در مجلس نهم و دهم در خصوص امضای سند راهبردی ایران و چین و نگاه دولت روحانی به این سند و همچنین پیشنهاد فاینانس ۵۰ میلیارد یورویی چینی‌ها می‌گوید: «چینی‌ها در مقطع قبل از انتخاب ترامپ به ریاست‌جمهوری آمریکا با توجه به شناختی که به عنوان عضو شورای امنیت سازمان ملل از تحولات جهانی داشتند، پیشنهاد بسیار خوبی را ارائه کردند. اعلام کردند که تسهیلات ۵۰ میلیارد یورویی در قالب فاینانس در اختیار ایران قرار خواهد گرفت و در پروژه‌های زیربنایی دیگر نیز سرمایه‌گذاری خواهیم کرد، پس از پایان پروژه نیز یک سال تنفس به شما می‌دهیم و بعد از آن، بازپرداخت تسهیلات یا به صورت نقدی انجام خواهد شد یا چین آمادگی دارد در ازای آن به قیمت جهانی از شما نفت خریداری کند».

 

وی در ادامه افزود: «مذاکرات آغاز شد اما به دلیل دیدگاه غرب‌گرایانه، آن قدر هیئت چینی را معطل و اذیت کردند که قراردادی بسته نشد. نفر اول هیئت چینی، سفیر سابق چین در ایران بود. نفر دوم نیز از نزدیکان رئیس‌جمهور چین بود. پس از بازگشت هیئت چینی به کشورشان، آقای کاشان مشاور آقای آخوندی آب پاکی را روی دست هیئت چینی ریخت و گفت «خودتان را معطل نکنید». سفیر سابق چین در ایران نامه‌ای به من نوشت که «شما این‌گونه می‌خواهید از منافع ملی خود دفاع کنید؟ ما سه بار چنین تسهیلاتی را به روسیه داده‌ایم و این تسهیلات ویژه برای کشورهای نزدیک به ما است» این نامه به عنوان یک سند تاریخی است».

 

*چینی‌ها می‌گفتند دولت یازدهم ما را دور زده است

بررسی اتفاقات و تحولات پیرامون رابطه ایران و چین در دولت یازدهم به خوبی نشان می‌دهد که دولت تدبیر و امید در یک اقدام مبتدیانه و به امید ثمر دادن میوه برجام در تعامل با کشورهای غربی تمامی پل‌های پشت سر خود را خراب کرده که تخریب و تضعیف رابطه ایران با چین یکی از این اقدامات بود.

 

حال بهتر می‌توان جواب این پرسش را داد که چرا کشور چین که در دور اول تحریم‌ها به ایران کمک میکرد در دور دوم تحریم‌ها حاضر به این همکاری به صورت جدی و همانند گذشته نشد؟ آیا تغییر رفتار دولت ایران در تغییر رفتار طرف چینی تاثیرگذار بوده است؟ پاسخ این سوال مثبت است و طبیعتا رفتار چینی‌ها با دولت ایران بعد از شکست برجام را می‌توان به عنوان واکنشی به رفتار ایران در دوره اجرای برجام تحلیل کرد. در این بین حتی چینی‌ها از طرق مختلف ناراحتی خود را از دولت ایران ابراز می‌کردند و اذعان می‌کردند که علیرغم کمک به ایران در دوره اول تحریم، در دولت یازدهم برخورد مناسبی با آنها نشد.

 

در این راستا وحید شقاقی، استاد دانشگاه خوارزمی و کارشناس مسائل اقتصادی در این باره می‌گوید: «به ‌یاد دارم در جریان بازدیدی که از چین داشتم، آنها بسیار ناراحت بودند که چرا بعد از برجام، ایران آنها را رها کرده و به ‌سمت کشورهای اروپایی رفته است. البته این مساله طبیعی است که در روابط اقتصادی نمی‌توان به یکدیگر اعتماد کرد ولی معمولا شرکا باید به‌نحوی برنامه‌ریزی کنند که تعامل اقتصادی دوطرفه برقرار باشد».

 

وی در ادامه افزود: «بیشتر این قراردادها مربوط به حوزه انرژی بود، ما قراردادهای نفتی در پروژه‌های مختلفی با چین داشتیم که بخشی از آنها ملغی شد و دلخوری چینی‌ها را پدید آورد. اینها البته با توجه به ناراحتی‌هایی است که چینی‌ها خیلی علنی داشتند و آنها را بیان می‌کردند. چینی‌ها خودشان علنی اعلام می‌کردند که شما ما را دور زدید و از این مساله ناراحت بودند».

 

همچنین منصور حقیقت‌پور مشاور رئیس مجلس دهم نیز در این باره می‌گوید: «مقامات چینی عنوان می‌کردند که دولت ایران پس از برجام دولت چین را تحویل نگرفت و در واقع چین را تحقیر کرد و ما حاضر به همکاری با دولت ایران نیستیم ولی اگر «نظام» جمهوری اسلامی می‌خواهد با ما تعامل کند، ما هستیم. مقام معظم رهبری در آن زمان رئیس مجلس وقت [علی لاریجانی]‌ را به عنوان مسؤول پیشبرد سند همکاری با چین می‌کنند و برای وی در این باره حکم صادر و آقای لاریجانی را رسما برای این منظور به مقامات چینی معرفی می‌کنند».

 

احمد توکلی عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز با اشاره به برخی بهانه‌های کشور چین برای عدم همکاری با دولت ایران می‌گوید: «چینی که رئیس‌جمهورش به ایران می‌آید و وزیر خارجه به استقبالش می‌رود و رئیس جمهور ما نمی‌رود، باید هم چنین حرفی بزند و بگوید ما نمی‌توانیم با ایران تعاملات مالی برقرار کنیم، اما ‏چینی که رئیس‌جمهورش به رهبر انقلاب پیام می‌دهد، حرف دیگری می‌زند. ما خودمان بعضی موضوعات را خراب می‌کنیم بعد می‌گوییم چرا چینی‌ها ‏به ما میدان نمی‌دهند».

 

*رونمایی از مغلطه رسانه‌های دولتی برای تخریب پیمان استراتژیک ۲۵ ساله

در مجموع بررسی سیر تحولاتی که در روابط بین ایران و چین به وقوع پیوست نشان می‌دهد که کاهش سطح همکاری‌های چین با ایران در طول ۸ سال گذشته تحت تاثیر رفتار تخریبی دولت یازدهم و دوازدهم صورت گرفته است. اما علیرغم برخورد نادرست مقامات دولتی ایران در تعامل با کشور چین، این کشور نیز با توجه به هم مسیری با ایران در چارچوب تحولات بین‌المللی و جنگ اقتصادی و استراتژیک آمریکا در سطوح مختلف با کشورهای مختلف جهان، اگرچه میزان همکاری‌های خود با دولت ایران را کاهش داد اما این روابط هرگز قطع نشد.

 

در دوره دوم تحریم‌ها چین همچنان تنها خریدار نفت ایران باقی ماند اما این میزان خرید به طور میانگین زیر ۵۰۰ هزار بشکه در روز بود نه بالای یک میلیون بشکه که البته بخش اعظمی از این خرید را نیز به عنوان هزینه حاصل از سرمایه‌گذاری در ایران دریافت می‌کرد. همچنین چینی‌ها در برخی پروژه‌های نفتی نیز فاینانس را بر عهده گرفتند اما همانطور که گفته شد سطح این همکاری‌ها نسبت به گذشته بسیار کاهش پیدا کرده است.

 

در این بین شاهد بودیم که بعد از امضای سند همکاری ۲۵ ساله بین ایران و چین در فروردین سال جاری، برخی رسانه‌های دولتی در جهت تخریب این پیمان استراتژیک به کاهش همکاری چینی‌ها با ایران بعد از برجام و شکست آن اشاره می‌کنند. مثلا این رسانه‌ها اینگونه شبهه ایجاد می‌کنند که "بعد از بازگشت تحریم‌های آمریکا هم شرکت‌های اروپایی از ایران خارج شدند هم تعدادی از شرکت‌های چینی. پس چینی‌ها نیز همانند اروپایی‌ها به ایران پشت‌پا زده‌اند".

 

اما باید توجه داشت که اروپایی‌ها بعد از استقبال گسترده و امتیازات دولت ایران و پهن کردن فرش قرمز جلوی پای آنها ایران را ترک کردند ولی چینی‌ها بعد از بی‌مهری و بی‌توجهی دولت ایران نه تنها همانند اروپایی‌ها رابطه‌شان با ایران را قطع نکردند بلکه صرفا سطح همکاری‌ها را با توجه به استقبال پایین دولت کاهش دادند. در نتیجه اگر قضاوت درباره مسائل بدون توجه به پیشینه تاریخی باشد قطعا منصفانه و صحیح نخواهد بود.

 

به طور کلی ادامه همکاری چین با ایران حتی در دولت یازدهم و دوازدهم ناشی از هم مسیر بودن ایران و چین در شطرنج تحولات بین‌المللی است که خواسته یا ناخواسته منافع مشترک این کشورها را بهم گره زده است. در بخش چهارم از پرونده «معمای شرقی» به این موضوع پرداخته می‌شود./فارس

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده