اهداف سفر قالیباف به عراق
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ با توجه به اهمیت عراق در ابعاد امنیتی برای ایران، سفر محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکره کننده ایران را با توجه به شرایط حساس منطقه می‌توان ابتکار عمل راهبردی و بسیار به موقع ارزیابی کرد.
این سفر در شرایطی انجام می‌شود که آمریکا فشار حداکثری خود را بر دولت جدید عراق برای خلع سلاح گروه‌های مقاومت اعمال کرده است
سفر رئیس مجلس شورای اسلامی در برهه‌ای انجام می‌شود که عراق به کانون اصلی تنش‌های منطقه‌ای و رقابت‌های فرامنطقه‌ای تبدیل شده و تهران به دنبال ایفای نقش فعال برای مدیریت این شرایط است.
به نظر می آید این سفر جدای از مأموریت قالیباف از جانب امام خامنه ای (حفظه الله)، رهبر معظم انقلاب اسلامی برای شرکت در مراسم اربعین رهبر شهید انقلاب اسلامی و تشکر از ملت و دولت عراق، عمدتاً با هدف گفت وگو و چانه‌زنی بر سر سه محور اساسی انجام می‌شود که هر یک به نوعی امنیت ملی و منافع اقتصادی ایران را تحت تأثیر قرار می‌دهند:
یکی از مهم‌ترین دستورکارهای این سفر، موضوع بدهی‌های معوق عراق به ایران بابت واردات گاز و برق است. این بدهی که رقم آن بین ۱۰ تا ۱۱ میلیارد دلار برآورد می شود، به دلیل تحریم‌های آمریکا در بانک‌های عراق مسدود شده است و ایران قادر به برداشت آن نیست. با وجود این، به تازگی مذاکراتی برای توافق بر سر سازوکاری غیرنقدی مانند تأمین کالاهای اساسی و دارو در ازای بدهی در جریان است.
سفر قالیباف فرصتی است تا این مذاکرات را به سطح بالاتری ببرد و بر آزادسازی منابع مالی کلیدی برای اقتصاد ایران فشار آورد.
این سفر در شرایطی انجام می‌شود که آمریکا فشار حداکثری خود را بر دولت جدید عراق برای خلع سلاح گروه‌های مقاومت اعمال کرده است. این اقدام از دیدگاه ایران تهدیدی جدی برای امنیت خود و متحدانش در منطقه به شمار می‌رود، زیرا این گروه‌ها را به عنوان خط دفاعی مهم در برابر نفوذ آمریکا و رژیم صهیونیستی می‌داند. مخالفان این طرح در عراق نیز هشدار می‌دهند خلع سلاح نیروها در شرایط فعلی، خلأ امنیتی خطرناکی در کشور ایجاد و عراق را در برابر تهدیدات خارجی بی‌دفاع می‌کند. سفر قالیباف می‌تواند پیامی قوی برای حمایت از تمامیت ارضی عراق و مخالفت با هرگونه تصمیم‌گیری زیر فشار خارجی باشد.
فراتر از موضوعات دوجانبه، این سفر بستری برای هماهنگی نزدیک‌تر سیاسی و امنیتی بین تهران و بغداد است. عراق به عنوان کشوری که در همسایگی ایران قرار دارد و از نفوذ سیاسی بالایی میان گروه‌های مختلف برخوردار است، نقشی کلیدی در موازنه قوا در منطقه ایفا می‌کند. گفت وگو درباره آخرین تحولات امنیتی، ازجمله وضعیت پس از حملات احتمالی و چالش‌های مشترک، یکی از محورهای اصلی رایزنی‌ها خواهد بود.
در نگاه کلی، سفر قالیباف فراتر از بازدید تشریفاتی، حرکتی محاسبه‌شده برای مدیریت همزمان چالش‌های اقتصادی و امنیتی در مهم‌ترین شریک راهبردی ایران است. این سفر نشان می‌دهد ایران با وجود فشارهای خارجی، به دنبال حفظ و گسترش جایگاه خود در عراق به عنوان کشوری دارای منافع مشترک فرهنگی، سیاسی، امنیتی و اقتصادی، به وسیله گفت وگو و حل مشکلات موجود است.