چرا بعضی جنگندهها در آسمان دیده نمیشوند؟ پاسخ علم به یک سؤال جذاب
در نبردهای هوایی، توانایی پنهان ماندن از چشم دشمن نقشی کلیدی دارد. بر خلاف تصور عموم که رد متراکم دود را نشانه اصلی حضور هواپیما میدانند، دیده شدن یک جنگنده با چشم غیرمسلح بیش از هر چیز به تعامل پیچیده فیزیک، عوامل جوی و فناوریهای پنهانکاری بستگی دارد. به گزارش راهبردمعاصر؛ پیش از آنکه به ارتفاع پرواز بپردازیم، باید بدانیم که چشم انسان مانند یک دوربین بیولوژیک عمل میکند که توان تفکیک محدودی دارد. از نظر علمی، حتی اگر هوا کاملاً صاف و بدون غبار باشد، ساختار چشم ما اجازه نمیدهد اجسام بسیار کوچک را در فواصل بسیار دور از هم تشخیص دهیم. برای مثال، یک جنگنده با ابعاد متوسط (حدود ۱۵ متر) از نظر تئوری ممکن است تا فواصل بیش از ۶۰ کیلومتری هم به صورت یک نقطه بسیار محو دیده شود، اما در عمل، وجود غبار در اتمسفر و کنتراست ضعیف میان رنگ بدنه هواپیما و پسزمینه آسمان، این فاصله را به شدت کاهش میدهد. در واقع، برای اینکه بتوانیم ماهیت یک هواپیما را تشخیص دهیم، باید آنقدر به ما نزدیک باشد که جزئیات کلی آن روی شبکیه چشم شکل بگیرد.
لایههای پروازی و تجربه ناظر زمینی
رویتپذیری هواپیماها در ارتفاعات مختلف کاملاً متفاوت است:
- ارتفاعات پایین و متوسط: در ارتفاعاتی حدود ۴ تا ۵ کیلومتر، یک جنگنده معمولاً به وضوح دیده میشود. در این فاصله، نه تنها بدنه هواپیما قابل رویت است، بلکه صدای موتورها نیز به گوش میرسد و خلبانان دیگر یا ناظران زمینی میتوانند نظامی بودن پرنده را تشخیص دهند.
- ارتفاعات بالا (کروز): زمانی که جنگندهها به ارتفاعات بالای ۱۰ کیلومتر (حدود ۳۰ تا ۳۵ هزار پا) میرسند، پیدا کردن آنها در پهنه وسیع آسمان بدون داشتن یک نشانه راهنما، تقریباً غیرممکن است. در این ارتفاع، هواپیما به قدری کوچک دیده میشود که اگر ناظر دقیقاً نداند به کدام نقطه نگاه کند، چشم او به راحتی از روی آن عبور میکند.
امضای جو که پنهانکاری را باطل میکند
بزرگترین عاملی که باعث میشود ما بتوانیم یک جنگنده را در ارتفاعات بسیار بالا ببینیم، پدیدهای به نام «کنتریل» یا همان رد سفید ممتد پشت هواپیما است. این رد زمانی شکل میگیرد که بخار آب داغ خروجی از موتور در هوای بسیار سرد لایههای بالای جو منجمد شود./خبرآنلاین