آیا «فرآیند دوحه» قطر را به سمت سازش با سوریه می کشاند؟-راهبرد معاصر
تصمیم دور از انتظار کمیته انضباطی برای پرسپولیسی‌ها تقدیر مجلس از اقدام وحدت‌آفرین قالیباف با هرگونه تجمع قبل از آغاز رسمی تبلیغات انتخاباتی برخورد می‌شود پاسخ کارشناسان به ادعای پرسپولیس درمورد یک پنالتی روحانی: ساختار اقتصاد دولتی برای اداره مناطق آزاد آسیب‌زا خواهد بود نحوه افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در ۱۴۰۰+ جزئیان اسامی برندگان قرعه کشی سایپا با کد پیگیری و کد ملی امروز ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۰/نتایج قرعه کشی فروش سایپا ویژه عید فطر ۱۴۰۰ حمله بزرگ سایبری به اراضی اشغالی باشگاه استقلال این بار از مدافع پرسپولیس شکایت کرد+ علت اسامی نامزد‌های نهایی چه‌زمانی اعلام می‌شود؟ + فرایند انتخابات ۱۴۰۰ یک کیک هفتاد درصدی قیمت جدید دلار و یورو در صرافی ملی امروز ۲۶ اردیبهشت شروط وزارت بهداشت برای امتحانات نهایی دانش آموزان واکنش تند لیبرمن به عملکرد نتانیاهو در مقابل حماس بازگشایی سامانه ثبت‌نام واکسن برای ۷۵ ساله‌ها+ مهلت ثبت نام و آدرس سامانه بُغضی که ۸ سال دیر شکست آغاز ثبت نام الکترونیکی دانش آموزان از اول خرداد + جزئیات آمار کرونا در جهان امروز ۲۶ ادریبهشت ۱۴۰۰+ رتبه کرونایی ایران خرید اقساطی بازنشستگان تامین اجتماعی در سراسر کشور+نحوه ثبت درخواست و جزئیات انهدام باند بزرگ ترانزیت مواد مخدر در تبریز واکنش آذری‌جهرمی به صحبت‌های فرهاد مجیدی + عکس طارمی بازهم رکوردشکنی کرد روغن خوراکی بازهم گران شد فیلم| رونمایی از موشک قاسم در فلسطین ستاره پرسپولیس جدا شد؟ قیمت دلار و انواع ارز امروز یکشنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ خبر مهم درباره پرداخت حقوق اردیبهشت ماه بازنشستگان+ جزئیات وضعیت بورس امروز ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ کدخدایی: با مصوبه شورای نگهبان، کاهش ثبت نام بی رویه بود اینجا صف نامزدهاست اشتباه نیامده‌اید؟ سرنوشت متفاوت ستاره های پرسپولیس و استقلال در لیگ قطر کنایه یک نماینده مجلس به بغضِ جهانگیری و تورم ۵۰ درصدی! قالیباف: مشارکت پایین برنده ای ندارد/ رهبران منطقه به یاری نیروهای مقاومت بشتابند واکنش آل کثیر به شادی جنجالی‌اش و شکایت استقلال درد دل لحظه آخری بازیکن جنجالی استقلال با کاپیتان پرپسولیس+ عکس آژیرهای هشدار در تل‌آویو/ موشک‌باران گسترده تل‌آویو و مرکز فلسطین اشغالی وراث متوفیان سهام عدالت چه کنند؟ اکبر ترکان درگذشت+ علت نتانیاهو: حملات ما به غزه ادامه خواهد داشت یارانه جدید به چه کسانی داده می شود؟ نتایج قرعه کشی سایپا اردیبهشت ۱۴۰۰ + اسامی نهائی برندگان قرعه کشی سایپا با کد پیگیری و کد ملی امروز یکشنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ پیش فروش محصولات ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ به مناسبت عید فطر + لینک ثبت نام ثبت نام سعید جلیلی در انتخابات ریاست جمهوری انصراف نیکزاد از کاندیداتوری انتخابت ۱۴۰۰ فیلم| اصابت موشک به تل‌آویو پورابراهیمی: دست‌های پشت پرده مانع کاهش نرخ ارز شده است جهانگیری: به علت نیامدن ظریف آمدم! عارف از کاندیداتوری در انتخابات ۱۴۰۰ انصراف داد؟ سفر ظریف به وین لغو شد نامه ذوالنوری به ظریف درباره اخذ تضمین از آمریکا+ جزئیات ثبت نام جهانگیری در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ علی اکبر صالحی از انتخابات ۱۴۰۰ انصراف داد+ بیانیه حماس شرایط پذیرش آتش بس را اعلام کرد قیمت دلار و یورو در صرافی ملی امروز ۲۵ اردیبهشت وزیر راه: ایرباس و بوئینگ در راه بازگشت به ایران شمار شهدای فلسطینی به 139 نفر رسید افزایش قیمت بنزین صحت دارد؟ وضعیت بورس امروز ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۰ آغاز واکسیناسیون کرونا برای افراد بالای ۷۵ سال رئیس هیئت مدیره باشگاه استقلال روانه زندان شد+ جزئیات و علت توقف حرکت نفتکش‌ها به سمت بندر رژیم صهیونیستی دلیل پخش قسمت آخر «احضار» در هفته آینده خالد مشعل: آتش بس بدون پذیرش شروط مقاومت در کار نخواهد بود زورگویی اسرائیل به شبکه‌های اجتماعی درباره ممانعت از انتشار محتوای ضد صهیونیستی اسپوتنیک: هواپیمای نظامی آمریکا محموله مخفی را به اسرائیل رساند حماس: زمان یکه‌تازی صهیونیست‌ها به پایان رسیده است شرایط بازنشستگی روستاییان+ جزئیات ادعای وزیر خارجه کانادا علیه ایران پیشنهاد عجیب بن زاید به نتانیاهو برای حمله زمینی به غزه فیلم| فریدون عباسی: نیامده‌ام تا به نفع کسی کنار بروم بارش باران و وزش باد‌های شدید در تهران و ۲۸ استان نحوه برگزاری امتحانات نهایی حضوری دانش‌آموزان+ جزئیات خبر مهم برای بازنشستگان متقاضی دریافت وام+ جزئیات فیلم| شیوه مواجهه رهبر انقلاب با انتقادات تند یک دانشجو حدیث روز/ چرا روز اول شوال عید نامیده شد؟ آخرین وضعیت همسان سازی حقوق بازنشستگان اردیبشهت ۱۴۰۰/ تلاش برای اجرای کامل متناسب سازی حقوق‌ها وضعیت آب و هوا در ۲۳ اردیبهشت/ رگبار و رعد و برق در برخی استان‌های کشور وضعیت راه‌های کشور در ۲۳ اردیبهشت/ کاهش ۸.۵ درصدی تردد در محور‌های برون‌شهری وزش باد شدید در نیمه شرقی کشور/ رگبار و رعد و برق در برخی استان‌ها خبر بسیار خوش برای معلمان دانشسرایی توضیخات زالی درباره لغو صدور مجوز خروج از تهران کاریکاتور | فیش‌های حقوقی خصوصی اینفوگرافیک | افزایش ۱۱۰۰ درصدی هزینه ساخت مسکن جدیدترین اخبار انتخابات ریاست جمهوری 1400 / ثبت نام کنندگان تا امروز میزان زکات فطریه ۱۴۰۰ مشخص شد عکس| «پایان شب صهیون» جزییات و زمان بازگشایی سینماهای کشور اعلام شد فیلم های سینمایی آخر هفته تلویزیون پس از توبه چگونه به سمت گناه نرویم؟ حدیث روز/ درک شب قدر در گرو درک مقام حضرت زهرا (س) کاریکاتور | شورای افزایش قیمت دانلود مداحی یا الهی محمد حسین پویانفر حدیث روز/ در شب قدر از پروردگار چه بخواهیم؟ فیلم| معادله غیرممکن میان ایالات متحده آمریکا و ایران؟ آسیب‌دیدگی نیکی کریمی سرصحنه فیلمبرداری اینفوگرافیک | گرانی ۳۰۰ تا ۵۰۰ درصدی اقلام سفره کارگران جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ جدول پخش تلویزیون در شب‌های قدر+ جدول حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت بازگشت خندوانه از امشب+ جزئیات و زمان پخش برنامه تلویزیون در شب‌های قدر رمضان ۱۴۰۰ حدیث امام صادق (ع) درباره صلوات عکس| انفاق‌های کریمانه فیلم|حرکات عجیب بن سلمان در مصاحبه زنده تلویزیونی پاسخ رهبر انقلاب به نامه شاعران فیلم| اولین شهید رویارویی مستقیم با آمریکا کیست؟ فیلم| یا FATF را تصویب می‌کنیم؛ یا راهی خواهیم ساخت! فیلم| نامزد‌ها بدانند کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
راهبرد معاصر بررسی می کند؛

آیا «فرآیند دوحه» قطر را به سمت سازش با سوریه می کشاند؟

واقعیت‌های میدانی در سوریه که منجر به تغییر موازنه قوا در جنگ داخلی این کشور به نفع بشار اسد شده ، قطری‌ها را وادار کرده تا از موضع حداکثری خود مبنی بر سرنگونی بشار اسد، دوری کنند و رویکرد عملگرایانه تری را در رابطه با این کشور اتخاذ کنند.
محمد نرجسیان؛ دانشجوی دکترای علامه طباطبایی و کارشناس مسائل خاورمیانه
تاریخ انتشار: ۱۰:۵۱ - ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۰ - 2021 April 26
کد خبر: ۸۵۱۹۶

آیا فرآیند دوحه؛ قطر را به سمت سازش با سوریه می کشاند؟

 

به گزارش راهبرد معاصر، پس از دهمین سال از شروع درگیری بین دولت قانونی سوریه با گروه های افراط گرا به خصوص گروه تروریستی داعش، به آسانی می توان گفت که دیگر دولت بشار اسد در  آستانه سقوط یا سرنگونی توسط دشمنان خود نیست. دولت های عربی خلیج فارس به خصوص امارات متحده عربی و بحرین این واقعیت را پذیرفته اند که بشار اسد ماندنی است و در این راستا به سمت برقراری روابط دیپلماتیک با دولت سوریه قدم برداشته و به دنبال آن هستند تا در آینده سوریه نقش مهم و تعیین کننده ایفاء کنند. با این حال، قطر و عربستان سعودی بزرگترین حامیان گروه های تروریستی، همچنان بر غیرقانونی بودن دولت بشار اسد تاکید می کنند و معتقدند که این بحران تنها باید از طریق نقشه راهی که در قطعنامه 2254 شورای امنیت سازمان ملل متحد و توافق کنفرانس ژنو مشخص شده حل و فصل گردد.

 

در حالی که دوحه بر عدم مشروعیت بشار اسد تاکید می کند؛ اما با یک دیدگاه پراگماتیک، از پیروزی قریب الوقوع دولت سوریه در جنگ ده ساله با شورشیان افراطی آگاه است. بنابراین این واقعیت ممکن است قطر را مجبور سازد تا به منظور دستیابی به جایگاه در آینده سوریه، به طور غیرمستقیم به سمت تعامل با دولت بشار اسد حرکت کند. در نهایت ، تعامل دیپلماتیک دوحه با مسکو در مورد سوریه نشان می دهد که حتی اگر دوحه به موضع رسمی خود در مورد اسد پایبند باشد ، قطری ها ممکن است در توافقات کوتاه مدت تا میان مدت در مقابل بشار اسد انطعاف نشان دهند.

 

اصول سیاست خارجی قطر

پس از آغاز تحولات بهار عربی در سال 2010م در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا؛ قطر یکی از حامیان بزرگ گروه های تروریستی تکفیری در بحران سوریه بوده است. در طی یک دهه گذشته، حتی اگر در منطقه عربی شاهد تعامل مجدد کشورهای عربی با سوریه بودیم اما دوحه همچنان مخالف مشروعیت بخشی به دولت سوریه بود. بیشتر کارشناسان بر این عقیده هستند که قطری ها به شدت از مواضع خود مبنی بر نامشروع بودن بشار اسد حمایت می کنند.

 

دکتر « گرد نانمن» استاد روابط بین الملل و مطالعات خلیج فارس دانشگاه جرج تاون در یادداشتی تصریح کرد: « در میان قطری ها، من هیچ اشتهایی برای عادی سازی روابط با بشار‌اسد احساس نمی کنم. این مسئله بیش از حد کمرنگ دیده می شود.» دکتر « آندریاس کریگ» استاد مطالعات امنیتی کالج کینگ لندن در اظهاراتی تاکید کرد: « همه در قطر در مورد عدم عادی سازی روابط با بشار اسد مشابه حمایت این کشور از فلسطین بسیار قاطع عمل می کنند.» بنابراین تغییر و تحول راهبرد دوحه در قبال سوریه به خصوص با توجه به سیاست خارجی « انقلابی» این کشور در میان خیزش های بهار عربی _ 2010-2011) آسان نخواهد بود.

 

نشست سه جانبه دوحه

در 11 مارس سال جاری میلادی ، سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه با همتایان ترک و قطری خود ، مولود چاووش اوغلو و شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی ، در دوحه دیدار کرد. این سه نفر از تلاش مشترک برای پایان دادن به جنگ ده ساله در سوریه خبر داده و تصریح کردند که تنها راه حل برای پایان دادن به درگیری باید مبتنی بر یک توافق سیاسی مطابق با قطعنامه 2254 شورای امنیت سازمان ملل باشد. از دیدگاه « پاول بائوف» کارشناس موسسه تحقیقات صلح اسلو: « انتظاری زیادی از این فرایند نیست. این سه طرف در جنگ سوریه از جمله در مورد کمک و بازسازی دارای اهداف متفاوتی می باشند. روسیه به دنبال جذب بودجه خارجی برای حمایت از دولت سوریه می باشد اما ترکیه برای حمایت از پناهندگان در استان ادلب شانس بیشتری برای دریافت بودجه دارد.»

 

مشارکت دوحه در تلاش های سه جانبه باید در چارچوب استراتژی گسترده تر قرار بگیرد که این کشور نقش اصلی را در میانجی گری منطقه ای ایفا می کند. این استراتژی در حال حاضر قطر را بر آن داشته است که پیشنهاد دهد در مورد سایر موضوعات منطقه ای از جمله تنش‌های عربستان سعودی و ترکیه و احتمال پیوستن مجدد ایالات متحده به توافق هسته ای ایران ، میانجی گری کند.  

 

« یزید سایق» کارشناس ارشد مرکز مطالعات خاومیانه در موسسه کارنگی، ابتکار عمل به رهبری روسیه را اقدامی قابل توجه دانست. وی اظهار داشت: « مسکو به دنبال شرکای جدید در سوریه برای بهبود جایگاه بین المللی دمشق در میان کشورهای عربی است. در صورت موفقیت؛ مسکو می تواند به سوریه کمک کند تا پل های منطقه ای و بین المللی بسازد و وام ها و سرمایه گذاری خارجی به دست آورد.»

 

جمهوری اسلامی ایران اگر چه به طور رسمی بخشی از فرایند دوحه نیست اما از این فرایند حمایت و پشتیبانی کرده است. شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی وزیر امور خارجه قطر بر « ضرورت کاهش درد و رنج مردم سوریه» تاکید کرد و اظهار داشت که وی با همتایان ترک و روس در مورد مکانیزم های مناسب برای ارائه کمک های بشردوستانه به تمام مناطق سوریه صحبت کرده است. اگر چه دوحه و مسکو در مورد دولت سوریه مواضع کاملا متفاوتی دارند اما برای دستیابی به نقاط مشترک دارای انعطاف پذیری بالا هستند.

 

دکتر کریگ معتقد است « اگر دولت بشار اسد، امتیازاتی را اعطا کند که دفاع از مذاکرات را برای قطر آسان تر نماید؛ فرایند بهبود روابط بین دو کشور زودتر آغاز خواهد شد.» وی افزود: « تسلیم برخی مناطق در شمال ، آزاد كردن زندانیان سیاسی یا موافقت با توافق نامه تقسیم قدرت با عناصر مخالف ، اقدامات بالقوه دمشق است كه می تواند بر مواضع دوحه در برابر دولت سوریه تأثیر بگذارد. نکته مهم این است که چنین اقداماتی از طرف دولت اسد به قطر پوششی سیاسی می بخشد تا با حفظ اصول خود ، امتیازاتی را ارائه دهد.»

 

ژئوپلیتیک و عمل گرایی

با گسترش روابط ابوظبی و دمشق، به نظر می رسد رقابت امارات و قطر تا حدی در سوریه افزایش یافته و هر دو کشور برای افزایش نفوذ خود در این منطقه با یکدیگر رقابت می کنند. به صورت واقع بینانه، به دلیل تعامل ابوظبی با اسد و اعتراف به پیروزی دولت بشار اسد در جنگ داخلی سوریه؛ امارات متحده عربی احتمالاً در آینده ای نزدیک در بخشهایی از سوریه تحت حاکمیت دولت قدرت بیشتری از قطر خواهد داشت. با این وجود، قطر خواهان این نیست که در بحران سوریه از رقیب ایدئولوژیک خود عقب بماند. در این راستا، قطر می تواند از طریق همکاری با روسیه و ترکیه در مناطق تحت کنترل خود، راه هایی برای کمک های بشردوستانه پیدا کند. 

 

بنابراین این امر می تواند به دوحه اجازه دهد تا در صورت تحقق خودمختاری شمال سوریه در دوران پساجنگ، درجه قابل توجهی از نفوذ را در میان بازیگران درگیر در شمال حفظ کند. برای پیشبرد موفقیت آمیز فرایند دوحه، طرفین باید در مناطق مورد منازعه مانند ادلب انعطاف پذیری بیشتری نشان دهند. این مسئله مستلزم اعتمادسازی بین روسیه و دولت سوریه از یک سو و مخالفان مورد حمایت ترکیه از سوی دیگر است. دکتر کریگ بر این عقیده است که : « سه کشور روسیه، ترکیه و قطر می توانند در بحران سوریه همکاری بیشتری داشته باشند. با این حال عوامل و متغیرهای زیادی وجود دارند که فرایند دوحه را با مانع روبرو می سازد. من نمی خواهم صرفا نگاه بدبینانه ای داشته باشیم اما مطمئنا روند سازش و آشتی در سوریه بسیار کُند خواهد بود.»

 

نتیجه گیری

علی رغم دیدگاه های قطر در مورد اخراج دولت سوریه از اتحادیه عرب؛ دوحه ممکن است به سمت موضع عمل گرایانه در پرونده سوریه حرکت کند که مورد پسند مسکو می باشد. واقعیت‌های میدانی در سوریه که منجر به تغییر موازنه قوا به نفع بشار اسد ( حمایت ایران و گروه های شبه نظامی شیعه، مداخله نظامی روسیه در سال 2015 و بازپس گیری حلب توسط دولت بشار اسد در سال 2016) شد ، قطری ها را وادار کرده تا از موضع حداکثری خود به نفع سرنگونی بشار اسد دور شوند. بنابراین اگر روسیه با موفقیت ترکیه را به پذیرش مجدد مشروعیت بشار اسد تحت فشار قرار دهد، احتمال انعطاف و نرم تر شدن موضع دوحه در مقابل دمشق بیشتر خواهد بود.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده