انتقام الاصلاح از فیاض در رسیدن به ساختمان وزارت داخله

به گزارش راهبرد معاصر؛ با وجود گذشت 6 ماه از روشن شدن نتایج انتخابات 2018 عراق، کابینه این کشور همچنان 8 وزیر کم دارد. در میان این 8 وزارت، حساسیت دو مورد داخله و دفاع بیش از بقیه بوده و طبیعتا، اختلافات بسیار بیشتری را ببار آورده است.

در میان جبهه سنی پارلمان، اختلافی عمیق بر سر وزارت دفاع رخ داده و عبدالمهدی مجبور است یکی را برگزیند و در سوی دیگر، جبهه شیعیان پارلمان، بر سر وزارت داخله دو پاره هستند و باز هم عبدالمهدی ناچار است یکی را بر گزیند. در واقع، عبدالمهدی که قرار بود، "نخست وزیر همه طرف ها" باشد، به سویی پیش رفته که ناچار شده باز هم نخست وزیر یک گروه باشد؛ الاصلاح یا البناء!

نخست وزیر جدید عراق، البته تلاش داشته با چینشی ترکیبی از دو فراکسیون بزرگ، رئیس دولت همه طرف ها باشد ولی در عمل در حال تبدیل شدن به "نخست وزیر هیچ طرف" است. طی جلسه اول رای گیری کابینه در پارلمان، تکلیف 8 وزارتخانه مشخص نشد؛ بیشترین کشاکش ها بر سر وزارت داخله بود چراکه اکثریت پارلمان (شیعیان) بر سر آن اختلاف داشتند. اگر وزارت عدل میان کردها مورد اختلاف بود یا اگر وزارت دفاع میان سنی ها محل اختلاف است، نهایتا دعوایی میان 30% پارلمان بوده اما اختلاف بر سر وزارت داخله، میان تقریبا 70% پارلمان جریان دارد که در اختیار شیعیان است.

عادل عبدالمهدی، به منظور برقراری موازنه سیاسی، در چینش کابینه، وزارت داخله را به شیعیان البنا (نزدیک به ایران) سپرد و در عوض، وزارت خارجه به شیعیان الاصلاح (نزدیک به عربستان و امریکا) اعطا کرد. البنا، با نامزد نزدیک به الاصلاح در وزارت خارجه تا حدودی موافقت کرد ولی الاصلاح، در خصوص وزارت داخله، مشابه عمل نکرد.

اما چرا الاصلاح، تا این حد با وزیر پیشنهادی داخله، فالح فیاض مخالفت می کند؟ چه چیز باعث شده تا مقتدی صدر، برای عدم موفقیت فالح فیاض در کسب کرسی وزارت، فراخوان عمومی برای دعا و نیایش در مراقد بدهد؟

آیا فیاض نامزد تحمیل شده از سوی فتح است؟

بسیاری، به ویژه از ائتلاف سائرون مدعی هستند که فیاض، با فشار هادی العامری، به عنوان وزیر داخله معرفی شده است. هرچند که روابط عامری و فیاض، به خصوص پس از تشکیل حشدالشعبی بسیار نزدیک شده ولی این به معنای تطابق دیدگاه کامل میان این دو نفر نیست. فیاض به مراتب شخصیت سازشکار تری از عامری دارد. او برخلاف عامری که به کلی ائتلاف بین المللی امریکایی علیه داعش را زیر سوال می برد، در گفتگو با روزنامه الاهرام مصر، نقش ائتلاف مذکور را مثبت ارزیابی کرد و هیچ سخنی در ضدیت با آن نگفت. وی تمامی تلاش خود را به کار بسته تا حد امکان ضد محور ریاض سخنی به زبان نیاورد و حتی از مصر، دیکتاتوری قطعی نزدیک به ریاض، درخواست کمک برای ثبات سازی در عراق را کرده بود. چنین دیدگاه هایی باعث شد فیاض به رغم گرایش به محور مقاومت، ورود به ائتلاف نصر را بر فتح ترجیح دهد.

با توجه به این پیش زمینه، اظهارات نمایندگان فراکسیون الاصلاح در خصوص "تحمیل فیاض از سوی فتح"، نمی تواند هیچ رویی از واقعیت داشته باشد. اگر اختیار مطلق بدست فتح بود، مسلما گزینه های دیگری را بر می گزید که ضدیت بیشتری با امریکا داشته باشند. بنابراین فیاض در بدبینانه ترین حالت، نامزد معرفی شده از سوی ائتلاف دولت قانون است نه فتح.

فالح فیاض با ائتلاف الاصلاح چه کرد؟

مقتدی صدر، ماه ها پیش از انتخابات در گفتگو با رسانه های سعودی، نشان داده بود که میل به ابقای العبادی در قدرت دارد. شخص حیدرالعبادی نیز در جریان انتخابات، با تشکیل ائتلاف نصر، وزنه بزرگی محسوب می شد که گرایشش به هر طیف، نقطه قوت موثری را به ارمغان می آورد. در آن برهه، برخی از جمله خود العبادی، چنین می پنداشتند که او شخصیتی کاریزماتیک است که تمامی ائتلاف نصر، برای پیروزی گردش حلقه زده اند. ولی اعلام پیروی او از تحریم ها علیه ایران کافی بود تا کم وزن بودنش در هندسه قدرت عراق اثبات شود.

با اعلام پیروی از تحریم های امریکا، جنبش عطاء، وابسته به الفیاض، به سرعت از نصر جدا شد و همزمان، برخی دیگر از گروه ها از نصر بیرون آمدند تا آن جا که بنا بر گزارش قدس العربی «تنها 6 نماینده در کنار العبادی» باقی ماندند. این به معنای مرگ سیاسی العبادی بود. او که از سوی حکیم، صدر و خودش، نخست وزیر باقی پنداشته می شد، به ناگاه، با تصمیم فیاض، عملا شکست و تقریبا به سطح یک نماینده تقلیل یافت. مسلما، دستور خلع فیاض به بهانه "ورود به فعالیت های سیاسی" هم برای جبران همین شکست بود وگرنه، فیاض به عنوان یک شخصیت نظامی (به قول العبادی) ماه ها بود که نامزد انتخابات شده بود و حتی در ائتلاف با خود نخست وزیر پیشین قرار داشت.

خلاصه آن که، فیاض در چشم الاصلاح، عامل اصلی سقوط کاندیدای مطلوب برای نخست وزیری این فراکسیون دیده می شود و از همین رو، برای انتقام از ضربه ای که از وی خورده اند، به شدت با وزارت وی مخالفت می ورزند.

فیاض، به هیچ عنوان همچون اعضای اصلی ائتلاف فتح، مشی ضد استکباری ندارد و مسلما از سوی این ائتلاف به عبدالمهدی تحمیل نشده است. در مقابل، الاصلاح، تنها به این دلیل با وی مخالفت می ورزد که او را، عامل از هم پاشی ائتلاف نصر، مهره بزرگ پیشین در الاصلاح می دانند.