بازخوانی علل شکست ترامپ و جمهوریخواهان

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ در جامعهشناسی سیاسی انتخابات آمریکا همواره گزاره سنتی «اقتصاد تعیینکننده نهایی است» دست بالا دارد. با وجود این، در بزنگاههای گذار در نظم بینالملل، پیوند ناگسستنی میان امنیت خارجی، بازارهای انرژی و ثبات معیشتی طبقه متوسط، سیاست خارجی را از حاشیه به کانون رفتار رأیدهندگان منتقل میکند.
راهبرد شاهینهای محافظهکار، برخلاف ادعای مهار، به فعال شدن مکانیزمهای دفاعی پیچیدهتر تهران و در نتیجه فرسایش نفوذ راهبردی آمریکا انجامیده است
این یادداشت تحلیلی با تکیه بر چارچوب نظری نوواقعگرایی تدافعی (Defensive Realism) تبیین میکند چگونه سیاستهای تقابلی حزب جمهوریخواه در قبال جمهوری اسلامی ایران، با افزایش «معمای امنیت» و تحمیل هزینههای ژئوپلیتیک بر اقتصاد داخلی، میتواند به پاشنه آشیل الکترال این حزب در ایالتهای کلیدی تبدیل شود.
در سنت نوواقعگرایی تدافعی (بهویژه صورتبندی نظریهپردازانی همچون کنت والتز، رابرت جرویس و استفان والت)، دولتها در نظام آنارشیک بیش از آنکه به دنبال «بیشینهسازی قدرت» (Power Maximization) به شیوه تهاجمی باشند، در پی «بیشینهسازی امنیت» (Security Maximization) هستند. والتز و جرویس استدلال میکنند، اقدامات بیشازحد تهاجمیِ یک قدرت بزرگ اغلب به فعال شدن «معمای امنیت» و شکلگیری «موازنهسازی متقابل» از سوی بازیگران منطقهای منجر میشود.
بر پایه این نظریه، رفتارهای تهاجمی نه تنها امنیت ایجاد نمیکند، بلکه به پدیده «گسترش بیشازحد ساختاری» دامن میزند؛ پدیدهای که هزینههای تثبیت بازدارندگی را تصاعدی بالا می برد و پیامدهای معکوس آن فوراً به ساختار اقتصادی و سیاسیِ داخل کشور مداخلهگر بازمیگردد. پرونده ایران و غرب آسیا در مانیفست حزب جمهوریخواه، نمونهای بارز از سقوط در این دام تئوریک است.
۱. دکترین «فشار حداکثری» و افزایش معمای امنیت: رویکرد جمهوریخواهان به مقوله ایران سالها بر الگوی فشار حداکثری و اتکا به ابزارهای قهری استوار بوده است. از منظر نوواقعگرایی تدافعی، وقتی قدرتی بزرگ سیگنالهای کاملاً خصمانه، حذفگرایانه و فاقد مسیر مصالحه صادر، بازیگر هدف (ایران) بر اساس عقلانیت بقا، رفتارهای بازدارنده و نامتقارن خود را با شدت بیشتری فعال میکند.
نتیجه عینی این زنجیره واکنشها عبارتند از ورود تهران به موازنهسازی فعال منطقهای در آبراهها و جغرافیای متصل به انرژی جهانی، تقویت پیوندهای ژئوپلیتیک و امنیتی ایران با قدرتهای نوظهور نظیر چین و روسیه در قالب موازنهسازی سخت و نرم علیه واشنگتن، ناکارآمد شدن بازدارندگی سنتی آمریکا و تحمیل هزینههای گزاف گشتزنی و استقرار ناوگانهای نظامی در غرب آسیا.
این روند عملاً نشان داد راهبرد شاهینهای محافظهکار، برخلاف ادعای مهار، به فعال شدن مکانیزمهای دفاعی پیچیدهتر تهران و در نتیجه فرسایش نفوذ راهبردی آمریکا انجامیده است.
۲. اتصال ژئوپلیتیک تنش به شاخصهای خرد معیشت آمریکایی: یکی از پایههای اصلی رأیدهندگان نوسانی در آمریکا، پایداری قیمت حاملهای انرژی و مهار تورم مصرفی است.
در چشمانداز نوواقعگرایی، هزینههای راهبردی سیاست خارجی مستقیماً قدرت اقتصادی داخلی را تحلیل میبرد:
1. خطر پریمیوم انرژی: مواضع رادیکال جمهوریخواهان دایر بر هدف قرار دادن تأسیسات حیاتی ایران یا درگیری مستقیم، شوکهای پیشدستانه به بازار جهانی نفت تحمیل میکند. حتی زمزمه بیثباتی در تنگه هرمز فوراً به افزایش نرخ بنزین در پمپهای ایالتهایی نظیر پنسیلوانیا، ویسکانسین و میشیگان ترجمه میشود.
2. شکنندگی زنجیره تأمین و تجارت دریایی: امتداد بحران در آبراههای پیرامونی شبهجزیره عربستان و خلیجفارس، بیمه حملونقل کالا و خطر لجستیک را ارتقا می دهد که حاصل آن تزریق تورم مزمن به بازار مصرف آمریکاست.
رأیدهنده مستقل و عملگرا، شعارهای حماسی جمهوریخواهان درباره ایران را دیگر در قالب «اقتدار ملی» نمیبیند، بلکه آن را سیاستی پرخطر تلقی میکنند که تاوان تورمی آن را باید از جیب خود بپردازند.