چرا بازار کاغذ همچنان ملتهب است؟

به گزارش راهبرد معاصر، قیمت کاغذ از هفته‌های اخیر با جهش قابل توجهی همراه بود؛ این در حالی است که کاغذ در بیش از یک سال گذشته با ثبات قیمت در بازار عرضه می‌شد. همزمانی افزایش چندین‌باره قیمت کاغذ با فصل کار ناشران و چاپخانه‌داران، تبعات منفی را در پی داشته است؛ به طوری که برخی از ناشران از توقف انتشار آثار خود و برخی دیگر از کاهش شمارگان و چاپ در نسخه‌های محدود خبر دادند.

شرایطی که کاغذ بر بازار تحمیل کرده، دومینووار بر مسائل فرهنگی و اقتصادی نیز اثرگذار خواهد بود و چرخه‌ای از فعالان و کسب و کارهای وابسته به خود را تحت تاثیر قرار خواهد داد؛ از ناشر و چاپخانه‌دار گرفته تا موزع و مخاطب و کتابفروش. 

پرسش اینجاست که چه عواملی بر افزایش ناگهانی قیمت‌ها در بازار ظهیرالاسلام اثرگذار بوده و ترمز این قیمت‌های نجومی کی کشیده خواهد شد؟ کارشناسان و فعالان بازار، رشد قیمت‌ها را تابع دلایل مختلفی می‌دانند. 
به نظر می‌رسد اولین و دم‌دستی‌ترین دلیل، افزایش قیمت ارز و تاثیر نوسانات قیمت آن بر نرخ کاغذ باشد. طی هفته‌های اخیر قیمت ارز با جهش قابل ملاحظه‌ای همراه بود که این موضوع بر قیمت تمام‌شده انواع محصولات، از جمله کاغذ و ملزومات چاپ تاثیر قابل تأملی داشته است؛ در واقع کاغذ نیز همانند دیگر اقلام از فضای عمومی حاکم بر اقتصاد کشور تأثیر پذیرفته است. با این حال به نظر می‌رسد نوسانات قیمت در ظهیرالاسلام تنها ناشی از قیمت دلار نیست.

کاهش عرضه و افزایش تقاضا، آن هم در شرایطی که ماه‌های پیش رو اوج کار ناشران و چاپخانه‌داران است، توازن در بازار را بر هم زده و کفه را به سمت افزایش قیمت‌ سوق داده است. 

در حالی که رئیس صنف فروشندگان کاغذ و مقوا، بر عدم وجود مشکل در توزیع و تامین نیاز بازار تأکید دارد، برخی از ناشران در ماه‌های اخیر از تهیه کاغذ به عنوان یکی از چالش‌های خود یاد کرده‌اند. 

 اما در کنار این موارد، می‌توان از عدم برنامه مشخص دولت برای تامین نیاز بازار، به عنوان اصلی‌ترین گره کاغذ در هفته‌های اخیر یاد کرد؛ موضوعی که از ابتدای سال مشخص بود و علی‌رغم هشدارهای ناشران و کارشناسان، برنامه‌ای برای رفع خلأها اتخاذ نشد.

عدم تخصیص 10 ماهه ارز، از نشانه‌های این بی‌برنامگی است؛ آن هم در شرایطی که دولت تمام سیاست خود در قبال کاغذ را بر "واردات" محدود و تعریف کرده بود. 

بازار در چند هفته گذشته چنان پرشتاب به سمت قیمت‌های شوکه‌کننده حرکت می‌کند که برنامه‌های اعلامی برای تخصیص ارز نیز اثر خاصی بر بازار نگذاشت و گویی نوشدارویی بعد از مرگ سهراب بود. 

با این حال، تحلیل کارشناسان نشان می‌دهد که بازار کاغذ در کنار این اتفاقات که بخشی از آن در شرایط فعلی اقتصاد، امری اجتناب‌ناپذیر است، از عدم نظارت و ارسال سیگنالی خاص برای ساماندهی به شرایط کنونی رنج می‌برد؛ امری که پاشنه آشیل ظهیرالاسلام در ماه‌های گذشته بوده و دست دلالان را برای موج‌سواری بر قیمت‌ها و نحوه توزیع باز گذاشته است.

براساس این گزارش، امروز هر بند کاغذ تحریر 70 در 100 با گرماژ 70، به قیمت دو میلیون و 650 هزار تومان و هر بند از این کاغذ در ابعاد 60 در 90 با گرماژ 70 نیز به قیمت دو میلیون و 350 هزار تومان عرضه شد. 

همچنین قیمت هر کیلو کاغذ گلاسه 70 در 100 و 60 در 90 با گرماژ 90 نیز 138 هزار تومان مبادله شد. هر کیلوگرم مقوای پشت‌طوسی 70 در 100 با گرماژ 300 نیز به 78 هزار تومان رسید. /تسنیم