رانت زدایی با حذف ارز چندنرخی

به گزارش راهبرد معاصر؛ امروز بسیاری از تحلیلگران و فعالان اقتصادی تردیدی ندارند که مشکلات ارز چند نرخی، از مواهب این موضوع به مراتب بیشتر است. سیاست های ارزی که بدون کار کارشناسی در سال‌های گذشته انجام شده زمینه را برای افزایش رانت و فساد افزایش داده است. سیاست‌هایی که ثبات اقتصادی را به چالش کشیده و اتخاذ تصمیمات درست اقتصادی را به تاخیر انداخته است. چند نرخی بودن ارز با توجیه حمایت از تامین ارزان کالاهای اساسی اقشار کم درآمد نه تنها به هدف اصلی خود اصابت نکرده، بلکه زمینه‌های رانت و فساد و نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی را افزایش داده، ضمن اینکه کالاهای مورد نیاز مردم با قیمت ارزان یا دولتی به دست آنها نرسیده است. از این رو کارشناسان اقتصادی امیدوارند تک نرخی کردن ارز مرحله به مرحله انجام شود تا بسیاری از چالش‌های ایجاد شده در این موضوع به سرعت رفع شود. کمیل طیبی اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان در گفت‌وگو با راهبرد معاصر درباره مزایای تک نرخی کردن ارز گفتگو کرده است.

کمیل طیبی اقتصاددان وعضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان در گفت‌و‌گو با «راهبرد معاصر» به موضوع اهمیت تک نرخی شدن ارز پرداخت و درباره مزایای این موضوع گفت: موضوع تک نرخی شدن ارز یک مطالبه و دغدغه بسیار مهم کارشناسان اقتصادی است. تک نرخی شدن ارز علاوه بر اینکه مانع افزایش نرخ تورم می‌شود، با توجه به اینکه نرخ ارز یکی از متغیرهای مهم بر افزایش نرخ تورم است، این موضوع به خودی خود موجب ایجاد آرامش در بازارهای دیگر و مانع افزایش هرگونه دلالی و سفته بازی در بازارهای مختلف می‌شود.

طیبی در این‌باره خاطر نشان کرد: تک نرخی کردن ارز از این جهت حائز اهمیت است که مانع سوء استفاده و رانت هایی می‌شود که متاسفانه از منابع و اموال ملی در سال های گذشته صورت گرفته است. هنگامی که در بازار ارز ثبات ایجاد شود این موضوع با تزریق آرامشی که به بازارهای مختلف انجام می‌دهد. دست دولت را برای انجام اصلاحات بیشتر در فضای اقتصادی کشور باز می‌کند، ضمن اینکه با سیستم تک نرخی ارز کمک شایان توجهی به تولید می‌شود، به گونه‌ای که با واردات مواد اولیه مورد نیاز تولید و جلوگیری از هر گونه سوء استفاده هایی که به دلیل تفاوت چند نرخی بودن ارز ایجاد می‌شود، مواد اولیه به راحتی و بیشتر به دست تولید کننده می‌رسد.

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان دراین باره خاطر نشان کرد: حتی به نوعی می‌توان گفت تک نرخی شدن ارز و افزایش رونق و جهش تولید به نوعی لازم و ملزوم همدیگر به شمار می‌روند، لذا انتظار می‌رود دولت با برنامه‌های مناسب به تدریج و به دور از ایجاد تنش در اقتصاد و معیشت موضوع  ارز ۴۲۰۰ تومانی را پایان دهد.

وی درباره معایب و مفاسد ارز دولتی گفت: هنگامی که ارز با چند نرخ قابل معامله باشد و دولت ارزی را با کمترین قیمت ممکن مثل ارز ۴۲۰۰ تومانی با عنوان واردات دردسترس وارد کنندگان قرار دهد، این مساله موجب ایجاد رانت و رقابت برای برخورداری از این رانت وسوسه کننده می شود، لذا وقتی در اقتصاد ارز چند نرخی وجود داشته باشد به این معناست که آب از سرچشمه گل آلود است پس از سرچشمه باید کار درست شود تا جلوی هر گونه توزیع رانت گرفته شود.

وی در ادامه توضیح داد: در صورتی که اگر یک نرخ ارز وجود داشته باشد، منابع ناشی از نرخ ارز در اقتصاد توزیع می‌شود. دولت می تواند منابع را بین دهک‌های کم درآمد و ضعیف برای خرید کالاهای اساسی و مورد نیاز خود به درستی و بدون توزیع رانت پخش کند، قطعا دراین روش به بهترین شیوه به شهروندان هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیر مستقیم با حذف رانت کمک شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان در پایان خاطر نشان کرد: بعد از این موضوع دولت می تواند با اصلاحات دیگری در اقتصاد مثل اصلاحات بانکی، بودجه‌ای و بیمه‌ای عواید حاصله را بین شهروندان تقسیم کند تا با تقویت نظام تامین اجتماعی، کمک به افراد درآمد به بهترین روش صورت بگیرد، موضوعی که موجب افزایش رفاه در جامعه می‌شود.