عملیات نظامی ترکیه در شرق فرات؛ گزینه پیش روی کردهای سوریه چیست؟

به گزارش راهبرد معاصر؛ به دنبال عملیات نظامی ترکیه در شرق فرات و علیه مناطق کردنشین سوریه موسوم به "چشم صلح"، وضعیت برای کردهای سوری که حدود 10 درصد جمعیت این کشور را شامل می شوند، رو به وخامت است. اگرچه به عنوان قاعده کلی تجاوز آنکارا در چارچوب بلندپروازی های اردوغان به خاک سوریه قابل پذیرش نبوده و این اقدام براساس حقوق بین الملل محکوم است ولی براستی این اقدام چگونه برای کردهای سوریه که در مقابل گروهک های تروریستی جانفشانی کردند، قابل پیشگیری بود؟ یا بهتر بگوییم چه اتفاقاتی رقم خورد که دولت ترکیه جرات تهاجم نظامی به شرق فرات را پیدا کرد؟

پاسخ این پرسش را می توان در لابلای بحران سوریه و نقش کردها در  آن یافت. همانگونه که گفته شد، کردهای سوریه در مقابله با گروه های تکفیری و تروریستی به صورت متحد و یکپارچه توانستند با صرف صدمات و هزینه های گزاف، نقش کانونی و مهم در عرصه تحولات سوریه بدست آورند ولی به رغم نمایش فداکارانه و غیرتمندانه جوانان کرد در صحنه مبارزاتی علیه تروریست ها، رهبران سیاسی کرد با خطاهای محاسباتی و اتخاذ تصمیمات و راهبردهای اشتباه نتوانستند وجهه کسب شده در میدان نبرد را تبدیل به اعتبار سیاسی و اجتماعی برای مردم خود کنند. رهبران سیاسی کرد شمال سوریه با رویکرد زیادخواهانه و ساختار گریز  تلاش کردند به زم خود با فرصت طلبی ساختار سیاسی مستقل برای خود تعریف کنند که مورد قبول هیچ نهاد و کشوری نبود.

اگرچه روی کاغذ و به ظاهر آمریکا حامی کردهای سوریه بود ولی حمله نظامی ترکیه به شرق فرات اثبات کرد که همسویی واشنگتن با کردها چندان قابل اتکا نیست و کردهای سوریه باید با وجود صرف هزینه های سیاسی در هم پیمانی با آمریکا و هزینه های متعدد دیگر در عرصه میدانی در چندسال گذشته، به تنهایی به رویارویی با ترکیه بپردازند.

اگرچه این اتفاق یعنی حمله ترکیه به شرق فرات می توانست با اتخاذ تصمیمات سنجیده از سوی رهبران سیاسی کرد با ایجاد زمینه گفت و گو با مقامات دمشق برای مصالحه و حل مشکلات فی مابین قابل پیشیگری باشد ولی امروز هم کردهای سوریه می توانند با انتخاب تنها گزینه موجود یعنی توافق با دولت بشار اسد، روند فعلی را تغییر داده و زمینه را برای بازگشت صلح و آرامش به مناطق شمال سوریه فراهم کنند.

انتشار اخباری درباره توافق کردها با دولت سوریه درباره استقرار ارتش این کشور در مرز با ترکیه نشانه خوبی برای آغاز تفاهم و تعامل سیاسی میان کردها با دولت بشار اسد در آینده است. در بخشی از بیانیه اداره خودگردان مناطق شمال و شرق سوریه درباره توافق با دولت سوریه ضمن رد ادعاها درباره رویکرد جدایی طلبانه کردهای سوریه آمده است: "هدف سیاسی ما در شمال و شرق سوریه جدایی نبوده بلکه همواره خواستار گفت‌وگو و حل مسالمت‌آمیز بحران سوریه بودیم و هرگز تجاوز نکرده و کشورهای همجوار و حتی دولت ترکیه را تهدید نکردیم اما آنها همواره ما را متهم به تروریسم می‌کردند این در حالی است که ترکیه از ابتدای بحران سوریه نقش فعالی در گسترش تروریسم در این کشور داشته و این کشور امروز در حال حمله به سرزمین‌های سوری است که نیروهای دموکراتیک سوریه با خون فرزندانش آنها را آزاد کرد... بر اساس این توافق ارتش سوریه در طول مرزهای سوریه-ترکیه مستقر خواهد شد تا در کنار نیروهای دموکراتیک سوریه جلوی این تجاوز را گرفته و مناطقی را که ارتش ترکیه و مزدورانش وارد آن شده را آزاد کند. این توافق فرصت را برای آزادسازی دیگر مناطق و شهرهای اشغال شده سوریه از سوی ارتش ترکیه همانند عفرین و دیگر شهرها و مناطق سوری دیگر را فراهم می‌کند."

باید به نظاره نشست و دید آیا رهبران سیاسی کرد از تاریخ درس عبرت می گیرند و از تکرار آن جلوگیری می کنند یا دوباره پس از دفع حملات ترکیه، بار دیگر با رویکرد فرصت طلبانه تلاش خواهند کرد اشتباهات گذشته را مرتکب شوند.