سایهسار مقاومت/ بازخوانی میراث شهید نصرالله
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ واکاوی دیدگاههای طیفهای گوناگون مذهبی، احزاب سیاسی و شخصیتهای ملی در روزهای اخیر نشان میدهد با وجود تنوع سنتی آرا در ساختار متکثر لبنان، همگرایی معناداری بر سر کلان موضوع تجلیل از شجاعت، صداقت، بازدارندگی ملی و اصالت رویکرد ضدصهیونیستی شهید سیدحسن نصرالله، دبیرکل فقید حزب الله پدید آمده؛ میراثی که از نگاه نخبگان بیروت، در دوران گذار کنونی به وزنهای تثبیتکننده برای حفظ کیان و حاکمیت ملی بدل شده است.
نگاه نهادهای دولتی بیش از هر چیز بر کارکرد حمایتی شهید نصرالله در حفظ تمامیت ارضی لبنان در برابر ماشین ویرانگر جنگی ارتش صهیونیستی تمرکز دارد
در رویکرد محافل مقاومت، شهید سیدحسن نصرالله فراتر از فرمانده ارشد در معادلات نظامی، معمار مکتب فکری و فرهنگی جامع قلمداد میشود. دیدگاههای اخیر شخصیتهایی همچون شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله و شیخ علی الخطیب، نایبرئیس مجلس اعلای اسلامی شیعیان نشان می دهد ویژگی بیبدیل سید، توانایی خارقالعاده اش در امتزاج اراده فولادین میدانی با خردورزی و مصلحتاندیشی سیاسی بود. وی ساختار مقاومت را از تشکل دفاعی محلی به پدیدهای تاریخساز با عمق راهبردی بدل کرد که قواعد درگیری و موازنه قوا را در کل جغرافیای غرب آسیا دگرگون ساخت.
جریان مقاومت با تأکید بر جاودانگی خطمشی و پایههای سازمانی مستحکمی که شهید نصرالله بنا نهاد، یادآور میشوند شهادت وی گرچه ضایعهای عمیق برای امت اسلام بود، اما پایان یک عصر به شمار نمیرود. حضور معنوی و الگوهای رفتاری وی در مواجهه با تهدیدات، همچنان هدایتگر نسلهای کنونی و آینده پایداری است. در همین چارچوب نبیه بری، رئیس مجلس لبنان و رئیس جنبش امل با لحنی عاطفی و توأم با استعارههای عاشورایی، وی را «رفیق دیرین راه»، «حاضرِ ماندگار» و «شخصیتی کربلایی» نامید و تأکید کرد، ایثار و یقین وی ضامن بقا و الهامبخش تداوم نهضت است؛ زیرا در منطق مقاومت، شهادت رهبران گسست ایجاد نمیکند، بلکه آغازی دوباره برای زایندگی و شکوفایی است.
اقتدار حاکمیتی و ضرورت مسئولیتپذیری ملی
نگاه نهادهای دولتی لبنان که در سخنان و مواضع نجیب میقاتی، نخستوزیر پیشبرد امور و ارزیابیهای دارالفتوای اهلسنت به ریاست شیخ عبداللطیف دریان بازتاب یافته، بیش از هر چیز بر کارکرد حمایتی شهید نصرالله در حفظ تمامیت ارضی لبنان در برابر ماشین ویرانگر جنگی ارتش صهیونیستی تمرکز دارد. این رویکرد معتقد است، فقدان نصرالله در بزنگاهی رخ داد که این کشور در معرض یکی از خطیرترین تهدیدهای وجودی قرار گرفته بود؛ از این رو، ارزیابی شخصیت وی فارغ از مرزبندیهای حزبی انجام می شود.
در این قرائت، دغدغه سیدحسن نصرالله برای جلوگیری از سقوط ارکان دولت و جلوگیری از کشیده شدن جامعه به ورطه ناامنی داخلی، عنصری بنیادین در رفتار سیاسی اش بود. مواضع رسمی نشان میدهد ادای حق این خونها و پاسداشت کارنامه تاریخی وی، تنها با افزایش همبستگی درونی، تقویت ارتش و نهادهای قانونی، صیانت از مرزهای جنوبی و پرهیز از تفرقههای فرقهای تحقق مییابد. به بیان دیگر، میراث پایداری سید به عنوان عاملی انگیزهبخش برای عبور دادن ایمن کشتی متلاطم لبنان از طوفان کنونی بازتعریف شده است.
روایت جریانهای مسیحی؛ وفاداری به شرافت وطن
تحلیلگران متفقالقولاند که سید مقاومت، لبنان را از سرزمینی متزلزل و آسیبپذیر در برابر هرگونه یورش، به نماد پایداری، بازدارندگی و سد نفوذناپذیر جهان اسلام و عرب بدل کرد
در جبهه سیاسی جبران باسیل، رئیس جریان ملی آزاد با مروری منصفانه بر فراز و نشیبهای تاریخی، تفاهمها، همپوشانیها و حتی مناقشات سیاسی دو دهه گذشته، تصویری از رهبری ترسیم کرد که همواره به عهد خود پایبند بود. به باور باسیل، عامل اتصالدهنده و ماندگاری که بر تمام اختلافات غلبه داشت، عشق زلال به لبنان و دغدغه غیرقابل مذاکره بر سر حفظ استقلال و بازدارندگی میهن در برابر طمعورزی دشمن بود؛ خصلتی که شهید نصرالله را نزد نخبگان مسیحی به چهرهای متمایز، شریف و قابل اتکا تبدیل میکرد.
همراستا با این برداشت، جامعه ارتدوکس لبنان با تمجید از ایثارگری شهدایی که جان خود را سپر تهاجم خارجی کردند، نفوذ اجتماعی و قدرت کاریزماتیک سیدحسن نصرالله را واقعیتی انکارناپذیر در تاریخ معاصر غرب آسیا میدانند. در این دیدگاه، فداکاری وی الگویی از شجاعت و آزادگی برای همه شهروندانی است که خواهان لبنانی سربلند، مستقل، مقتدر و پایهریزیشده بر مدار برابری، قانون و صلح عزتمندانه هستند.
شخصیتهای مطرح ملیگرا و احزاب سنتی لبنان، پیوند ساختاری اندیشه سید مقاومت با هویت اصیل جهان عرب را برجسته کردهاند. چهرههایی همچون سلیمان فرنجیه رئیس جریان المرده، ولید جنبلاط رئیس سابق دروزیها و اسامه سعد دبیرکل جنبش دموکراتیک ناصری، سیدحسن نصرالله را تجسم عینی مبارزه با پروژه استعماری صهیونیسم ارزیابی میکنند.
سلیمان فرنجیه با ستودن صداقت، دوراندیشی و روحیه میهنپرستی عمیق سید، وی را نماد اقتدار ملی خواند که نشان داد قدرت واقعی یک ملت نه در توازن صرف نظامی، بلکه در ایمان و صلابت اخلاقی رهبران آن نهفته است. ولید جنبلاط نیز با اعتراف به نفوذ کاریزماتیک و توانایی استثنایی شهید نصرالله در بازتولید بازدارندگی تأکید کرد، شجاعت سید در به چالش کشیدن هژمونی رژیم اشغالگر در تاریخ منطقه ثبت خواهد شد. اسامه سعد نیز یادآور شد شهید نصرالله توانست موضوع فلسطین را بار دیگر به عنوان قلب تپنده و قطبنمای حرکتهای آزادیبخش عربی تثبیت کند و نشان دهد عزت و بازپسگیری حقوق تاریخی ملتها، صرفاً از مسیر استقامت سازشناپذیر حاصل میشود.
شاهد تصویری فراتاریخی از شهید سیدحسن نصرالله هستیم. تحلیلگران متفقالقولاند که سید مقاومت، لبنان را از سرزمینی متزلزل و آسیبپذیر در برابر هرگونه یورش، به نماد پایداری، بازدارندگی و سد نفوذناپذیر جهان اسلام و عرب بدل کرد. جامعه لبنان با تمام گوناگونیهای درونیاش، در سالگرد این واقعه بزرگ، یاد و منش وی را به عنوان سرمایهای زنده و الگویی ماندگار برای رویارویی با بحرانهای موجودیتی گرامی میدارد؛ سرمایهای که یادآور لزوم حفظ اتحاد ملی، پاسداری از خون شهدا و تداوم مسیر استقلال و کرامت است.