هشدار درباره «زلزله خاموش» در ایران-راهبرد معاصر
‌کاپیتان‌های استقلال علیه یحیی گل‌محمدی سرمربی پرسپولیس قالیباف: غربی‌ها با اهانت به قرآن به همه مسلمانان توهین کردند توسعه مناسبات پستی بین ایران و عمان رئیس کل بانک مرکزی از طرح جدید خود برای کنترل بازار ارز خبر داد جزئیات اجرای مرحله دوم هوشمندسازی یارانه آرد ونان قیمت دلار در صرافی‌ها امروز 9 بهمن 1401 ادامه فروش ربع سکه در بورس+ جزئیات نیکزاد: اروپا منافع خود را پای امیال آمریکا ذبح نکند مزایده بلوک ۵۱ درصدی استقلال، ۱۰ اسفند انجام می‌شود هشدار هواشناسی/برف و باران کشور را فرا می‌گیرد ادامه جنگ استورى ها: يك پرسپوليسى جواب نكونام را داد! اطلاعیه وزارت دفاع در خصوص حمله ناموفق به یکی از مراکز این وزارتخانه در اصفهان قیمت خودرو‌های ایران خودرو و سایپا امروز یکشنبه ۹ بهمن۱۴۰۱+ جدول وحیدی: در اغتشاشات جای احزاب خالی بود قیمت دلار و یورو و نرخ ارز امرو ۹ بهمن ۱۴۰۱+ جدول قیمت طلا و سکه امروز یکشنبه ۹ بهمن۱۴۰۱+ جدول گل‌های رونالدویی در تیم دروازه‌بان سابق استقلال! حمله استقلالی‌ها به یحیی با کلیدواژه لجن‌بازی جنگ پرسپولیس و نکونام به کمیته اخلاق کشیده شد حداقل دستمزد 1402 چقدر است؟ میزان حقوق معلمان در بودجه 1402؟ ارزش سهام عدالت امروز 8 بهمن1401 درخواست جدی سیاوش یزدانی از باشگاه استقلال کشتی‌آرای: احتمال ثبات قیمت‌ سکه و طلا تا ۲ روز آینده عکس| تغییر چهره باورنکردنی دروازه‌بان پرسپولیسی به سبک فیلم‌های وسترن! لایحه الحاق دولت ایران به سازمان همکاری شانگهای به تایید شورای نگهبان رسید وحیدی: انگیزه عامل حادثه حمله به سفارت باکو شخصی بود قیمت امروز خودرو در بازار آزاد ۸ بهمن ماه + جدول جزییاتی از حضور خرید بزرگ پرسپولیس در تهران خودروهای بورسی زودتر از موعد تحویل داده می‌شوند؟ وضعیت بورس امروز ۸ بهمن ۱۴۰۱ توضیحات مرکز اطلاع‌رسانی وزارت کشور درباره تعطیلی مدارس آخرین قیمت طلا، سکه؛ دلار و ارز امروز ۸ بهمن ۱۴۰۱ انتقام ۳ پرسپولیسی از تیم گل‌محمدی حداد عادل: امروز بیش از هر زمانی به انسجام برای دفاع از انقلاب نیاز داریم دریادار کاویانی: نیروی دریایی ارتش پرچم ایران را در آمریکای لاتین به اهتزاز درآورد دستور کار امروز مجلس/ فرزین درباره نوسانات ارزی به نمایندگان گزارش می‌دهد توهین جدید اپوزیسیون به مردم ایران؛ گدا هستید حق انتخاب ندارید! رهبر انقلاب صبح امروز از نمایشگاه توانمندی‌های صنعتی بازدید کردند گل محمدی مقصر گل خوردن پرسپولیس را معرفی کرد آیا نباید با کاپیتان استقلالی قرارداد بست؟ جوکار: اقدام نابخردانه‌ پارلمان اروپا علیه سپاه ناشی از عدم شناخت قواعد و موازین بین‌الملل است طحان‌نظیف: الکترونیکی شدن انتخابات، مشروط به امنیت آرای مردم است حسینی: برخی با بی‌انصافی اقدامات اساسی دولت را نادیده می‌گیرند ارتش رژیم صهیونیستی در مرز غزه به حالت آماده‌باش در آمد حماس: در مقیاس جنایت صهیونیست‌ها، پاسخ می‌دهیم اذعان پامپئو به جراحت جدی آمریکایی‌ها بعد از حمله ایران به عین‌الاسد انفجار مهیب در نزدیکی جولان اشغالی سوریه واکنش کنعانی به استفاده از نام جعلی برای خلیج فارس توسط مسؤولان عراقی امیر کویت استعفای دولت را پذیرفت گفت‌وگوی تلفنی امیرعبداللهیان با وزیر خارجه جدید تانزانیا واکنش کنعانی به تهاجم نظامیان صهیونیست به اردوگاه جنین آنکارا: اقدام خباثت‌آمیز در سوئد ربطی به آزادی اندیشه ندارد محمود عباس ۳ روز عزای عمومی اعلام کرد توضیح کنعانی در پی اعلام فهرست تحریمی ایران علیه اتحادیه اروپا و رژیم انگلیس واکنش دوحه به جنایت «جنین»؛ رژیم صهیونیستی می‌داند که بازخواست نخواهد شد عربستان سعودی سه قایق گشتی پرسرعت از فرانسه تحویل گرفت ادعاهای رییس رژیم صهیونیستی علیه ایران در پارلمان اروپا سلام تشریفاتی ایرانی در کاخ اسپانیا و حاشیه‌ سازی‌‌ها در فضای مجازی آمار کرونا در ایران امروز ۶ دی ۱۴۰۱ اینفوگرافیک|هدیه ۱۱ میلیارد دلاری ایرانی‌ها به اقتصاد ترکیه اینفوگرافیک| هراس پدرخوانده‌های داعش از سپاه پاسداران اینفوگرافیک|ایران؛ یکی از گسترده‌ترین شبکه‌های گاز دنیا درگذشت مجری با سابقه تلویزیون اینفوگرافیک| اما و اگر‌های مالیات بر عایدی سرمایه تیراندازی اشرار مسلح ‌به واحد گشتی پاسگاه تردست زاهدان انتشار مطلبی به نقل از رئیس قوه قضائیه صحت ندارد بیشترین اسامی نوزادان پسر و دختر در ۹ ماه امسال اعلام شد آمار کرونا در ایران امروز ۸ دی ۱۴۰۱ ماجرای کشته شدن «مهرداد ملک» در استان قزوین چه بود؟ سردترین و گرم‌ترین مراکز استان کشور کدامند؟ الزامات تغییر سن بازنشستگی در ایران+ جزئیات اینفوگرافیک| شهید حاج قاسم سلیمانی از نگاه رهبر معظم انقلاب درخواست آموزش و پرورش برای محدود شدن اینترنت حوزه‌های امتحانی آخرین فرصت ثبت‌نام و حذف بیمه تکمیلی برای بازنشستگان+ جزئیات ناشنیده های آشکار عملیات کربلای چهار سخنان جدید وزیرآموزش و پرورش درباره هدف رتبه بندی معلمان دستور ویژه فرمانده کل انتظامی کشور برای رسیدگی به فوت دختر هرمزگانی فروش طرح ترافیک در تهران مجاز شد علت درگذشت آیدا رستمی اعلام شد+ جزئیات دستگیری مظنون شرایط اضافه کاری کارگران چیست؟ افزایش آثار ارسالی به جشنواره فیلم فجر طرح | رهبرانقلاب: با ایران قوی مخالفند برگشت رامبد جوان به تلوزیون با «خندوانه» و مسابقه‌ای جدید بلیت سینما ارزان شد؟ اینفوگرافیک| بزرگترین تولید کنندگان اورانیوم جهان اینفوگرافیک/ نقشه کامل مسیرهای پیاده‌روی اربعین + هزینه‌ها قیمت بلیت سینما شناور شد «پشه» ممنوع‌التصویر شد؟ خاکسپاری ابتهاج به فردا موکول شد منوچهر اسماعیلی درگذشت+ علت اینفوگرافیک | ایران چهاردهمین اقتصاد جهان، در سال ۲۰۲۲ افشاگری حامد آهنگی از پشت پرده «شب‌های مافیا» ویدیو | از کرملین تا پاستور؛ قطار ایران و روسیه روی ریل همکاری‌های دوجانبه ماجرای فیلم منتسب به شهید پاریاب و خاطره تلخ مردم از سرنوشت قهرمان جنگ زائران حج از مشعر به منا رسیدند/ انجام نخستین مرحله رمی جمرات + فیلم اعمال مخصوص روز عرفه+ متن زیارت امام حسین (ع) در روز عرفه و دعای اللهم تعبا و تهیا+ صوت سینماها ۲۱ تیر ۱۴۰۱ برای بانوان رایگان شد؟ واکنش خانم بازیگر به درخواست شلاق برای ۸۰۰ زن سینماگر+ عکس ویدیو | کاهش ۰.۲ درصدی نقدینگی در فروردین؛ گامی بلند درجهت کنترل نرخ تورم ویدیو |بریکس؛ شتاب دهنده مسیر توسعه اقتصادی ایران اینفوگرافیک| ۱۰ گام تا رسیدن به امنیت سایبری مناسب اینفوگرافیک | تجارت ۵۲ میلیارد دلاری ایران با همسایگان ویدیو | سفر رئیس‌جمهور ترکمنستان به ایران؛ گامی در جهت توسعه دیپلماسی منطقه‌ای ماجرای لغو مجوز صوت و تصویر «روبیکا»+ علت جزئیات تکمیلی نتایج شمارش آرای ریاست جمهوری 1400+ آمار دقیق نتیجه نهایی انتخابات مجلس خبرگان رهبری تهران 1400 نتایج انتخابات شورا‌ی شهر استان تهران ۱۴۰۰+ اسامی آرای آیت الله رئیسی در تهران چقدر بود؟ نتایج انتخابات شورای شهر اراک 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قزوین 1400 نتایج انتخابات شورای شهر کرمانشاه 1400 آمار دقیق انتخابات ریاست جمهوری 1400 به تفکیک استان‌ها+ جدول نتایج انتخابات شورای شهر ایلام 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قم 1400 نتایج انتخابات شورای شهر ساری 1400 نتایج انتخابات شورای شهر تبریز ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر سنندج ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر همدان 1400 نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری 1400/ آیت الله رییسی برنده انتخابات سیزدهم جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

هشدار درباره «زلزله خاموش» در ایران

به‌صورت کلی حدود ۸میلیون واحد مسکونی و ۲۴میلیون نفر در کشور در معرض خطرات و آسیب‌های فرونشست قرار دارند. فرونشست در ایران ۵ تا ۷ برابر متوسط و با نرخ سالیانه ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر در سال (هر ۵ سال ۱ متر) فرونشست در کشور رخ می‌دهد.
تاریخ انتشار: ۱۲:۰۱ - ۲۱ دی ۱۴۰۱ - 2023 January 11
کد خبر: ۱۶۷۸۹۰

به گزارش راهبرد معاصر، با توجه به گسترش افزایش اثر پدیده فرونشست در کشور و بحرانی که این معضل زیست‌محیطی در ابعاد مختلف اقتصادی، عمرانی، محیط زیستی، اجتماعی و...، در کشور ایجاد کرده است، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی به بررسی ابعاد فرونشست و ارائه راهکارهایی در این خصوص پرداخته است.

 

در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی درباره فرونشست آمده است:

 

آثار فرونشست به دو شکل مستقیم وغیرمستقیم بروز می‌کند؛ ازجمله آثار مستقیم می‌توان به ترک خوردن، کج شدن، فروریختگی، فرسودگی بناها و تخریب و آسیب به شریان‌های حیاتی شامل خطوط حمل‌ونقل (مترو، جاده، راه‌آهن)، خطوط انتقال برق و مخابرات، شبکه فاضلاب، لوله‌های آب و گاز و نفت، کانال‌های دفع آب‌های سطحی، سازه‌های زیرزمینی (تونل و خطوط مترو)، پایه پل‌ها و شمع‌های مدفون در خاک و توسعه شکاف‌های زمین، شکست زمین یا گسیختگی آن اشاره کرد.

 

از طرفی وقوع فرونشست آثار غیرمستقیم اقتصادی نیز به‌جای می‌گذارد. افزایش هزینه‌های تعمیر و نگهداری زیرساخت‌ها، کاهش ارزش زمین و اموال، رها کردن ساختمان‌ها و اماکن، اختلال در فعالیت‌های اقتصادی، توقف کسب‌وکار به‌دلیل آسیب به ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها، از دست دادن نیروی کار مولد با تلفات و صدمات و هزینه‌های تحمیل‌شده برای امدادرسانی ازجمله تبعات مالی وارده به شبکه زیرساخت بر اثر فرونشست هستند.

 

با توجه به اینکه روش‌های معقول مقابله با فرونشست مستلزم برنامه‌ریزی بلندمدت اجتماعی و مدیریتی است، در کوتاه‌مدت قابل دستیابی نیستند و لذا باید راهکارهای طراحی و تعمیر و مقاوم‌سازی زیرساخت‌ها نیز مورد بررسی قرار گیرد.

 

وضعیت فرونشست و آسیب به زیرساخت‌ها در ایران و جهان

 

نتیجه تحقیقات نشان می‌دهد که استان‌های اصفهان، تهران، کرمان و خراسان رضوی در معرض خطر شدید فرونشست قرار دادند. در اصفهان حدود 10 هزار کیلومترمربع شامل 30300 واحد مسکونی، به‌طور ویژه پالایشگاه نیروگاه برق شهید منتظری، ورزشگاه نقش‌جهان، فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی، پست‌های خطوط انتقال نیروی فشارقوی، شهرک صنعتی محمودآباد، خطوط انتقال سوخت به فرودگاه نائین و سگزی، خطوط قطار شهری به‌ویژه خط اصفهان به شاهین‌شهر و ابنیه‌ تاریخی مانند پل روی رودخانه زاینده‌رود به‌شدت در معرض تهدیدهای ناشی از فرونشست هستند.

 

فرونشست در تهران به‌صورت مستقیم زندگی 2 میلیون و 300 هزار نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد و مناطق 17، 18، 19، 20 و 21 را به‌طور جدی تهدید می‌کند. از مهم‌ترین زیرساخت‌هایی که در تهران در معرض خطر فرونشست هستند شامل فرودگاه امام خمینی(ره)، مهرآباد و خطوط انتقال انرژی در بخش جنوب‌غرب و خطوط قطار شهری و مترو هستند. به‌صورت کلی حدود 8 میلیون واحد مسکونی و 24 میلیون نفر در کشور در معرض خطرات و آسیب‌های فرونشست قرار دارند. فرونشست در ایران 5 تا 7 برابر متوسط و با نرخ سالیانه 25 تا 30 سانتی‌متر در سال (هر 5 سال یک متر) فرونشست در کشور رخ می‌دهد.

 

خسارت ناشی از فرونشست در چین 1.5 میلیارد دلار برآورد شده است که حدود 70 تا 80 درصد آن خسارت‌های غیرمستقیم بوده است. شانگهای در سال 2001 تا 2010 دچار 2 میلیارد دلار خسارت ناشی از فرونشست شده است.

 

در بانکوک نیز براثر فرونشست خسارت‌های فراوانی به زیرساخت‌هایی مانند جاده‌ها، پیاده‌روها، زیرساخت‌های زیرزمینی و ساختمان‌های خصوصی، پایه پل‌ها و قطارهای شهری وارد شد. میزان خسارت ناشی از فرونشست در سال 2006 در هلند 3.5 میلیارد یورو در سال برآورد شده است. در آمریکا نیز حدود 4.3 تا 8.7 میلیون نفر در نواحی مرزی و ساحلی تحت تأثیر خسارات فرونشست قرار دارند که در همین راستا عملیات ویژه‌ای جهت مقابله و کنترل فرونشست در بیشتر ایالت‌های آن درحال اجراست.

 

راهکارهای حفاظت از زیرساخت‌ها در مقابل فرونشست

 

اگرچه تلاش اصلی باید بر مدیریت مصرف و احیای سفره‌های آب زیرزمینی باشد، اما مقاوم‌سازی به‌عنوان یک روش علاج‌بخش میان‌مدت باید در دستور کار قرار گیرد، به‌بیان‌ دیگر با ایجاد تغییراتی در ساختار خاک یا طراحی زیرساخت‌ها از آسیب و خرابی زیرساخت‌ها جلوگیری کنیم.

 

این دسته از راهکارها شامل همان روش‌های بهسازی زمین به‌وسیله تغییر در خصوصیات و جنس خاک (با مخلوط نمودن مصالح مناسب ـ اختلاط عمیق و تراکم سطحی یا استفاده از مواد افزودنی) و یا اضافه کردن المان‌های غیرخاکی به خاک (مانند تزریق با فشار بالا، یا ژئوسنتتیک‌ها، ستون‌های شنی، شمع‌های عمیق و ریزشمع‌ها، انکراژ یا میخکوبی، ژئوفوم) است.

 

همچنین در برخی از راهکارها، تغییر در روند طراحی سازه براساس فرونشست یا اضافه کردن المان‌های تقویتی پیشنهاد می‌شود. از مهم‌ترین روش‌های بهسازی خاک عبارتند از: روش تزریق، روش ﻣﯿﮑﺮوﭘﺎﯾﻞ، روش ﺷﻤﻊ‌ﮔﺬاری، روش ﻧﯿ� ﯿﻨﮓ، ﺑﻬﺴﺎزی ﺑﻪ‌کمک ژئوگرید و ژئوتکستایل، ﺑﻬﺴﺎزی با هدایت و تزریق آب‌های سطحی به داخل زمین و بهسازی پی زیرساخت‌ها و ساختمان‌های در معرض فرونشست.

 

در ادامه تعدادی از روش‌های پیشنهادی بیان می‌شود که در شرایط مختلف استفاده ‌شده است.

 

  1. بهسازی خاک به‌روش تزریق
  2.  

ﺑﻬﺴﺎزی ﺧﺎک ﺑﻪ‌روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﯾﺶ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﺑﺎرﺑﺮی ﺧﺎک، اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺎرﮔﺬاری ﺟﺎﻧﺒﯽ شمع‌ها، ﺟ� ﻮﮔﯿﺮی از ﻧﺸﺖ آب و ﻧﺸﺴﺖ در ﺳﺎزه ﺑﻪ‌ﮐﺎر می‌رود، در اﯾﻦ روش، اﺑﺘﺪا چاله‌هایی ﺑﻪ‌ﻓﻮاﺻﻞ ﻣﻌﯿﻦ ﺣﻔﺮ می‌ﮐنند، ﺳﭙﺲ درون چاله‌ها را ﺑﺎ دوﻏﺎب ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻓﺸﺎر و سرعت بالا ﭘﺮ می‌کنند.

 

در کشورهایی مانند چین با استفاده از روباره تولیدشده در منطقه، دوغاب تهیه و با فشار بالا به داخل گمانه تزریق می‌گردد که باعث ایجاد ستون‌های قوی می‌شود. با پر شدن فضای خالی یک لایه سخت میانی به‌وجود می‌آید و ناحیه ایزوله و محافظت‌‌شده ایجاد می‌شود که باعث کاهش نرخ فرونشست و حفظ زیرساخت‌های منطقه می‌شود. اﯾﻦ روش، ﭘﺮﻫﺰﯾﻨﻪ است و در ﻣﻮاﻗﻊ ﺧﺎص ﺑﻪ‌ﮐﺎر می‌رود و ﺑﻪ ﭼﻬﺎر دﺳﺘﻪ ﺗﺰرﯾﻖ ﺗﺮاﮐﻤﯽ در ﺧﺎک، ﺗﺰرﯾﻖ ﻧﻔﻮذی در ﺧﺎک، ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺖ در ﺧﺎک و ﺗﺰرﯾﻖ ﺷﮑﺴﺖ ﻫﯿﺪروﻟﯿﮑﯽ در ﺧﺎک ﺗﻘﺴﯿﻢ می‌شوند.

 

2. بهسازی خطوط انتقال گاز

 

در این روش، نگهداری و بررسی‌های دوره‌ای برای کنترل فرونشست و اندازه‌گیری آن پیشنهاد شده است. همچنین مقادیر آنالیز المان محدود نشان داده است که هنگام فرونشست لوله‌ها وارد تغییر شکل پلاستیک می‌شوند. اگرچه لوله‌ها کارایی خود را حفظ می‌کنند، اما بررسی دقیق‌تر تأثیر نگهداری‌های دوره‌ای و کنترل دوره‌ای تنش‌های وارده بر لوله بر کاهش تغییر شکل پلاستیک آن بر اثر فرونشست پیشنهاد شده است.

 

3. بهسازی فرونشست با انحراف مسیر آب

 

پکن کلان‌شهری است که با کمبود جدی منابع آب همراه است و سرانه منابع آبی 1.8 سرانه ملی چین است و دو‌سوم منابع آبی آن از آب‌های زیرزمینی تأمین می‌شود، به همین علت به‌خلاف سایر نقاط چین که فرونشست عمدتاً بر اثر استخراج معادن ایجاد شده است، برداشت منابع آب زیرزمینی از عمده دلایل فرونشست در پکن است که طی سال‌ها با یک روند افزایشی درحال توسعه بود، درنهایت با اجرای طرح انحراف آب از جنوب به شمال، میزان استخراج آب‌های زیرزمینی تغییر پیدا کرده باعث کاهش نرخ فرونشست شد.

 

4. استفاده از شمع برای بهسازی خطوط راه‌آهن

 

یکی از راه‌های کنترل فرونشست در خطوط راه‌‌آهن بریتانیا، ساخت یک راه انحرافی به‌طول 1.8کیلومتر بود که به‌روی شمع‌های بتنی ساخته شود. با توجه به نتایج مدل‌سازی، اثر پارامترها نیز بررسی شد. یکی از نتایج قابل‌توجه مدل‌سازی اثر منفی افزایش سطح آب زیرزمینی بر ناپایداری شرایط فعلی بود.

 

5. کاهش نشست پایه پل با تزریق مصالح مناسب (رزین)

 

براساس بررسی‌های صورت‌گرفته، مراحل و میزان نشست پایه‌های پل مشخص شد. جهت کنترل و علاج‌بخشی فرونشست در پایه‌های پل از طریق تزریق آب به آبخوان‌ها پیشنهاد‌هایی ارائه شده است.

 

6. مقاوم‌سازی خطوط لوله انتقال آب یا گاز در برابر فرونشست

 

برای کاهش اثر فرونشست بر لوله‌ها در جابه‌جایی افقی لوله‌های باریک، کافی است حداقل نصف بالای مسیر لوله‌ها پر نشود و اجازه حرکت کوتاهی را به لوله بدهد؛ اما در لوله‌های بزرگ انتقال آب یا گاز لازم است در چاله خط لوله، آب ریخته شود، زیرا آب باعث کاهش اصطکاک خاک و لوله خواهد شد. برای جلوگیری از آسیب رسیدن به لوله‌ها در اثر نشست زیاد در راستای قائم، باید لوله‌ها با مقداری فاصله از سطح (رواداری 2.5 الی 5 سانتی‌متر) اجرا شود.

 

7. بهسازی پی ساختمان‌ها در برابر فرونشست

 

فاخر و همکاران در سال 1400 برای حفاظت از ساختمان‌های موجود در مناطق دارای فرونشست و همچنین طراحی پی ساختمان‌های جدید روشی را مبتنی‌بر ریسک ارائه دادند. در نتایج این تحقیقات پیشنهاد شده است که در مناطق دارای فرونشست تا زمانی که آیین‌نامه‌ای برای طراحی پی در دسترس نیست باید فرونشست مجاز برمبنای بررسی محلی تعیین شود.

 

در طراحی و انتخاب پی در مناطق دارای فرونشست توصیه شده است که پی منفرد به‌کار نرود و برای ابعاد بیش از 20 متر از درز جدایی استفاده شود. همچنین در مناطق با احتمال شکاف از پی عمیق استفاده شود. به‌طور کلی در متغیرهای ژئوتکنیکی عدم قطعیت‌های مختلفی وجود دارد، اما مهم‌ترین متغیر نامطمئن در طراحی پی در مناطق دارای فرونشست، میزان مصرف آب زیرزمینی در یک منطقه و تغییرات تراز آب زیرزمینی در آینده است، به همین دلیل طراحی پی براساس ریسک توصیه شده است.

 

اداره‌کل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان اصفهان در سال 1400 مطالعات موردی به‌روی نواحی با خطر بالای فرونشست در این استان انجام داده‌اند که در گزارش نهایی موارد زیر را برای طراحی و اجرای فونداسیون ساختمان به‌عنوان زیرسازه مهم‌ترین بخش ساختمان در مواجهه با پدیده فرونشست، ارائه داده‌اند.

 

با شناسایی حوزه‌های فرونشست و تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی که به‌صورت دوره‌ای به‌روزرسانی می‌گردند، ترجیحاً این مناطق به‌عنوان پهنه‌های ممنوعه توسعه و ساخت اعلام گردد. حتی‌الامکان در طرح‌های توسعه شهری و ملی از احداث سازه‌های مهم و دارای اهمیت بالا در مناطق با احتمال فرونشست زیاد خودداری شود.

 

استفاده از سیستم‌های ساختمانی و با جزئیات اجرایی جهت سبک‌سازی سازه بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

 

در مناطق با احتمال خطر بالای فرونشست و مشاهده سوابق این پدیده حتی‌الامکان از احداث ساختمان‌های سنگین و بلندمرتبه با تعداد طبقات زیاد اجتناب شود.

 

از به‌کارگیری پی‌های منفرد با شناژ پرهیز شود و از پی‌های نواری دوطرفه در کلیه مناطق به‌جز شهرها یا روستاهای با سابقه فرونشست که در آنها توصیه بر طراحی پی گسترده با صلبیت کافی می‌باشد، حداقل استفاده شود.

 

ضمن شناسایی خاک‌های مسئله‌دار ازجمله خاک‌های واگرا، رمبنده و حساس به آب‌شستگی، با اتخاذ تدابیر لازم از تشدید مخاطرات ژئوتکنیکی جلوگیری به‌عمل آید.

 

جهت افزایش صلبیت روسازی حتی‌الامکان از به‌کارگیری سیستم صرفاً قاب خمشی در اسکلت صرف‌نظر شود و از سیستم‌های ترکیبی و با دیوارهای باربر استفاده شود و تعداد ستون‌ها افزایش یابد.

 

در ساختمان‌های دارای طبقات زیرزمین حتی در صورت وجود یک طبقه مدفون، می‌توان جهت افزایش صلبیت سازه از دیوارهای حائل محیطی استفاده کرد.

 

درز انقطاع با فواصل مناسب جهت امکان جابه‌جایی هر یک از بخش‌های ساختمان‌های با پلان بزرگ تعبیه گردد.

 

8. استفاده از بتن یا مصالح متخلخل در پیاده‌روها و خیابان‌ها جهت هدایت آب‌های سطحی

 

به‌منظور هدایت نزولات جوی و جلوگیری از هدررفت و خروج آنها از منطقه، استفاده از مصالح با درصد تخلخل بالا مانند بتن‌های متخلخل یا آسفالت متخلخل در اجرای پیاده‌رو یا خیابان‌های شهری در کشورهای پیشرفته درحال گسترش است. به‌کمک این روش طبق شکل 3 می‌توان روان‌آب‌های سطحی و حتی فاضلاب‌های خاکستری را جمع‌آوری و در محل‌های موردنظر به لایه‌های زیرین خاک تزریق کرد.

 

9. استفاده از ژئوگرید در لایه‌بندی بستر و روسازی

 

به‌منظور جلوگیری از نشست در جاده‌ها، باند فرودگاه، خطوط راه‌آهن و پی‌های گسترده و سطحی از ژئوگریدها در لایه‌بندی بستر و روسازی راه‌ها و پی‌ها استفاده می‌شود.

 

10. استفاده از مصالح نوین مانند باکتری‌ها و رزین‌ها برای تزریق و استحکام‌بخشی بستر زیرساخت‌ها

 

فناوری‌های پیشرفته غیرتهاجمی و مقرون‌به‌صرفه هستند و بهره‌برداری کامل از جاده یا پل را می‌توان به‌کمک آن‌ها در طول پایدارسازی حفظ کرد. عملیات بهسازی را می‌توان در طول شب و در صورت نیاز بین ساعات شلوغی ترافیک انجام داد، همچنین وسایل نقلیه می‌توانند بلافاصله روی ناحیه اصلاح‌شده حرکت کنند. این روش تثبیت نیازی به حفاری ندارد و عملیات بهسازی را می‌توان در زمان کوتاهی انجام داد.

 

در آمریکا از این روش برای جبران نشست تا میزان 1.3 متر استفاده ‌شده است. از تزریق رزین‌های ویژه می‌توان برای بهسازی و جبران نشست در خطوط راه‌آهن، شمع‌ها، زیرساخت فرودگاه‌ها، تراز کردن سریع دال‌ها، پایه پست‌های انتقال برق و غیره استفاده کرد، همچنین می‌توان لوله‌های زیرزمینی مدفون در زمین را که تحت تأثیر آسیب‌های ناشی از فرونشست قرار گرفته‌اند، بهسازی کرد.

 

MICP یک روش نوآورانه و امیدوارکننده برای بهبود زمین است که از فاز باکتریایی خاک برای رسوب کلسیم در محل استفاده می‌کند. فرایند هیدرولیز شامل هیدرولیز اوره در حضور آنزیم اوره است که از طریق باکتری‌های بومی تولیدکننده اوره موجود در خاک ترشح می‌شود./ تسنیم

کلمات کلیدی: زمین تهران فرونشست خطر
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده