بررسی جایگاه صنعت نفت در توافق 25 ساله ایران و چین-راهبرد معاصر
زمان قرعه کشی فروش فوری سایپا آبان ۹۹ + جزئیات پیش فروش سایپا آبان ماه ۹۹/ قیمت جدید محصولات سایپا پاییز ۹۹ تعیین تکلیف ۴۰۰ هزار واحد مسکن ملی مدیر عامل جدید پرسپولیس چه کسی است؟ تلاش پامپئو در اندونزی برای یافتن «راه‌های جدید» مقابله با چین آخرین خبرها از وام خرید لوازم خانگی برای بازنشستگان ازسرگیری عمره مفرده از ۱۱ آبان بهانه‌تراشی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا برای خروج از برجام جزئیات بازداشت ۲۸ کارمند دستگاه قضا و ۱۹ وکیل آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز پنجشنبه ۸ آبان ۹۹ چه کسانی این دوره یارانه معیشتی نمی گیرند؟ رسوایی خرید و فروش رأی در تگزاس؛ دستور تحقیق صادر شد جدیدترین قیمت سکه طلا امروز پنجشنبه ۸ آبان ۹۹ ادعای جدید آمریکا علیه روسیه افزایش مرگ و میر سکته مغزی در زمان کرونا میانگین سن طلاق در کشور اعلام شد ارزش روز سهام عدالت امروز پنجشنبه ۸ آبان ۹۹ کاهش قیمت خودرو در بازار در پی کاهش نرخ دلار نرخ ارز آزاد در ۸ آبان / کاهش نرخ دلار در بازار آزاد آغاز ثبت نام آزمون استخدامی ایران خودرو + جزئیات ثبت نام ایران خودرو عمل به فرامین و هشدارهای رهبری بر همگان واجب است / تضعیف قوا ، بازی در زمین دشمن است روحانی: تحریم نتوانست ما را بشکند وحید امیری: 10 پرسپولیس را نمی‌خواهم! آغاز کنفرانس وحدت اسلامی با پیام آیت‌الله مکارم و سخنرانی رئیس مجلس قالیباف: جسارت به ساحت پیامبر اسلام(ص) اهانت به جمیع انبیاء و کتب آسمانی است پنجره نقل و انتقالات استقلال باز می شود؟ ماموریت ویژه عراقچی برای پایان دادن به مناقشه قره باغ کاهش نرخ رسمی ۲۷ ارز امروز ۸ آبان منطق گفتگو با اشغالگران آمریکایی بی فایده است تناقض گویی های یک مقام اطلاعاتی آمریکا اعلام جدیدترین رنکینگ فوتسال/ تیم ایران در رده 6 جهان ترس آشوب بعد از انتخابات در امریکا آخرین وضعیت آب و هوای کشور امروز پنجشنبه ۸ آبان ۹۹ حدیث امام باقر (ع) درباره مشورت کردن استقلال و پس‌لرزه‌های ادامه دار مدیریتی آخرین مهلت فروش فوری ۹ محصول سایپا امروز پنج شنبه ۸ آبان ۹۹/ نحوه ثبت نام سایپا و جزئیات پیش فروش جدید سایپا عراقچی برای حل مناقشه قره باغ وارد مسکو شد حماس دیگر محاصره غزه را تحمل نمی کند تصمیم جدی امریکا برای توسعه برنامه موشک‌های بالستیک این کشور تاکید نتانیاهو بر ادامه شهرک سازی‌ها در کرانه باختری رود اردن اختلافات داخلی دیواره‌های اسرائیل به لرزه درآورده است برنامه هفته دوم لیگ اروپا/ رویارویی نماینده‌های ایتالیا و اسپانیا جهان در آستانه تحولات بزرگ جولان کرونا در امریکا نرخ تورم نقطه‌ای مسکن در تهران 3 رقمی شد خودروهای تک سرنشین جریمه نمی شوند پیش‌بینی رشد ۴.۳درصدی اقتصاد ایران در سال آینده نتانیاهو آینده رژیم صهیونیستی را به خطر می‌اندازد بی رحمی دشمن در تحریم کالاهای ضروری مردم ایران و سوریه، جنایت علیه بشریت است همسان سازی حقوق بازنشستگان در حقوق آبان جبران خواهد شد هدف از توافق عادی‌سازی روابط با کشورهای عربی تشکیل ائتلافی چند جانبه علیه ایران است دولت به پرداخت یارانه کالای اساسی به مردم ملزم شد ارزش روز سهام عدالت امروز چهارشنبه ۷ آبان ۹۹ مرگبارترین بزرگراه‌های پایتخت در حوزه ترافیک کاهش قیمت دلار در بازار امروز ۷ آبان ۹۹ لارگانی: بجای دولت ما از مردم عذرخواهی می‌کنیم آخرین وضعیت بیماری کرونا در کشور از زبان وزیر بهداشت قیمت جدید خودروهای سایپا اعلام شد+ باز هم افزایش قیمت باورنکردنی خودروسازان طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو امروز چهارشنبه ۷ آبان ۹۹+ تغییرات زمان واریز یارانه معیشتی آبان ماه ۹۹ + مبلغ جدید یارانه معیشتی بی احترامی به پیامبر (ص) هنر نیست بلکه تشویق به خشونت است هر نوع تهدید زیستی برای ما از اهمیت برخوردار است تاکید قاضی زاده هاشمی بر لزوم برخورد با خاطیان بازار بورس دلایل کاهش ارزش پول ملی شرایط دریافت وام ازدواج برای فرزندان بازنشستگان+ جزئیات دلایل کم و گران شدن روغن آخرین وضعیت جوی و ترافیکی راه‌های کشور در هفتم آبان ابهام در سیاست‌های بانک مرکزی کاهش ۵ تا ۷ درجه‌ای دمای هوا در شمال شرق کشور ابتلای رئیس مجلس شورای اسلامی به ویروس کرونا سخنگوی دولت: برای ایران فرقی ندارد چه کسی رییس جمهور آمریکا می شود/ آمریکا برای برگشت احتمالی به برجام باید تعهد بدهد سردار جلالی: پیامدهای کرونا هم تراز جنگ زیستی است/ ورود آمریکا به شرایط بی هدفی در جنگ اقتصادی پوستر جدید سایت رهبر انقلاب درباره ترامپ سرلشگر موسوی: یگان‌های پدافند هوایی در منطقه شمال غرب تقویت شد/ واکنش به حضور عناصر تکفیری در نزدیکی برخی مرزها زالی: با قاطعیت با افراد متخلف برخورد خواهد شد/ روز‌های تلخ کرونایی پایتخت را می‌گذرانیم هشدار روحانی نسبت به عواقب تورمی طرح «تامین کالاهای اساسی» مجلس معصومه ابتکار تکلیف کاندیداتوری اش در انتخابات ۱۴۰۰ را روشن کرد خبر بد برای بازنشستگان تأمین اجتماعی هاشمی:دولت اقتصاد را به سلامت مردم ترجیح داده است دریافت پول برای بازدید از مزار محمدرضا شجریان ریشه گناهان در کلام امام حسن عسکری (ع) شرط قبولی دعا از زبان حضرت محمد (ص) استفتائات جدید درباره کرونا از رهبر انقلاب حدیث امام علی (ع) درباره تمسک به قرآن «دختر‌ها بابایی‌اند»؛ روایتی پر احساس از زندگی شهید مدافع حرم آخرین فیلم از محمدرضا شجریان روی تخت بیمارستان + فیلم پاداش زیارت حضرت معصومه (س) ویژگی منتظران مهدی(عج) موعود چیست؟ معاون سیمای صدا و سیما مشخص شد کاریکاتور | دزدان دریایی آمریکایی فیلم‌های سینمایی امروز ۱۰ مهر / از قصه‌های مجید تا آقای اوه زمان اکران آنلاین «تا ابد» حمایت خداوند از بندگان خاصش چگونه است؟ کاریکاتور | مسابقه تخم مرغ و دلار! قیمت مسکن در ۸ سال اخیر/ اینفوگرافیک کاریکاتور | تابستان داغ اینفوگرافیک | خانه‌های سر به فلک‌کشیده / ۲ عاقبت منفورترین چهره‌های واقعه کربلا/ اینفوگرافیک کاریکاتور/ چه بوی کبابی میاد! نخستین تصاویر از موشک‌های حاج قاسم و ابومهدی اینفوگرافیک | تازه‌وارد‌های بازار سرمایه کاریکاتور | همسفران مرگ کاریکاتور | گشایش اقتصادی بعدی در راه است! کاریکاتور | خودزنی اسرائیلی کاریکاتور | پلیس آدمکش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال اینفوگرافیک | خانه متری ۲۱ میلیون و ۷۰۰ تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
رویای شرقی، بیم ها و امید ها

بررسی جایگاه صنعت نفت در توافق 25 ساله ایران و چین

چین در صنعت نفت ایران به دنبال توسعه میادین نفتی و گازی و افزایش برداشت از این میادین می‌باشد، که در نهایت به سرمایه‌گذاری در بخش بالا دستی صنعت نفت ما می‌انجامد.
علی آذرآئین؛ پژوهشگر دفتر مطالعات‌رونق‌تولید‌دانشگاه امام صادق (ع)
تاریخ انتشار: ۱۵:۳۱ - ۱۵ شهريور ۱۳۹۹ - 2020 September 05
کد خبر: ۵۷۶۷۵

صنعت نفت در برنامه همکاری های 25 ساله ایران و چین چه جایگاهی دارد؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ در سال های پس از انقلاب بخصوص در یک دهه گذشته تحریم های ایالات متحده، اقتصاد ایران را نشانه گرفته‌است. همان طور که رهبر انقلاب فرمودند هدف آمریکا از این تحریم‌های جنایتکارانه این است که مانع پیشرفت کشور بشوند و دولت و اقتصاد ایران را به سمت ورشکستگی و فروپاشی ببرند. تحریم‌های گسترده و فشار اقتصادی غرب به ایران باعث کمرنگ شدن توجه و توان اقتصاد کشور برای توسعه بلند مدت زیرساخت‌ها شده‌است. ما باید برای خروج از این شرایط طبق سیاست‌های اقتصاد مقاومتی با رویکرد درون‌زایی و برونگرایی عمل کنیم.  یعنی اقتصادی مبتنی بر ظرفیت‌ها و قابلیت‌های ملی در حوزه‌های نیروی انسانی، دانش، زیرساخت‌ها و منابع و در عین حال در تعامل با اقتصاد سایر کشورها و یک بده بستان فعالانه و نه منفعلانه داشته باشیم.

 

چین به عنوان دومین اقتصاد جهان چندی است در راستای موازنه قدرت با ایالات متحده و تامین انرژی مورد نیازش به دنبال حضوری پررنگ در خاورمیانه است. کم توجهی چین به تحریم‌های آمریکا در زمینه خرید نفت‌خام  درکنار صنعت و اقتصادی قدرتمند میتواند این کشور را به عنوان شریکی مناسب برای توسعه زیرساخت‌های اقتصادی ایران قرار دهد. قرارداد 25 ساله همکاری‌های ایران و چین، راهکاری است برای برقراری ارتباطی بلند مدت بین دو کشور اما مسئله اینجاست این راهکار چه منافع و چالش‌هایی را پیش روی ما و چینی ها قرار میدهد؟

 

در این متن ما به دنبال بررسی ابعاد این تفاهم‌نامه در حوزه صنعت نفت و فرصت‌های موجود برای همکاری و البته چالش‌ها و خطرات این مسیر هستیم.

 

چین به دنبال یک منبع تامین انرژی مطمئن و بلند مدت است تا تنوع سبد واردات انرژی خود را افزایش و ریسک احتمالی که شاید بوسیله آمریکا و تحریم‌هایش ایجاد بشود را کاهش دهد. در چند سال گذشته سهم ایران از واردات نفت چین به حدود 3 درصد تقلیل یافته در حالی که عربستان و روسیه در حال افزایش سهم خود در بازار نفت چین هستند. در این قرارداد ایران تعهد می‌دهد نفت خام مورد نیاز چین را به مدت 25 سال تامین نماید و در عوض چین نیز متعهد می شود منابع حاصل از فروش نفت را برای توسعه زیرساخت‌های اقتصادی ایران از جمله صنعت نفت مصرف کند.

 

تفاهم نامه 25 ساله ایران چین در حوزه صنعت نفت حاوی موارد زیر است :

  • تشویق شرکت‌های طرفین برای توسعه میادین نفتی ایران از طریق مشارکت یا سرمایه گذاری مشترک
  • مشارکت در ساخت و تجهیز مخازن ذخیره‌سازی نفت و فراورده‌های نفتی در ایران، چین و یا سایر کشور‌ها  
  • انعقاد قرارداد همکاری در پروژه‌های بالادستی و پایین دستی صنعت نفت ایران با شرکت‌های توانمند چین
  • افزایش صادرات محصولات پتروشیمی ایران به چین
  • برقراری مشوق‌های مناسب برای سرمایه‌گذاری و مشارکت طرف چینی در پروژه‌های مربوط به مناطق نفت و گاز ایران در چارچوب قوانین ایران
  • تسهیل سرمایه‌گذاری طرف چینی در پروژه‌های پالایشگاهی و صادرات فراورده‌های نفتی از جاسک و ساخت بندر جاسک
  • جذب سرمایه گذاران چینی برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های شهرک پتروشیمی چابهار با برقراری تسهیلات و سیاست‌های ترجیهی
  • طراحی و ساخت پالایشگاه مشترک در چین متناسب با خصوصیات نفت ایران
  • سرمایه‌گذاری در زمینه پالایشگاه‌های کوچک و متوسط در شرق، غرب و جنوب ایران برای صادرات فراورده‌های آن به کشور‌های همسایه

 

یکی از فرصت‌های بی نظیر اقتصاد ایران که می‌تواند مانع از خام فروشی نفت و گاز بشود؛ تکمیل زنجیره‌ی ارزش صنعت نفت است که در این صورت می‌توانیم با فروش فراورده‌های پتروشیمی و پالایشگاهی در بخش پایین دستی صنعت، درآمد گسترده‌ای را برای کشور ایجاد کنیم همچنین با توجه به فروش آسان‌تر فراورده‌های نفتی نسبت به نفت خام می‌توان تا حدودی تحریم‌های ایالات متحده را دور زد. این قرارداد  می تواند یک ظرفیت مناسب برای توسعه بخش پایین دستی صنعت نفت باشد. اما سوال اینجاست. آیا چین حاضر به سرمایه‌گذاری به منظور توسعه این بخش می‌شود؟

 

صنعت غول پیکر چین در دهه‌های گذشته همواره به عنوان یک تقاضاکننده بزرگ نفت و گاز و فراورده‌های پتروشیمی و پالایشی بوده‌است به طوری که واردات نفت خام این کشور در سال 2000 از حدود 1 میلیون بشکه در روز به بیش از 10 میلیون بشکه در سال 2019 رسیده است. اما در سال های قبل به سمت توسعه بخش پایین دستی صنعت نفت خود حرکت کرده و به تدریج در حال کاهش تقاضا در بازار تولیدات پتروشیمی و پالایشگاهی می‌باشد حتی در بسیاری از تولیدات این حوزه نیز صادرات دارد. در سال 2018 چین از واردکننده خالص سوخت به یکی از 10 صادرکننده برتر محصولات تصفیه شده جهان تبدیل شد. صادرات کل نفت و گاز، بنزین و نفت سفید این کشور بین سال­های 2012 تا 2018 با 277 درصد افزایش به 46.08 میلیون تن (925000 تن در روز) رسید. با این روند پیش بینی می شود این کشور در دو دهه آینده رقیبی جدی در صادرات اکثر فراورده‌های نفتی و گازی برای ایران و دیگر کشور‌های این عرصه محسوب شود.

 

چین در صنعت نفت ایران به دنبال توسعه میادین نفتی و گازی و افزایش برداشت از این میادین می‌باشد. که در نهایت به سرمایه‌گذاری در بخش بالا دستی صنعت نفت ما می‌انجامد. با توجه به مطالب یاد شده دو دلیل عمده برای سرمایه گذاری چینی ها در این بخش قابل پیش‌بینی است:

  • نیاز پتروشیمی و پالایشگاه‌های چین به نفت خام و گاز بعنوان خوراک و همچنین تامین انرژی مورد نیازخود
  • چین تمایل به ایجاد رقیب در بازار فراورده‌های نفتی و گازی برای خود نیست؛ با توجه به روند توسعه پالایشی و پتروشیمی چین، احتمال می‌رود این کشور در آینده به بزرگترین صادرکننده محصولات پتروشیمی جهان تبدیل خواهدشد و برای رسیدن به این هدف قطعا علاقه‌ای به توسعه صنایع پایین دستی ما نخواهد داشت .

 

بنابراین برای حل این چالش‌ها دو راهکار می‌تواند راهگشا باشد:

  1. مشارکت با چین در بهره برداری از پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌ها به صورتی که چینی‌ها نیز سهمی از منافع حاصل از فروش این فراورده‌ها داشته باشند. در این صورت احتمال ترغیب شدن آنان به سرمایه‌گذاری در بخش پایین‌دستی صنعت نفت بیشتر می‌شود.
  2. با توجه به تمایل چینی‌ها به سرمایه‌گذاری در پروژه‌های بالادستی صنعت نفت ایران، می‌توان و امکانات کشور را به جای پراکنده کردن در همه بخش‌های این صنعت، در بخش پایین دستی یعنی پتروشیمی و پالایشگاه‌ها متمرکز کنیم تا توسعه‌‌ای متوازن در بخش‌های پایین‌دستی و بالا‌دستی صنعت صورت بگیرد. همچنین می توان از ظرفیت بازار‌های سرمایه ای برای تامین مالی بخش پایین دستی استفاده کرد.

 

یکی از ریسک‌های راهبردی موجود در این قرارداد، این است که  طرف چین در تامین انرژی مورد نیازش، دولت ایران است. اما طرف ایران برای همکاری‌های مشترک برای توسعه زیرساخت‌های اقتصادی کشور، شرکت‌های چینی هستند که سابقه نشان داده در موارد متعدد در برابر تحریم‌های آمریکا تسلیم شدند. با توجه به عدم تعهد قطعی دولت چین برای هدایت این شرکت‌ها به سمت همکاری، چه تضمینی وجود دارد که این شرکت‌ها به تعهدات خود به درستی عمل کنند؟

 

با توجه به مسائل مطرح شده، سه راهبرد برای پوشش این ریسک می توان مطرح کرد:

  • نقشه راه این همکاری‌ها به صورت مرحله ای نوشته شود و متناسب با دستیابی به اهداف مرحله ای منافع طرف چینی تامین گردد، تا مشکلاتی که سابقا در توافقات با کشورهای غربی وجود داشت به وجود نیاید همچنین شرکت‌های چینی نیز به تعهدات خود به طور کامل عمل کنند.
  • در طراحی قسمت‌های زیر مجموعه طرح، بخش قابل توجهی از منافع در قالب منافع مشترک تعریف شود. در این صورت چین نیز از عایدی توسعه صنعت نفت بهره‌مند شده و تلاش خود برای تکمیل این زیرساخت‌ها را افزایش می‌دهد.
  • ایجاد یک ظرفیت کارشناسی خوب برای طراحی و مدیریت قرارداد‌های زیرمجموعه برنامه همکاری با چین، یک رویکرد لازم برای پوشش ریسک موجود است که می تواند چالش‌ها ونگرانی‌های این قرارداد را قبل از تفاهم و در طول اجرای آن به طور موثر کاهش دهد.

 

برنامه جامع همکاری‌ های 25 ساله ایران و چین فرصت خوبی برای کم اثر کردن تحریم‌ها و سرعت بخشیدن به توسعه زیرساخت‌ها و تکمیل زنجیره‌های ارزش صنعت نفت می‌باشد. اما فرصت‌های موجود نباید ما را نسبت به چالش‌های این مسیر بی‌توجه کند و به یک توافق نامه منفعلانه منجر بشود. باید از حداکثر فرصت‌های ممکن در این همکاری‌ها استفاده کنیم.

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار