راهبرد معاصر

«رونق تولید» در دست انداز ساختارهای ناکارآمداقتصادی پیام نوروزی رئیس جمهور/ سال جدید، سال تولید، تلاش و اشتغال برای جوانان عزیز است نامگذاری سال 98 توسط رهبر انقلاب؛ «رونق تولید» + فیلم عیدی شیرین ۹۸/ آزادی ۴ مرزبان ایرانی+ اسامی احتمال رسیدگی به شکایت از وزیر ارتباطات در سال آینده مهم‌ترین جمله رهبر انقلاب در سال ۹۷ انتخاب شد علت واقعی حوادث تروریستی نیوزلند اینجاست بشار اسد به بغداد سفر می‌کند وزیر صمت پاسخگوی قلدری خودروسازان باشد کاریکاتور/ سال‌نو منهای آجیل، افت ۸۰‌درصدیِ فروش! بررسی امکان افزایش حقوق دوباره کارگران در مجلس برنامه های کاربردی برای سفرهای نوروز 98 قیمت طلا و قیمت سکه/ چهارشنبه 29 اسفند 97 10 جمله مهم و به یادماندنی رهبر معظم انقلاب در سال 1397 تمدید دوباره طرح خرید سربازی مشمولان غایب ۷ عامل خطر پوکی استخوان را بشناسید جزئیات حقوق کارگران در سال 98 اعلام شد اردوغان:مهاجم حادثه تروریستی نیوزلند تفاوتی با داعشی‌ها ندارد قیمت دلار جهانی گران شد سرمربی تیم ملی لو رفت + عکس جاده چالوس بسته شد پیش بینی نماینده مجلس درباره قیمت دلار روش چاق شدن صورت ساعت پخش مسابقه برنده باش در نوروز 98 متن بخشنامه حقوق 98 ساعت پخش مسابقه عصرجدید در نوروز 98 ساعت پخش برنامه کلاه قرمزی در نوروز ۹۸ قیمت خودرو / امروز چهارشنبه 29 اسفند 97 دربی سرنوشت ساز استقلال و پرسپولیس/ چه کسی قهرمان می شود؟ وضعیت راههای کشور / 29 اسفند 97 بالاخره طرح جنجالی جریمه سربازی تمام شد روزهای اول عید سرد می شود تغییر ساعت رسمی کشور از ساعت 24 فردا آمریکا فرصت عراق برای پرداخت پول ایران را تمدید کرد اندیشکده آمریکایی: قدرت سایبری ایران آمریکا را تهدید می‌کند شفاف سازی طرح معلم تمام وقت و افزایش 500 هزار تومانی حقوق حداقل دستمزد کارگران در سال ۹۸ مشخص شد پایان عادل فردوسی پور در برنامه نود قطعی شد اروپا نباید به هر سازی که ترامپ می زند برقصد/سیاست های ترامپ درباره برجام از حد گذشته است طلا ارزان شد/قیمت سکه در 27 اسفند 1397 حسین هدایتی: تاج،حقوق کی روش و هزینه لباس های تیم ملی را از من گرفت روحانی: حقوق کارگران بیش از 20 درصد افزایش خواهد یافت مادورو:همه اعضای کابینه دولت باید استعفا کنند گوشه های از فیلم طنز زندانی ها ساخته ده نمکی/اکران در نوروز افزایش حقوق کارگران بر اساس نرخ تورم شرط مجمع برای تصویب FATF اعلام شد واریز «عیدی» مددجویان کمیته امداد از فردا پیش‌ بینی افزایش آمار ساخت و ساز مسکن در سال۹۸ تعیین تکلیف حداقل دستمزد کارگران در سال ۹۸ در نشست فردا ضعف نظارتی مجلس عامل هدررفت 18میلیارد دلار در سال 97 شد لابی گری دولت در مجلس برای تصویب آسان بودجه 98 شفر دربی را از دست می دهد؟ برتری علی اکبری برابر حریف آمریکایی + فیلم تشکیل ۵۶۳ پرونده در رابطه با مفاسد اقتصادی و گرانفروشی در ماه های اخیر فروش فوری 2 محصول ایران خودرو ویژه 25 اسفند با مدل 98 (+جدول و جزئیات) خبر به روایت تصویر؛ از حمله تروریستی نیوزیلند تا تظاهرات بزرگ مخالفان در الجزایر ملکه اختلاس کشور: به صورت قانونی به کانادا مهاجرت کردم پول های شیرین هدایتی قدرت نه گفتن پرسپولیسی ها را گرفت مشکلات معیشتی معلمان باید حل شود/مجلس فکری به حال افزایش حقوق معلمان بکند همسان سازی حقوق بازنشستگان در سال 98 عملی می شود؟ بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم پیشنهاد ۲۵۰ هزار دلاری به مهندس ایرانی برای از کار انداختن شبکه برق تهران لحظه ترور نمازگزاران در مسجدالنور نیوزلند+چهره تروریست کثیف/فیلم 18+ کشتار مسلمانان در نیوزلند/ قاتل عاشق ترامپ بود شلیک دو موشک انتخاباتی به تل آویو! واکنش کاربران ایرانی به توییت سفیر آلمان:اروپا مستعمره آمریکاست/ سیاه‌بازی ممنوع! قابل توجه معلمان دلسوز جزئیات افزایش 10 تا 20 درصدی حقوق معلمان/تخصیص 2000 میلیارد تومان برای طرح رتبه بندی معلمان رزمایش غرور آفرین پهپادهای بمب افکن RQ۱۷۰ ایرانی در الی بیت المقدس+تصاویر یاشار سلطانی افشاگری کرد+عکس تشنج و درگیری نمایندگان مجلس بر سر دیدار با رئیس دولت اصلاحات+فیلم روحانی:‌ نقش تاثیر گذار دو ملت ایران و عراق در منطقه بر کسی پوشیده نیست روایت شنیدنی از شلیک اولین موشک بالستیک ایران در دوران دفاع مقدس+عکس پاسخ شفاف قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) به ادعاهای انحرافی سید مهدی صدرالساداتی ملکه اختلاس کشور در کانادا+فیلم فرمانده‌کل قوا در مراسم اعطای نشان ذوالفقار به سردار سرلشکر سلیمانی: مجاهدت در راه خدا با پاداش های دنیوی قابل جبران نیست سفر قریب الوقوع روحانی به سوریه توضیحات حمید حامی درباره پخش تصاویر مستهجن در کنسرتش +فیلم برهم صالح:امروز توافقات مهمی را با ایران اعلام می کنیم بازداشت عامل دستکاری آرای مردمی در مسابقه برنده باش/هنوز انگیزه متهم مشخص نیست سردار سلیمانی مفتخر به دریافت نشان «ذوالفقار» ازفرمانده معظم کل قوا شد+عکس عربستان و اسرائیل آماده درگیری با ایران می‌شوند برهم صالح:ثبات منطقه بدون ایران ممکن نیست/ روابط با تهران برای ما مهم است+عکس چرا مردم، ایرانی نمی خرند؟+ فیلم گرانی قیمت خودرو کار دست وزیر می دهد؟/ضربه مهلک دولت به دانشگاه فرهنگیان سریال ها و فیلم های سینمایی نوروز 98 افزایش نگران کننده برده‌داری مدرن در کشورهای توسعه یافته+فیلم فرمانده جنگ اقتصادی در کشور توسط رهبر انقلاب تعیین شد+فیلم پسربچه معروف ایرانی در تبلیغ آدیداس با حضور بکهام و زیدان +فیلم گل اول پرسپولیس به پاختاکور توسط بودیمیر +فیلم نوبخت:اختصاص بسته حمایتی جدید به حقوق بگیران زیر 3 میلیون تومان+فیلم درخواست برادر خشایار الوند از عوامل سریال پایتخت خانه نشین شدن بازیگر زن ایرانی به خاطر آویز شدن از درخت! + عکس فیلم تنوری که خاشقچی در آن سوخت چه کسی از رای نیاوردن برنامه نود و عادل فردوسی پور در جشنواره جام جم سود می برد؟ نویسنده سریال پایتخت درگذشت جوایز و برندگان اسکار 2019 / بهترین فیلم انتخاب شد + عکس چرا صدا و سیما از روشنگری درباره FATF منع شد؟ منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد ساختن این فیلم خیانت است! مشکل تحویل بلیت های فیلم فجر از کجا آب می خورد؟/ سایت ها هم پاسخگو نیستند از جایگاه پاپ خوان ها در فجر 34 تا اعلام اسامی و اجراهایشان قیمت بلیت کنسرت‌های «فجر۳۴» اعلام شد جدول اجراهای سی و چهارمین جشنواره موسیقی فجر انتشار یافت همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
تاریخ انتشار: ۰۹:۱۴ - ۱۹ دی ۱۳۹۷ - 2019 January 09
کد خبر: ۲۲۵۱
دکتر محمدحسین پاپلی یزدی تشریح کرد:
یک سری رودخانه هایی در پیرامون ما هستند که در ظاهر به ما مربوط نیستند اما این رودخانه ها بخاطر برداشت بی رویه آب و یا سدسازی های بزرگ، اثرات منفی زیست محیطی برای ما ایجاد کرده است.

به گزارش راهبرد معاصر؛  محمدحسین پاپلی یزدی رییس انجمن ژئوپلیتیک ایران در گفتگو با ما ایده‌هایی در مورد دیپلماسی آب مطرح می کند و شرایط حال حاضر فعالیت های بین المللی کشور حول موضوع آب را بی رمق و کند توصیف می کند که نیاز به توجه بیشتر مسئولین کشور دارد. وی پدید آمدن بحران های زیست محیطی و همچنین بحران های آبی در برخی نقاط کشور را ناشی از بی توجهی به موضوع دیپلماسی آب می داند. متن زیر مشروح گفتگوی ما با این استاد دانشگاه است.

 

جایگاه دیپلماسی آب را در حل بحران های آبی چقدر موثر می دانید و وضعیت جمهوری اسلامی را در حال حاضر در این موضوع چطور ارزیابی می کنید؟

 

دیپلماسی آب بخشی از دیپلماسی محیط زیست است. بنابراین ما باید دیپلماسی آب و محیط زیست را با هم ببینیم. ما یک آب های مرزی داریم که رودخانه های مشترک ما با همسایگان است. برای اکثر رودخانه های مرزی قرارداد و پروتکل داریم. از 1921 و پس از آن 1926 برای تمام رودخانه های مرزی پروتکل وجود دارد. ولی برای بعضی از رودخانه ها مثل هریرود، ما قراردادی با افغانستان نداریم. برای بعضی از رودخانه ها هم قرارداد داریم و این قرارداد مایه مناقشه و جنگ شده است مثل قرارداد 1975 الجزایر بر سر اروندرود که هنوز هم عراقی ها می گویند جای مذاکره دارد.

 

بنابراین یکسری حق و حقوق ماست که توسط وزارت امورخارجه و اداره کل رودخانه های مرزی وزارت نیرو پیگیری می شود. این یک مسئله روتین بوده و حتی از سال 1921 تا الان وجود داشته است.

 

بحثی که الان مطرح است بحثی فراتر از رودخانه های مرزی است. مثل رودخانه هایی که دور از ایران هستند. باید گفت آب در آینده یک کالای اقتصادی و سیاسی بسیار ارزشمند مثل نفت خواهد بود. سرمایه گذاری ما در بخش آب فعال شدن وزارت امور خارجه، بخش های دولتی، بخش های اقتصادی و بانکی و بخش های وقفی ما را می طلبد.

 

الان یک سری رودخانه هایی در پیرامون ما هستند که در ظاهر به ما مربوط نیستند اما این رودخانه ها بخاطر برداشت بی رویه آب و یا سدسازی های بزرگ، اثرات منفی زیست محیطی برای ما ایجاد کرده است. مثلا ترکیه حدود 23 سد بر روی رودخانه فرات ساخته است. تعدادی سد نیز بر روی دجله ساخته است. فقط سد آتاتورک بر روی رودخانه فرات، معادل 50 درصد کل آب های سطحی قابل استحصال ایران آب ذخیره می کند. ما سالی 100 میلیارد متر مکعب مصرف آب داریم و آن سد به تنهایی 49 میلیارد متر مکعب آب ذخیره می کند. این ذخیره سازی سدها توسط ترکیه باعث شده مشکلات بسیار زیادی برای سوریه و عراق بوجود بیاید و تالاب های این دو کشور خشک شوند و این باعث بروز پدیده ریزگردها در ایران شده است. بنابراین اینجا ما دیپلماسی ای باید داشته باشیم تا درباره آب و سدسازی در کشور ترکیه که در ظاهر به ما مربوط نیست ولی عملاً به خاطر مشکل زیست محیطی ای که به وجود آمده به ما مربوط می شود، ورود کنیم.

 

بنابراین دپیلماسی آب به این معنی است که ما در مورد آب های مرزی، آب های فرامرزی که به نحوی به ما مربوط می شود و اثرات زیست محیطی که بر ما می گذارد و آب هایی که از جاهایی دور احتمالا در آینده به ایران می آوریم مثل آب آمودریا، مذاکره کنیم.

 

الان دو سال است که دفتری در وزارت امور خارجه به نام دفتر دیپلماسی آب درست شده است ولی این دفتر باید گسترش پیدا کند و در حد معاون وزرات باشد. باید ما در همه کشورها وابسته آب داشته باشیم و آب و محیط زیست را به هم پیوند بزنیم. اگر ببینیم یک جایی از آب بهره برداری می کنند ولی روی محیط زیست تاثیر دارد و آن بر ما هم اثر گذار است باید وارد مذاکره شویم و از طریق گفتگو نگذاریم به ما خسارت های زیست محیطی وارد شود.

 

در حال حاضر چه چالش های آبی میان ایران و همسایگان وجود دارد و چه اثراتی در آینده به همراه خواهد داشت؟

 

بیشترین چالش های آبی ما در مرزهای شرقی است. ما بیشتر با افغانستان بر سر رودخانه هریرود و هیرمند چالش داریم. باید ما کارمان را با افغانستان ادامه دهیم چون افغان ها سدهایی را در دست اجرا دارند و ما بخش مهمی از آب شهر مشهد را از سد دوستی تامین می کنیم که با مشکل جدی روبروست. ما باید با افغان ها مذاکره کنیم تا بتوانیم حق آبه خود را بگیریم.

 

یک چالش دیگر در مورد رودخانه هیرمند است که افغان ها ممکن است آب را به جای اینکه به سمت ما هدایت کنند به سوی گودزره ببرند و مشکلات ما در سیستان بخاطر کمبود آب بیشتر خواهد شد. نه تنها برای کشاورزی سیستان که الان هم با مشکل روبروست بلکه برای آب شرب این استان هم با مشکل روبرو خواهیم شد. لذا باید با افغان ها بیشتر وارد گفتگو شویم و به فکر توسعه دوجانبه باشیم.

 

ما با ترکیه بیشتر بحث زیست محیطی داریم. عراق، سوریه، ترکیه و کشور ما باید مذاکراتی انجام دهند که ترکیه مقدار بیشتری آب در محیط زیست رها کند که باتلاق ها پر آب شوند و مشکلات ریزگردها مرتفع شود. ممکن است آنها بگویند بخشی از پدید آمدن این ریزگردها بخاطر سدهایی مانند گتوند است که مساحت هورالعظیم را کم کرده است.

 

رودخانه ارس هم مورد مناقشه است و آلودگی دارد به این دلیل که معادن مس ارمنستان و نخاله های این معادن آب این رودخانه را آلوده می کند.

 

این مذاکرات هم در حال انجام است. ما در مورد رودخانه های مرزی مان دائماً در حال مذاکره با طرف های مختلف هستیم. ولی در مورد رودخانه های فرامرزی باید بیشتر کار کنیم و چالش های ما در درجه اول با ترکیه است.

 

شما چه ایده هایی در خصوص دیپلماسی آب دارید و در این خصوص برای گذار از بحران آب از حیث دیپلماسی چه می توان کرد؟

 

یک بحث آب مجازی است. آب مجازی این است که مثلا ما در دشت هرات با آب هریرود مثلا دو میلیون تن چغندر قند تولید کنیم و ما به جای آب، چغندر قند بیاوریم و یا محصولات پرآب بر را در آنجا بکاریم و به ایران بیاوریم. وقتی که آب را به صورت محصول غذایی یا محصول صنعتی مثل پنبه وارد می کنند به آن آب مجازی می گویند. اینگونه ما می توانیم کشت فراسرزمینی انجام دهیم.

 

به طور کلی یک سری کشورها که دچار کم آبی هستند برای حفظ منابع خودشان، در کشورهای دیگر زمین اجازه می کنند و در آنجا کشت و کار می کنند و محصول آن را به کشور خود می آورند. بعضی از کشورها در قزاقستان این کار را انجام می دهند. بعضی از ایرانی ها هم در این کشور این کار را کرده اند ولی معلوم نیست محصول خود را به ایران می آورند یا در همان جا می فروشند.

 

عربستان در کنیا و دیگر کشورها زمین اجاره کرده است و به جای اینکه گندم را در عربستان بکارد، در زمین آن کشورها می کارد.

 

دو نوع عمده در این موضوع، قرارداد وجود دارد که یک نوع این است که قرارداد بلند مدتی برای تحویل محصولی خاص بسته می شود و یا اینکه در نوع دوم، زمین اجاره یا حتی خریده شود و محصول آن زمین به کشور منتقل شود.

 

مسئله دیگر تقویت بورس آب در ایران است. ما باید این ایده را داشته باشیم که در هرکجا آب هست سرمایه گذاریم کنیم و این سرمایه گذاری را به بازار بورس تبدیل کنیم. باید بورس آب داشته باشیم و مردم بتوانند سهام یک رودخانه یا چشمه ای را بخرند. باید در عرصه بین المللی وارد سرمایه گذاری روی آب و صنایع معطوف به آب شویم.

 

بی توجهی به بحث دیپلماسی آب در آینده چه تبعاتی را برای ما به همراه خواهد داشت و ما با چه خطراتی مواجه خواهیم بود؟

 

بی توجهی به بحث دیلماسی آب همین خطراتی که در این زمانه شاهد آن هستیم را پدید می آورد. مثلا خطر ریزگردها و همچنین چالش هایی که در شرق کشور شاهد هستیم از این دست است. الان آب شرق کشور به افغانستان وابسته شده است. آب شرب زاهدان، زابل، بخشی از شهر مشهد و سرخس و... وابسته به افغانستان است و فعالیت های ما در این باب کفاف نمی کند.

 

جاهایی که حق و حقوقی داریم و یا جاهایی که منافع مشترک داریم و یا جاهایی که منافع زیست محیطی داریم باید وارد گفتگو شویم.

 

برای ما به لحاظ تامین آب فرقی نمی کند که رودخانه مثلا آمودریا خشک شود و یا پرآب باشد ولی به لحاظ زیست محیطی وقتی دریاچه آرال خشک شود ریزگردهایی را در شمال شرق ما پدید می آورد که با بادهای 120 روزه تا زابل هم می آید. بنابراین عدم توجه به دیپلماسی آب این مشکلات را به وجود آورده است و ما اگر 50 سال قبل دیپلماسی فعال داشتیم الان وضعیت اینطور نبود.

 

وقتی ریزگرد پدید می آید مشکلات دیگری مانند مشکلات اقتصادی، امنیتی، بیکاری و... پدید می آید و بالاخره مردم از این وضعیت ناراحت اند و اعتراض می کنند. الان 25 استان کشور تحت تاثیر ریزگردها هستند که اینها اثرات اقتصادی و اجتماعی و تبعات سیاسی و امنیتی برای ما در پی خواهد داشت.

 

چه نقدهایی به وضعیت دیپلماسی آب و پیگیری هایی که در این خصوص تاکنون صورت گرفته است، وجود دارد؟

 

یک نقد این است که دیپلماسی آب خیلی کند پیش می رود. درست است که بعد از اینهمه پیگیری و مطالبه، اداره‌ای در وزارت امور خارجه درست شده است ولی این اداره در سطحی نیست که اثر گذار باشد و بتواند مشکلات را به سرعت پیگیری کند. این اداره کفاف حجم کار را نمی دهد، نه نیروهای زیادی دارد، نه بودجه ای دارد که بتواند کار مطالعاتی انجام دهد و نه اختیاراتی دارد. این مجموعه کارشناسانی نیار دارد که هم دیپلمات باشند و هم مسائل آب را بدانند. در اداره کل رودخانه های مرزی وزارت نیرو همه نیروها به ده نفر نمی رسند و نیروهای فنی دو نفر بیشتر نیستند. اینها کسری های ما از نظر سطح کار و از نظر ساختاری است.

 

همچنین پرسنل آماده ای که متخصص آب و کشاورزی باشد و در عین حال مسائل ژئوپلتیکی و دیپلماسی را بداند، نداریم. عدم پیوستگی کار هم یکی دیگر از معضلات است. اولین همایش دیپلماسی آب شاید بیست سال پیش برگزار شد و از آن زمان دیگر فعالیتی در این زمنیه انجام نشده است. خود وزارت نیرو هم به این مسئله خیلی توجه ندارد. معلوم می شود دیپلماسی آب اصلا جایگاهی ندارد.

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: