داستان روغن در سال ۱۴۰۵؛ افزایش قیمت در ابتدای سال و دوباره در اردیبهشت/ برنامه افزایش مجدد هم داشتند که متوقف شد

حسین فرهادی، عضو هیأت‌مدیره و سخنگوی اتحادیه بنکداران مواد غذایی درباره وضعیت تأمین کالا‌های اساسی، گفت: در حال حاضر ذخایر و دپوی کالا‌های اساسی در کشور در شرایط مطلوبی قرار دارد و از این بابت کمبود خاصی در بازار مشاهده نمی‌شود.

دلایل افزایش قیمت کالاها 

وی با اشاره به شرایط اقتصادی ماه‌های اخیر افزود: پس از تمدید آتش‌بس موقت، شاهد تشدید جنگ روانی و اقتصادی علیه کشور بودیم؛ موضوعی که با هدف ایجاد نگرانی نسبت به کمبود کالا و برهم زدن آرامش بازار دنبال شد، اما در نهایت نتوانست به اهداف خود دست یابد.

فرهادی ادامه داد: در مقاطع ابتدایی، محدودیت‌های اقتصادی و فضای روانی حاکم بر بازار موجب بروز اختلال‌هایی در روند توزیع کالا شد، اما با مدیریت انجام‌شده، بخش عمده این مشکلات کنترل شد؛ هرچند برخی کالا‌ها تحت تأثیر شرایط موجود با افزایش قیمت مواجه شدند.

افزایش غیرمنطقی قیمت برخی کالا‌ها

سخنگوی اتحادیه بنکداران مواد غذایی درباره دلایل التهاب قیمتی برخی کالا‌ها گفت: بخشی از افزایش قیمت‌ها ناشی از رشد طبیعی حقوق و دستمزد، حمل‌ونقل، بیمه و انرژی است، اما در کنار آن، فضای روانی بازار و سوءاستفاده برخی افراد باعث شد قیمت برخی کالا‌های مرتبط با صنایع پتروشیمی و فلزی به‌صورت غیرمنطقی افزایش یابد.

وی افزود: در برخی موارد، قیمت کالا‌های وابسته به مواد پتروشیمی و فلزات حتی تا دو یا سه برابر افزایش پیدا کرد؛ در حالی که ذخایر مواد اولیه و ظرفیت تولید کشور پاسخگوی نیاز بازار است و نگرانی جدی در حوزه تأمین وجود ندارد.

فرهادی با بیان اینکه بخش زیادی از التهاب بازار در حال حاضر فروکش کرده است، تصریح کرد: طی هفته‌های اخیر قیمت برخی کالا‌ها تعدیل شده و بازار به سمت ثبات نسبی حرکت کرده است.

افزایش چندباره قیمت روغن

وی درباره افزایش چندباره قیمت روغن خوراکی از ابتدای سال نیز گفت: حدود ۹۰ درصد روغن مورد نیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌شود و با افزایش نرخ ارز و شرایط حاکم، تولیدکنندگان از عرضه آن خودداری کردند.

به گفته فرهادی، قیمت روغن یک‌بار در ابتدای سال و بار دیگر در اردیبهشت‌ماه افزایش یافت و حتی برنامه‌ای برای افزایش مجدد قیمت وجود داشت که از اجرای آن جلوگیری شد.

وی تأکید کرد: مواد اولیه مورد نیاز تولید روغن برای ماه‌های آینده در کارخانه‌ها موجود است و بخش عمده این واردات نیز با ارز مبادله‌ای انجام شده، اما برخی افراد با ایجاد اختلال در توزیع، زمینه افزایش قیمت و سودجویی را فراهم می‌کنند.

نظارت بر بازار باید از مبدا باشد

وی با انتقاد از شیوه فعلی نظارت بر بازار گفت: نظارت‌ها عمدتاً در سطح خرده‌فروشی و کف بازار انجام می‌شود، در حالی که کنترل قیمت و نحوه عرضه باید از مرحله تولید، و واردات آغاز شود.

فرهادی افزود: زمانی که در بخش بالادستی زنجیره تأمین اختلال یا محدودیت ایجاد شود، طبیعی است که بازار مصرف نیز با مشکل مواجه شود؛ بنابراین برخورد با تخلفات باید از مبدا شکل بگیرد.

راهکار کاهش التهاب بازار

عضو هیأت‌مدیره اتحادیه بنکداران مواد غذایی یکی از مهم‌ترین راهکار‌های کنترل قیمت‌ها و کاهش التهاب بازار را حذف انحصار در واردات کالا‌های اساسی عنوان کرد و گفت: باز شدن سقف ثبت سفارش برای همه بازرگانان و تسهیل فرآیند واردات می‌تواند رقابت را افزایش داده و از شکل‌گیری قیمت‌های کاذب جلوگیری کند.

وی همچنین پیشنهاد داد بخشی از گمرکات و مراکز ترخیص کالا به نزدیکی شهر‌های بزرگ منتقل شود تا روند تأمین و توزیع کالا با سرعت و هزینه کمتری انجام گیرد.

 انتقاد از افزایش مرحله‌ای قیمت‌ها

فرهادی به رویه برخی تولیدکنندگان در افزایش مرحله‌ای قیمت کالا‌ها انتقاد کرد و گفت: گاهی مجوز افزایش قیمت از سوی سازمان حمایت به‌صورت یکجا صادر می‌شود، اما برخی تولیدکنندگان آن را در چند مرحله اجرا می‌کنند؛ به‌طوری که مصرف‌کننده در هر مراجعه با قیمت جدیدی مواجه می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: این شیوه موجب بی‌اعتمادی و نارضایتی مصرف‌کنندگان می‌شود و لازم است سیاست‌گذاران با اصلاح این روند، زمینه ثبات بیشتر بازار و آرامش روانی جامعه را فراهم کنند.