فیلم| اجرای سیرک محمد داوری در عصر جدید/ آتش بازی روی صحنه - فصل دوم قسمت ششم فیلم| اجرای محمد پوررضا کاریکاتوریست در عصر جدید - فصل دوم قسمت ششم فیلم| اجرای سروش امامی خواننده در عصر جدید - فصل دوم قسمت ششم چرا نباید در زمان شیوع کرونا؛ سوسیس و کالباس مصرف کرد؟ ورودی و خروجی‌های استان تهران مسدود شد وزیر بهداشت انگلیس هم کرونا گرفت پایان نظرسنجی AFC درباره اسطوره ایرانی لیگ قهرمانان با برتری کاپیتان پرسپولیس فرار بیش از ۸۰ زندانی از زندان سقز طلاق ریما رامین فر امیر جعفری صحت دارد؟ + بیوگرافی معرفی فینالیست‌های «عصر جدید» امشب ۸ فروردین ۹۹ کرونا جان بازیگر مشهور را گرفت ابتلای ۲۰ راننده اتوبوس پایتخت به کرونا دستورات مهم روحانی برای اجرای صحیح طرح فاصله‌گذاری اجتماعی عذرخواهی رسمی داور عصر جدید از هواداران استقلال+ عکس غربالگری ۶۰ درصد جمعیت کشور واکنش توهین‌آمیز مدافع استقلال به احسان علیخانی و داور عصرجدید ظریف خطاب به مقامات آمریکا: هموطنان ما را آزاد کنید آماده‌باش مدیریت بحران در ۲۳ استان جزئیات مشروط شدن پرداخت حقوق کارکنان بوریس جانسون کرونا گروفت مهمان امشب دورهمی جمعه ۸ فروردین ۹۹ مشخص شد + ساعت پخش دورهمی مجادله اینستاگرامی مهناز افشار و طلبه آملی ماجرای تغییر مکان بازرسی خودرو‌ها در اتوبان تهران-قم مترو و خط واحد اتوبوسرانی در تهران متوقف می شود فیلم/ عوارضی تهران_قم دوباره باز شد! خودکشی دومین پرستار ایتالیایی به دلیل ترس از کرونا واکنش دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر به پست اینستاگرام تنابنده+ عکس محدودیت‌های تردد تا چه زمانی ادامه دارد؟ توهین و تمسخر ائمه توسط خانم بازیگر+ عکس آغاز محدودیت تردد در ورودی استان‌ها امکان بازگشایی دانشگاه‌ها تا دو ماه آینده وجود ندارد آخرین آمار کرونا در ایران/ شناسایی ۲۹۲۶ مبتلای جدید به ویروس کرونا قیمت خودرو امروز جمعه ۸ فروردین ۹۹ هواشناسی هشدار داد/ بارش‌های سیل آسا در ۲۳ استان واکنش آمریکا به درخواست لغو تحریم‎های ایران سرلشکر باقری: تأثیرگذاری راهبردی سپاه عامل عصبانیت و تحقیر آمریکا است ابتلای مجدد ۱۴ درصد از بیماران بهبودیافته کرونا در چین دلار از نفس افتاد جزئیات ممنوعیت‌های ۱۳ فروردین/ توزیع کارت تردد برای شاغلین زمان واریز یارانه معیشتی فروردین ۹۹ محدودیت تردد در ورودی‌های پایتخت کلید خورد طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۸ فروردین ۹۹ مستند جنگ خاموش؛ روایتی از پشت پرده پیدایش ویروس کرونا کدام محورهای کشور مسدود اند؟ ترافیک سنگین در آزادراه تهران - قم روحانی: مردم در سال ۹۸ از فاجعه حماسه و از حماسه پیروزی آفریدند حقوق حداقل بگیران در سال آینده چقدر افزایش خواهد یافت؟ افزایش نرخ حق بیمه خودرو برای سال۹۹ حدود ۲۵درصد است +فیلم سخنگوی شورای نگهبان: حدود ۸۰ ایراد به بودجه داشتیم قیمت خودرو امروز چهارشنبه ۲۸ اسفند/تیبا ۶۶میلیون تومان+ جدول نماز جمعه اول فروردین اقامه نمی‌شود واکنش وزیر بهداشت به صحبت‌های امیرحسین رستمی مهلت پرداخت قبض گاز تمدید شد موافقت رهبر انقلاب با شرایط و ضوابط عفو یا تخفیف مجازات محکومان ورود بیش از ۱۵ میلیون ماسک به کشور تا ۲۹ اسفند داروی چینی مؤثر در درمان کروناویروس طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۸ اسفند ۹۸ ادعای عجیب کارگردان مشهور درباره کرونا گرفتن! تشکیل صف‌های طویل برای خرید اسلحه در آمریکا در پی شیوع کرونا! + فیلم امروز ۲۷ اسفند آغاز پرداخت حقوق بازنشستگان کشوری جزییات واریز حقوق اسفند کارکنان دولت تاثیر کرونا بر قیمت میوه در بازار واحد‌های طرح ملی مسکن در پرند چند قیمت خورد؟ کرونا سازمان سیا را تعطیل نکرد، جلسات امنیتی ادامه دارد در استقبال از سوالات رستمی و پیشنهاد به صدا و سیما رئیس‌جمهور: امسال جسم‌مان از اماکن متبرکه فاصله دارد، اما روحمان از همیشه به آنان نزدیک‌تر است کرونا فرانسه را قرنطینه کرد واکنش مطهری به شکستن درب حرم حضرت معصومه (س) چین: ویروس کرونا ۲۰۱۵ در آمریکا تولید شده است کاریکاتور | به خطر سفر نکنید خبر خوش وزیر بهداشت به روحانی/ از مرحله پیک کرونا عبور کردیم درگذشت نماینده مجلس خبرگان به دلیل کرونا تلاش ترامپ برای به انحصار درآوردن داروی کرونا بازیگر زن سرشناس کرونا گرفت حملات کرونایی سندرز و بایدن به ترامپ کاریکاتور | بازی با جان مردم قرنطینه نداریم؛ نه امروز نه در ایام عید/ تا پایان سال، اولین بسته حمایتی به اقشار کم درآمد پرداخت می‌شود زمان برگزاری مرحله دوم انتخابات مشخص شد آیت‌الله بطحایی به کرونا مبتلا شد آغاز گشت زنی‌های ترکیه و روسیه در سوریه کرونا دفتر سازمان ملل در ژنو را بست کاریکاتور | قرنطینه با کلید رئیس‌جمهور: رسانه‌ها نگذارند در موضوع کرونا فضا دوقطبی شود آیا روحانی و جهانگیری کرونا گرفته‌اند؟ فوتبالیستی که پول‌سازترین بازیگر سینمای ایران شد تکذیب ابتلای بازیگر «هری پاتر» به کرونا نوازندگان ارکستر که مسافرکشی می‌کنند! کاریکاتور | رب‌النوع نوظهور هندوستان دختری که می‌خواست اشک علیخانی را در «عصر جدید» درآورد لغو حج ۹۹ صحت دارد؟ واکنش شهاب حسینی به دریافت جایزه شوالیه فرانسه جنگ روانی گسترده دو شبکه آمریکایی و آلمانی علیه ایران وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک کاریکاتور | کرونایی‌ها کاریکاتور |سقوط لیبرال‌ها زندانی طولانی برای تهیه‌کننده مشهور اینفوگرافیک/ توصیه‌های تغذیه‌ای وزارت بهداشت برای پیشگیری از بیماری‌های تنفسی و کروناویروس سفر به عتبات تا ۴ اسفند متوقف شد ماجرای پیش بینی ویروس کرونا چه بوده! عکس هایی که توسط کاربران در حال جستجو و انتشار است / گالری تصاویر شجریان اینفوگرافیک / میانگین سنی و تحصیلات نامزدهای انتخابات مجلس یازدهم کاریکاتور | سازمان مدیریت بحران! اینفوگرافی| مصادیق تخلفات تبلیغاتی انتخابات مجلس چیست؟ بارش برف در رشت/ تصویری مراسم نورافشانی به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ۲۲ بهمن ۱۳۹۸/ تصویری زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ تصاویر مراسم اسکار۲۰۲۰ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
تحلیلی پیرامون چالش های اخیر از اغتشاشات بنزینی تا ویروس کرونا؛

معامله جدید

مجید شاکری در یادداشتی به بررسی دلایل توالی چالش ها و بحران های اخیر کشور از اغتشاشات بنزینی تا شیوع ویروس کرونا پرداخت.
دکتری مجید شاکری؛ اقتصاددان
تاریخ انتشار: ۰۲:۲۹ - ۱۸ اسفند ۱۳۹۸ - 2020 March 08
کد خبر: ۳۷۷۴۴
تعداد نظرات: ۱ نظر

معامله جدید

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ مجید شاکری، تحلیلگر ارشد حوزه اقتصاد در یادداشتی پیرامون تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور در ۴ ماه گذشته به بررسی توالی چالش ها و بحران های به وقوع پیوسته و در حال وقوع از اغتشاشات بنزینی تا شیوع ویروس کرونا پرداخت.

در ادامه یادداشت مجید شاکری را می خوانید:

 

احتمالا شما هم با خود انديشيده ايد كه چطور ممكن است چنين حجمى از وقايع ظرف سه ماه رخ داده باشد. مطالبى را ديده ايد كه از پيايند وقايع آبان ماه، شهادت حاج قاسم جان جان، موشكباران عين الاسد، سقوط هواپيمايي اوكراينى و سرانجام شيوع كرونا اظهار شگفتى كرده اند. گاه شنيده ايد كه نتيجه سالها اشتباهات تكرارى و حل نكردن مسائل ما را به چنين جايي رسانده. گاه خوانده ايد كه خانه از پاي بست ويران است.گاهي هم كسانى كار را به موارد غيرمادى و پيشگويي و رمل و اسطرلاب سپرده اند.

 

حقيقت آن است كه به جز مورد آخر همه موارد ديگر عملا زميني، قابل پيش بيني و مستقيما مرتبط با ناكارآمدى پاسخ ارائه شده ساختار حكمراني بوده اند. واضح بوده كه تركيب كسر بودجه و شوك ارزى و عدم اصلاح قيمت نسبي بنزين در زماني كه چندان قبل يا بعد از آبان نمي توانست باشد، برنامه تغيير در نرخ بنزين را به اجرا نزديك خواهد كرد. نحوه اجرا يا خود روش اجرا هم ممكن بود ميزان نارضايتي را زياد يا كم كند ولي احتمالا بر اصل نارضايتي تاثير چنداني نمي گذاشت. تركيب تغيير قيمت بنزين( با هر روشي) با سالها رشد منفي درآمد ملى چيزي متفاوت از وقايع آبان ماه نمي توانست باشد. درباره ذات ناآرامى احتمالا تفاهم نسبي وجود داشته است و صرفا ابعاد و زمان آن با روش اجراي بهتر كمي مي توانست تغيير كند.

 

پالس ناآرامى آبان ايران در كنار توفيق نسبي آمريكا در ناآرام سازي عراق و لبنان، لاجرم منجر به ضربات جدي به برنامه منطقه اي ايران مى شد. حالا شهادت حاج قاسم نه، ضربه اي شبيه به آن. برآورد آمريكا از محدوديت واكنش ايران بدليل آسيب پذيري شديد اقتصاد ايران اتخاذ هر نوع ضربه شوك آور را توام با هزينه هاي كنترل شده نشان مى داد.( چنان كه در عمل ايران هم در سقف ممكنى كه آسيب پذيري اقتصادش اجازه مي داد عمل كرد) همين سياق را مى توان درباره وقايع بعدي هم ادامه داد.

 

ما ضعيف شده ايم، اخيرا هم ضعيف شده ايم. اين دليل مركزي تراكم اين همه وقايع ناگوار است. نه امتحان تاريخي، نه ٤٠ سال خطا، نه پيش گويي هاي فلان منجم ابدا توضيحي معقول براي اين تراكم وقايع نيستند. اين در حالي است كه تا ١٣٨٩ مجموعه حكمرانى ايران مجموعا( با فراز و نشيب هايي) پاسخي قابل ذكر( گيرم كوتاه مدت ولي كارا، گيرم غير پايه اي ولي يكپارچه) به هر كدام از اين وقايع مى داد كه لاجرم مانع از ظهور واقعه بعدي مي شد يا تواتر وقايع را كمتر مى كرد. چرا نمي توانيم درست واكنش نشان دهيم؟ وقايع پيچيده تر شده اند ولي امكانات حكمراني هم در همان حد پيچيده شده اند. آدمها هم كه تقريبا همانها هستند كه در اين چهل سال بوده اند.

 

براى يكصد سال روش حكمرانى در ايران بر مبناى يك معامله صريح و بارها مكتوب شده در جزييات با غرب بوده است. نفت در مقابل امنيت و توسعه. اعم از نفت ايران يا امنيت جريان نفت توسط ايران.در همه اين يكصد سال بارهادر سطوح مختلف به اين معامله ايراد گرفته مى شده است. از وابستگي به واردات تا نفتى بودن اقتصاد و لزوم خودكفايي در برابر غرب درجه يك يا غرب درجه دو. قبل و بعد از انقلاب بارها اين كلمات گفته شده است. اما معامله اي كه يكصد سال طول بكشد لابد حدى از تعقل و ارتباط به واقعيات را داراست. اين معامله گاه در سقف خود عمل مى كرده(١٣٤١-١٣٥٣ يا ١٣٧٩-١٣٨٤) و توسعه را در بر مى گرفته. گاه در كف خود عمل مي كرده و صرفا امنيت را در بر مي گرفته(١٣٥٨-١٣٦٨). گاه مستقيما با غرب بوده و گاه با واسطه هايي كه از شرق توسط غرب فرستاده شده اند.حتى روابط ايران با ساير كشورها هم عملا و به وضوح در مدار رابطه با غرب تعريف شده است.

 

به نقطه اى رسيده ايم كه اين معامله موقتا يا دائما پايان يافته است. نه تنها غرب( اروپا و آمريكا) از قطع صادرات نفت ايران احساس زيان نمي كند بلكه سود خود را در آن مي بيند. نه تنها مشكلي با ناآرام شدن كنترل شده خليج فارس ندارد بلكه شايد آن را تشويق هم مى كند.علل اين حقيقت نه در ايران بلكه در همان غرب واقع شده. تابعي از آن كه چه كسي و با چه سياستي در ايران بر سر كار است هم نيست. از نفت شل تا كاهش نسبي سهم انرژي فسيلي از مصارف اروپا تا دهها علت فنى ريز و درشت ديگر اخراج ايران از بازار نفت را تقريبا بدون هزينه( يا دستكم توام با هزينه هاي جدا قابل كنترل كرده) است.مى توان بر سر موقت يا دائم بودن آن بحثها كرد ولي درباره ذات وقوع آن در نقطه اكنون نمى توان اظهار شك كرد.

 

سياستگذار ايراني به وضوح مي بيند ابزار قبلي عملا در شرايط جديد كار نمى كند يا حتى معكوس كار مى كند. معامله اي در كار نيست. پس سرمايه گذاري دولتى اي هم در كار نيست.

 

به زحمت و با كش دادن معامله قبلي در حد اروپاي درجه سه(اعم از بلژيك و اتريش) مى كوشد در حد تامين كالاي اساسي خود را نگه دارد و طرف مقابل هم با موفقيت از همين راه باريك براي كنترل حدود واكنش او استفاده مى كند. سياستگذار طبعا اين را مى فهمد ولى راهي جز اين نمي شناسد. صد سال است كه راهي جز اين نرفته.

 

سياستگذار مى فهمد كه بايد در نبود نفت بودجه اش را تراز كند. مي داند كه بايد اصلاحاتي جدي در ماليات ستاني انجام دهد، مى فهمد كه اصلاح حامل هاي انرژي يا رها كردن ارز ٤٢٠٠ اى بودجه او را تراز خواهد كرد. اما همزمان با اين پارادوكس مواجه است كه چگونه در شرايط ضعف امكان ديكته كردن اصلاحات مختلفي را دارد كه هر كدام از آنها روايي حكم او را نزد طبقه اي خواهد گسست يا قرارداد اجتماعي قبلي او با آن طبقه را به هم خواهد زد بدون آنكه امكان واكنش جدى به آن را داشته باشد. ته كار مي ماند انتخاب بين داروهاي تلخ و تلخ تر در حالي كه اساسا ابزار قدرت پيشين را براي اعمال آن از سر فراغ و قدرت و بدون ترس از تبعات اجتماعي غير قابل پيش بيني ندارد.


در اعمال همه اين اصلاحات حتما با مانع خارجي مواجه خواهد بود چون اساسا با انقضاي معامله قبلي وزن استراتژيك بلند مدتي برايش باقي نمانده كه از آن براي امن سازي محيط پيرامونى سياستگذاري تغيير يافته استفاده كند. توان امنيتي فوق العاده او هم محدود به سقف دائما كوتاه شونده اقتصاد است و اين را هم او و هم طرف مقابل مى داند.

 

ايا حكمراني ايراني دستگيره هاي قابل اتكايي براي جايگزيني معامله انقضا يافته قبلي با همه وجوه بيروني و دروني آن با يك معامله جديد را داراست؟ بله. بانك، زمين، نياز فزاينده كشورهاي غير غربي به تامين امنيت انرژي تسهيم شده،... به اين فهرست مى توان موارد بسيار ديگرى هم افزود كه داشتن حتي يكي از آنها آرزوي كشورهاي ديگر است. اما تعريف يك معامله جديد حول هر يك يا همه موارد فوق، نيازمند باور پايان معامله قبلي و طراحي معامله ايجابي جديد است.

 

كلمه " ايجابي" به خودي خود يعني قوه مجريه. هيچ يك از نهادهاي نظارتي با هر تعريفي اعم از مجلس و قوه قضاييه و بيت رهبري و شخص معظم رهبري اساسا در نقش كنوني خود توان ايفاي نقش ايجابي در اين زمينه را ندارند. چه راهبردهاي كلاني كه به سادگي در نقطه اجرا متوقف شده و خواهند شد. تلاش براي ايفاي نقش اجرايي توسط نهاد نظارتي در بهترين حالت به آشفتگي مي انجامد. چنان كه تا كنون انجاميده.


راه شماره يك كه به ذهن متبادر مى شود و پاسخ مستقيم و درست به اين مسئله است تغيير آقاي دكتر روحاني رييس جمهور محترم است. در مقابل اين پاسخ مستقيم دهها ملاحظه قابل درك از ظرفيت نسبتا مسدود فضاي سياسي موجود وجود دارد كه هزينه و فايده آن با كليت نظام است. اما اگر به هر دليلي تغيير رييس جمهور محترم مصلحت دانسته نمى شود تغيير عناصر كليدي مرتبط با معامله جديد در دولت بسته به دستگيره اي كه انتخاب مى شود راه حل بهينه دوم است. تغيير وزير نفت، وزير محترم امور خارجه، وزير محترم شهرسازي و از همه مهمتر رييس سازمان برنامه احتمالا اجزاي اصلي اين بهينه دوم است.


باز اگر به هر دليل اين لايه هم صلاح دانسته نمي شود تغيير زير محموعه هاي اصلي مثل معاون اقتصاد كلان رييس سازمان برنامه، معاون بين الملل نفت،معاون اقتصادي وزارت خارجه، رييس شركت بازآفريني شهري راه حل بهينه سوم است.


نكته مهم آن است كه خود انتخاب افراد فرع بر معامله حكمرانى جديد است و افراد بايد حول برنامه انتخاب شوند.


در يك جمله مسئله ما نه ويران بودن خانه از پاي بست بلكه تغيير برنامه دار چند نفر است.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
صم
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۳۴ - ۱۳۹۸/۱۲/۱۹
0
0
ح
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار