ترامپ با چه جرئتی عمان را تهدید کرد؟

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ گفتمان توسعهطلبی امپریالیستی آمریکا نه امروز و نه در توییتی گذرا در رسانههای اجتماعی زاده شد و با بیانیه مطبوعاتی صادر شده به وسیله مستأجر کاخ سفید پایان نخواهد یافت. آنچه امروز شاهدیم صرفاً امتداد طبیعی ذهنیت استعماری قدیمی است، ذهنیتی که ابزارها و نقابهای خود را تغییر داده، اما همچنان همان جوهره را حفظ کرده است؛ ذهنیتی که امروز به زبان معامله و چانهزنیهای خام صحبت میکند و جامه تاجری را بر تن دارد که روابط بینالملل را صرفاً اجارهنامه میبیند و با حاکمیت ملتها به عنوان کالایی که به بالاترین پیشنهاد حراج میشود، رفتار میکند.
عمان قرنها پیش از آنکه آمریکا حتی در نقشه جهان وجود داشته باشد، ملوانانی داشت که اقیانوسها را میپیمودند
لحنی تحقیرآمیز که بر اساس معادله «ما در ازای پول از شما محافظت میکنیم» کشورهای مهم و باسابقه عربی را خطاب قرار میدهد، به اندازه افشای ماهیت نهاد سیاسی ای که نماینده آن است، به اعراب توهین نمیکند؛ هرچند اکنون در گفتار خود مرتکب دو خطای راهبردی مهلک میشود:
نخستین اشتباه، جهل آشکار به تاریخ و جغرافیاست. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا فراموش کرد، یا وانمود کرد فراموش کرده است، کشورهایی که با چنین لحنی متکبرانه خطابشان میکند، ریشه در اعماق تاریخ بشر دارند، مدتها پیش از آنکه آمریکا حتی به عنوان یک محدوده سرزمینی در نقشه جهان وجود داشته باشد.
وی فراموش کرد سلطنت عمان، سرزمینی با تمدن و قدرت دریایی، قرنها پیش از آنکه آمریکا حتی در نقشه جهان وجود داشته باشد، ملوانانی داشت که اقیانوسها را میپیمودند و تا هند و چین میرسیدند و پرچم تجارت و فرهنگ را حمل میکردند. حتی فراموش کرد پادشاهی عربستان سعودی، با جایگاه مذهبی و اقتصادی خود، بر اساس تعهد وفاداری مشروع و پایه عمیق مذهبی، راهبردی و معنوی بنا شده است، نه بر اساس توافقنامههای حفاظتی وارداتی.
ترامپ فراموش کرد قطر، با وجود منطقه جغرافیایی محدود، بهوسیله هوش مردمش، تیزبینی دیپلماسیاش و حضور سیاسیاش، نه با تعدد پایگاههای نظامی ای که در خاک دیگران تأسیس شده باشد، رشد کرده است.
وی فراموش کرد اردن با قبایل، مردم و رهبری بزرگش، همچون سدی نفوذناپذیر در برابر توفانهایی که منطقه را درنوردیده بودند، ایستاد. رئیسجمهور آمریکا فراموش کرد ام القرای جهان عرب، مصر، سرزمین عربیگرایی و غرور، با مردم بزرگش، با تهدیدهای این و آن نمیلرزد، بلکه خود حامل پرچم عزت عرب است.
اشتباه دوم، توهم نیروی بیرحمانه است. قدرت واقعی، از نظر ملتهای زنده، با تعداد ناوهای هواپیمابر یا اندازه زرادخانههای نظامی و سلاحهای هوشمند سنجیده نمیشود، بلکه با پایداری ملتها در مواقع سختی، تجمع در سرزمینهایشان و پایبندی آنها به کرامت و حاکمیت خود سنجیده میشود.
معتقدم اعراب دیگر امنیت خود را از دکانهای سیاست آمریکا که اغلب در محافظت از خود در برابر بحرانهای داخلی و خارجی شکست خوردهاند، نخواهند خرید، زیرا امنیتی که خریداری میشود را میتوان در نخستین چرخش منافع فروخت. با وجود این، امنیت واقعی اعراب از خاک سرزمین عرب، از وحدت صفوف و از اعتقاد راسخ به اینکه کرامت عرب خط قرمزی است که در بازار انتخابات آمریکا قابل چانهزنی نیست، سرچشمه میگیرد.
اعراب در وهله نخست مخالف جانبداری ظالمانه آمریکا از رژیم صهیونیستی هستند که سرزمین فلسطین را اشغال کرده است
ترامپ اشتباه کرد و باید بداند تهدید و باجگیری میتواند وفاداری ایجاد کند و نمیتواند مردم جهان عرب را به اطاعت وادارد. این طرز فکر کوتهبینانه و معاملهگرانه، یک اصل ریشهدار عربی را درک نمیکند، «یا مرگ یا تحقیر». کسانی که اعراب را در عرصههای عدالت شناختهاند و شاهد قدرت آنها در تاریخ بودهاند، میدانند وقتی آنها نه میگویند، مانند کوهی استوار هستند که در برابر بادهای ارعاب نمیلرزند و وقتی بله میگویند، بهگونهای متعهد و وفادار هستند که نمیتوان آن عهد را شکست.
پاسخ واقعی اعراب، که از وجدان ملتها سرچشمه میگیرد و به پایتختهای آزاد و شریف گسترش مییابد، مخالفت با تسلیم در برابر سیاستهای واشنگتن و توافقنامههای ابراهیم و مخالفت با فشارهایی است که با هدف تحمیل پروژهها یا توافقنامههایی که با اصول ثابت ملتها و منافعشان ناسازگار است، انجام میشود.
اعراب در وهله نخست مخالف جانبداری ظالمانه آمریکا از رژیم صهیونیستی هستند که سرزمین فلسطین را اشغال کرده است و به کشورهای عربی حمله میکند.
دوران دیکتههای از بالا به پایین برای همیشه گذشته است و واشنگتن باید درک کند مشارکتهای واقعی بر اساس منطق اخاذی و قلدری سیاسی ساخته نمیشوند، بلکه بر اساس احترام متقابل، برابری و حفظ حاکمیت و عزت ملی کشورها بنا میشوند. حاکمیت اعراب فروشی و کرامت آنها قابل قیمتگذاری نیست.