سهنرخی شدن بنزین حرکت مدبرانه دولت برای ثبات اقتصادی
به گزارش راهبرد معاصر؛ علیرضا مدبر کارشناس انرژی؛ دولت چهاردهم با اتخاذ رویکردی علمی، مدبرانه و آیندهنگر، طرح سهنرخی شدن بنزین را بهعنوان یکی از مهمترین سیاستهای اصلاح ساختار سوخت کشور معرفی کرده است. این طرح، که بر بستر سالها تجربه و مطالعات کارشناسی شکل گرفته، با حفظ کامل قیمت و سهمیه بنزین یارانهای برای خانوارها، تنها نرخ سوخت عرضهشده با کارت جایگاهها را اندکی افزایش میدهد؛ تغییری کوچک اما تأثیرگذار که سازوکار توزیع و مصرف انرژی را متحول خواهد کرد.
برخلاف شایعاتی که در فضای غیررسمی منتشر شده، سهمیه ماهانه مردم در کارت سوخت شخصی بدون تغییر باقی میماند و نرخ دوم — قیمت آزاد با کارت شخصی — همچنان ثابت خواهد بود. نرخ سوم، یعنی قیمت کارت سوخت جایگاه، صرفاً افزایش محدود و مدیریتشدهای را تجربه میکند که هدف آن مبارزه با قاچاق سوخت، جلوگیری از مصرف بیرویه و تأمین هزینههای نگهداری و بهینهسازی زیرساختهای توزیع است.
کارشناسان اقتصادی، این سیاست را نوعی توازن میان حمایت اجتماعی و کارایی اقتصادی توصیف کردهاند؛ چراکه با اجرای این طرح، منابع ارزی و ریالی کشور کمتر در معرض هدررفت قرار میگیرد، و بخش بزرگی از درآمد حاصل از اصلاح نرخ کارت جایگاه میتواند به توسعه ناوگان حملونقل عمومی، یارانه سوخت بخش تولید، و بهبود شبکه جادهای و ریلی کشور اختصاص یابد.
از منظر امنیت انرژی، سهنرخی شدن بنزین همانند ابزاری کنترلی و پایدار عمل میکند؛ به نحوی که الگوی مصرف داخلی با میزان تولید و ذخایر کشور هماهنگتر خواهد شد. این هماهنگی به کاهش فشار بر نیروگاهها، پالایشگاهها و سیستم حملونقل سوخت منجر میشود و پایداری عرضه برای مناطق دورافتاده و محروم را تضمین میکند.
افزون بر این، شفافیت ناشی از تفکیک نرخها به دولت اجازه میدهد تا دادههای دقیقی از الگوی مصرف اقشار مختلف گردآوری کرده و سیاستهای هدفمند حمایتی را با دقت بیشتری طراحی کند؛ یعنی در آینده، کمکها و یارانهها دقیقاً به سمت کسانی خواهد رفت که واقعاً به آن نیاز دارند، نه کسانی که از مصرف بالای سوخت سود نامشروع میبرند.
پیام این طرح برای افکار عمومی و بازارهای داخلی روشن است: دولت پشت مردم ایستاده، سهمیه را حفظ کرده، و تنها با اصلاح یک نرخ غیرحیاتی، اقتصاد انرژی کشور را به مسیر پایدار و مقاومتی هدایت کرده است. این یک سیاست برد-برد است که با کمترین تغییر، بیشترین دستاورد را به همراه خواهد داشت.
رسانهها، فعالان اقتصادی و شهروندان آگاه میتوانند با حمایت و انتشار درست اطلاعات، از این طرح دفاع کنند؛ چراکه سهنرخی شدن بنزین نه یک افزایش قیمت گسترده، بلکه یک اقدام هوشمندانه برای آیندهای امن، پایدار و عادلانه است که نام دولت سیزدهم را بهعنوان معمار نظم نوین انرژی در تاریخ ثبت خواهد کرد.