آزادسازی قیمت انرژی ، به نام عدالت و به کام کسری بودجه-راهبرد معاصر
جان دادن زن جوان مشهدی وسط خیابان عکس زیرخاکی صداپیشه جناب‌خان هر کیلو برنج چند؟ پایان عجیب سریال جزیره صدای مخاطبان را در آورد مربی استقلال باز هم به خواسته‌اش رسید آماری عجیب از اختلالات روانی در ایران وعده جدید عبدالملکی اینبار به مادران ماجرای اسید پاشی به دختر ۱۷ ساله در بجنورد خبر خوش وزیر صمت درباره کاهش قیمت خودرو آمار کرونا در ایران امروز ۴ بهمن۱۴۰۰ + وضعیت شهر‌های کشور مهدی چمران: به زودی در صحن شورا حضور می‌یابم مراسم بزرگداشت روز زن با حضور همسر آیت الله رئیسی+ عکس حربه آمریکایی‌ها برای فشار به تیم مذاکره کننده ایرانی چیست؟ سایه امیکرون بر سر جشنواره فیلم فجر زمان توزیع سود سهام از طریق سجام+ جزئیات غلظت خون را جدی بگیرید+ علائم و روش‌های درمان روایت جدید از حادثه تصادف بهبهان آمریکا به شهروندان خود در امارات هشدار داد فاطما گیریک بازیگر مشهور سینمای ترکیه درگذشت+ عکس مدیر کل آموزش و پرورش کهگیلویه و بویر احمد منصوب شد+ سوابق واکنش باشگاه هوادار به لغو دیدار با استقلال آیت الله رئیسی: تحکیم روابط با کشورهای آفریقایی با جدیت و قوت پیگیری می‌شود وزیر دفاع جمهوری آذربایجان به ایران سفر می‌کند همه آنچه که باید درباره رحم اجاره‌ای بدانید یارانه جدید در راه است+ جزئیات و مشمولان حذف یارانه در ۱۴۰۱ پایان طولانی‌ترین قرنطینه کرونایی یک شهر ۱۳ میلیونی در چین سخنان مخبر درباره احیای واحدهای اقتصادی تعطیل احتمال از سرگیری فعالیت وزارت امور زنان در افغانستان شوک به تیم ملی فوتبال /ستاره پرسپولیسی کرونا گرفت+ وضعیت سردار آزمون رئیس‌جمهور: ایران به‌دنبال گسترش تعامل با کشورهای مسلمان است رئیس قوه قضائیه: با سارقان شبکه‌ای بدون مماشات برخورد شود بازی استقلال در لیگ برتر دوباره لغو شد ثبت نام وام سربازی 1400+ شرایط و مدارک، مبلغ وام و سایت ثبت نام وام سربازی طلای ۱۸عیار نرخ ارز دلار سکه طلا امروز ۴ بهمن ۱۴۰۰ آخرین تصمیمات آموزش حضوری مدارس حضور قالیباف در جلسات کمیسیون تلفیق ادعای سفر محرمانه ۲ مقام ارشد طالبان به روسیه رئیس‌جمهور به‌صورت زنده با مردم صحبت می‌کند تشکیل جلسه کابینه لبنان پس از ۱۰۰ روز تعطیلی عادت جدید پرسپولیس خروج دیپلمات‌های انگلیس از اوکراین ایران به دنبال توافق دائم خوب در مذاکرات برجامی است فداکاری مامور راهداری برای کودک در کولاک مانده در همدان + عکس ویژگی‌های جدید واتساپ برای رقابت با تلگرام قیمت لیر ترکیه ۴ بهمن ۱۴۰۰ مولودی خوانی عجیب در شورای شهر شیراز + فیلم واکنش خطیب زاده به پیش شرط جدید آمریکا برای بازگشت به برجام ۳ مشتری لیگ برتری برای بازیکن پرسپولیس خبر مهم درباره همسان‌ سازی حقوق بازنشستگان در 1401+ جزئیات تخریب ساختمان قوه قضائیه در بستر رود چالوس درس عبرتی برای متجاوزان است شروط ۱۲ گانه شیخ نشینان خلیج فارس و آمریکا برای سیطره بر لبنان مصوبه کمیسیون تلفیق بودجه برای «حذف 3 دهک یارانه‌بگیر» در سال 1401+ حقوق کارکنان در 1401 «سرطان معده» شایع‌ترین و کشنده‌ترین سرطان در زنان و مردان ایرانی مهار رشد اجاره بها در دستور کار دولت تصمیم مهم سپاهان درباره محرم نویدکیا ماجرای جنجالی کشف گور دسته جمعی در مشهد تصویر شگفت انگیزی که تلسکوپ هابل ثبت کرد+ فیلم آخرین اخبار از افزایش یارانه‌ها در سال آینده+ جزئیات عکس زیر خاکی و دیده نشده علیرضا عصار و سیامک انصاری در آغوش همایون شجریان شیوع امیکرون در ایران شدت گرفت زمان اعلام رقم سبد معیشت خانوار+ جزئیات وزیر کشور: شکست‌های آمریکا، فرصتی برای تقویت سیاست خارجی است یمن: عمق عربستان و امارات را هدف قرار دادیم کتایون امیر ابراهیمی علیه مهران مدیری و رامبد جوان افشاگری کرد+ فیلم سرلشگر صفوی: دوران جدیدی در حیات سیاست خارجی ایران شروع شده است فیلم| نفیسه روشن در کنسرت آرون افشار آتش زدن پرچم اتحادیه اروپا در حمله معترضان به مقر اتحادیه+ فیلم اولیانوف: بلوکه شدن پول‌های ایران در کره جنوبی غیر قانونی است خبر فوت محمد کاسبی صحت دارد؟ فضاسازی علیه سفر رئیس‌جمهور به روسیه، ناشی از عصبانیت است آمریکا برای بازگشت به برجام پیش شرط تعیین کرد ارتش یمن عمق خاک عربستان و امارات را هدف قرار داد مولودی حاج مهدی رسولی به مناسبت ولادت حضرت زهرا(س)+ فیلم قالیباف: باید به زنان فرصت‌نقش آفرینی داده شود حضور یگان‌های سپاه و بسیج در مناطق سیل‌زده و برفی ادامه دارد تمام اشعاری که ذاکران اهل‌بیت، امروز در محضر رهبر معظم انقلاب خواندند رئیس‌جمهور: زنان خط مقدم عقلانیت و اخلاق در جامعه هستند ویدیو | از کرملین تا کرمان جشن تولد حجت الاسلام قرائتی در سمت خدا+ فیلم آرزوی سلامتی خانم بازیگر برای محمد کاسبی+ عکس رضا بنفشه خواه: بابت بازی در «نیسان آبی» متاسفم! اینفوگرافیک| ایران، هفدهمین کشور موفق جهان در واکسیناسیون کرونا تصادف شدید آرنولدشوارتزنگر در لس آنجلس+ عکس فیلم| همخوانی جالب بیمار سندروم داون با محمدحسین پویانفر اینفوگرافیک| فرار مغز‌ها اینفوگرافیک| عربستان مشتری اصلی تسلیحات آمریکاست لوح| گمنام در خاک، معروف در افلاک اینفوگرافیک | دنیای دیجیتالی اینفوگرافیک| مراقب اومیکرون باشیم! اینفوگرافیک| دموکراسی در خطر فیلم| مرد ۸۰۰۰ میلیارد دلاری نماهنگ | پیروز میدان لوح | قهرمان اطلاع‌نگاشت | فتنه تحریم‌ساز اینفوگرافیک | ۲۰ ویژگی برجسته لایحه بودجه ۱۴۰۱ اینفوگرافیک | ارقام کلیدی لایحه بودجه ۱۴۰۱ ماجرای لغو مجوز صوت و تصویر «روبیکا»+ علت جزئیات تکمیلی نتایج شمارش آرای ریاست جمهوری 1400+ آمار دقیق نتیجه نهایی انتخابات مجلس خبرگان رهبری تهران 1400 نتایج انتخابات شورا‌ی شهر استان تهران ۱۴۰۰+ اسامی آرای آیت الله رئیسی در تهران چقدر بود؟ نتایج انتخابات شورای شهر اراک 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قزوین 1400 نتایج انتخابات شورای شهر کرمانشاه 1400 آمار دقیق انتخابات ریاست جمهوری 1400 به تفکیک استان‌ها+ جدول نتایج انتخابات شورای شهر ایلام 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قم 1400 نتایج انتخابات شورای شهر ساری 1400 نتایج انتخابات شورای شهر تبریز ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر سنندج ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر همدان 1400 نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری 1400/ آیت الله رییسی برنده انتخابات سیزدهم جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

آزادسازی قیمت انرژی ، به نام عدالت و به کام کسری بودجه

اندیشکده اقتصاد مقاومتی در مکاتبه ای، با اشاره به اینکه، جهانی سازی قیمت انرژی، مسیر تامین کسری بودجه از جیب مردم است، تاکید کرده است که قیمت گذاری پلکانی انرژی مسیر افزایش درآمد دولت است.
تاریخ انتشار: ۱۵:۱۵ - ۱۵ آبان ۱۴۰۰ - 2021 November 06
کد خبر: ۱۰۸۴۱۰

به گزارش راهبرد معاصر؛ اندیشکده اقتصاد مقاومتی در نامه‌ای به میرکاظمی ریاست سازمان برنامه و بودجه کشور، به نقد گزاره‌های مطرح شده در گزارش اخیر این سازمان با عنوان «یارانه‌ها در اقتصاد ایران (با تاکید بر یارانه‌های فرابودجه‌ای و پنهان)» پرداخت. بر اساس گزارش مذکور که شهریور ماه امسال منتشر شد، میزان یارانه اعطایی در بخش انرژی کشور در سال 1400 بیش از 1200 هزار میلیارد تومان برآورد شده است.

 

در این نامه رقم محاسبه شده یارانه حامل‌های انرژی که با واژه «یارانه پنهان» مطرح شده، از جهت وابستگی به قیمت‌های جهانی و نرخ ارز و همچنین مسیری برای کاهش کسری بودجه مورد نقد قرار گرفته و تاکید شده است که این قبیل ارقام نجومی برای یارانه‌های انرژی می‌تواند منجر به خطا در سیاستگذاری و تصمیم‌گیری‌های کلان کشور شود. با وجود این تاکید شده است که شرایط فعلی قیمت گذاری حامل‌های انرژی از جهات «توزیع عادلانه یارانه‌های انرژی»، «عرضه انرژی با کمترین هزینه برای دولت» و «کنترل مصارف غیرضرور و مشترکین پرمصرف و بدمصرف» مطلوب نیست و لازم است با شناسایی درست وضع موجود تصمیمات متناسب اخذ شود.

 

در این نامه برای اصلاح نظام قیمت گذاری حامل های انرژی به الگویی اشاره شده که مبتنی بر اصول زیر است:

از آنجا که دولت عرضه کننده اصلی و انحصاری انرژی در کشور است، پس در جایگاه قیمت‌گذاری (Price maker) قرار دارد؛ لذا در این شرایط نمی‌توان با واگذار کردن قیمت‌گذاری انرژی به هر نوع بازاری، انتظار کشف قیمت متناسب با مقتضیات اقتصاد و مدیریت بازار انرژی را داشت.


نظام قیمت گذاری برای هر حامل انرژی باید جداگانه انجام شود، چراکه فراورده های نفتی، گاز طبیعی و برق از جنبه‌های تولید و توزیع، نحوه صادرات و محدودیت‌های صادراتی هر حامل، تاثیر در زندگی مردم و اقتصاد جامعه، تنوع و توزیع مصرف‌کنندگان، رفتار مصرفی مشترکین، تجهیزات مصرف کننده آن حامل، تجهیزات اندازه گیری میزان مصرف، بازه های اوج مصرف، نوع محاسبه و صدور صورتحساب و نوع پرداخت هزینه با هم متفاوت هستند.


مبنای محاسبه یارانه، اختلاف «مجموع هزینه‌های تامین هر حامل انرژی» با «مجموع درآمد حاصل از فروش داخلی آن حامل» باشد و بر این مبنا دولت به دنبال کاهش تدریجی و حذف یارانه بخش انرژی کشور باشد. لازمه این مهم، دقت و شفافیت در محاسبه و اعلام «قیمت تمام شده تامین هر حامل انرژی» است.


به منظور عادلانه‌تر و هدفمندتر شدن نظام حمایتی دولت و همچنین ایجاد انگیزه برای مدیریت مصرف در عین عدم فشار اقتصادی بر اکثریت جامعه، از نظام «قیمت گذاری پلکانی» برای اصلاح قیمت‌ها استفاده شود. مطابق با تجربیات جهانی در این شیوه، قیمت برای «پله‌های پایین مصرف و مصارف عمومی» کمتر از قیمت تمام شده و برای «پله‌های بالای مصرف و مشترکین بدمصرف» بیشتر از قیمت تمام شده تعیین می‌گردد، به طوری که در مجموع هزینه‌های تامین انرژی جبران گردد و یارانه‌ پرداختی تا حد امکان کاهش یابد.


متن نامه فوق به شرح زیر است:

مطابق با گزارش منتشر شده از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور در شهریورماه سال جاری تحت عنوان «یارانه‌ها در اقتصاد ایران»، میزان یارانه انرژی کشور در سال 1400 بیش از 1200 هزار میلیارد تومان برآورد گردیده است. با این حال، بررسی‌های کارشناسی حاکی از آن است که شیوه محاسبه یارانه انرژی در گزارش مذکور، از منطق و پیش فرض های قابل دفاع و دقت لازم برخوردار نیست.

 

در این گزارش، محاسبه یارانه انرژی با روش «شکاف قیمتی مبتنی بر قیمت‌های جهانی» انجام گرفته که در آن فرض می‌شود امکان صادرات همه حامل های انرژی با یک نرخ مشخص جهانی وجود دارد. در نتیجه، اختلاف درآمد حاصل از این «صادرات فرضی به نرخ روز ارز» با «درآمد حاصل از فروش این حامل‌ها در داخل کشور»، تحت عنوان «یارانه پنهان» انرژی برآورد شده و عدد مذکور را حاصل نموده است. اما چنین محاسبه‌ای، از جهات زیر نمی تواند مبنای تعیین میزان یارانه‌های انرژی در اقتصاد ایران قرار گیرد:

 

معیار قرار دادن «قیمت جهانی» برای همه حامل‌‌های انرژی و برآورد هزینه-فرصت تامین انرژی توسط دولت مطابق با آن، خلاف اصول اقتصادی است. چرا که اولا، امکان صادرات همه حامل های انرژی وجود ندارد و ثانیا، برخی حامل‌ها مانند برق قیمت جهانی واحد ندارد. به طور کلی نیز، استفاده از معیار «قیمت جهانی» برای محاسبه هزینه‌های تامین انرژی و سپس محاسبه میزان یارانه انرژی مبتنی بر آن، با اقتصاد کشورهایی تناسب دارد که واردکننده انرژی محسوب می‌شوند.


وابسته کردن شیوه محاسبه یارانه انرژی به «نرخ ارز» که به ویژه در سال‌های اخیر، تحت تاثیر تحریم‌های ظالمانه، سوء مدیریت بازار توسط دولت و تقاضای سوداگرانه از ثبات برخوردار نبوده، با معیشت مردم و هزینه‌های خانوار سازگاری ندارد؛ آن هم در شرایطی که درآمد خانوار متناسب با افزایش نرخ ارز رشد نکرده است. در واقع قیمت حامل‌های انرژی در شرایطی می تواند خود را با نرخ ارز به روز نماید که درآمد خانوار نیز بر چنین مبنایی تغییر کند؛ که به وضوح اینطور نیست.


عمده مطالعاتی که با این روش در محاسبه یارانه انرژی انجام و در آن از کلیدواژه «یارانه پنهان» استفاده شده است، بیش از آنکه به دنبال «تحقق عدالت در توزیع انرژی و هدفمندسازی یارانه‌ها» باشد، «کاهش کسری بودجه» از طریق آزادسازی و افزایش قیمت انرژی را هدف قرار داده است. حال آنکه کاهش کسری بودجه از مسیرهایی که با فشار حداکثری به معیشت مردم همراه است، خلاف عدالت بوده و منجر به تصمیماتی خواهد شد که احتمال وقوع حوادثی چون آبان 98 را در پی دارد.


بنابراین توصیه می‌شود در ارائه این قبیل اعداد و ارقام نجومی برای یارانه‌های انرژی، که مبنای محاسباتی درستی نداشته و با واقعیت فاصله قابل توجهی دارد، دقت کارشناسی بیشتری لحاظ گردد. در غیر این صورت، ممکن است منجر به خطا در سیاستگذاری و تصمیم‌گیری‌های کلان کشور شود. در همین راستا، به منظور محاسبه هزینه‌های تامین انرژی که مبنای محاسبات مرتبط با یارانه‌های انرژی است، استفاده از معیار «قیمت تمام شده تامین هر حامل» که با اقتصاد کشورهای تولیدکننده انرژی همچون ایران تطابق بیشتری دارد، پیشنهاد می‌شود.

 

البته لازم به ذکر است که مباحث فوق، به معنی تایید شرایط کنونی نیست، بلکه بر شناسایی درست وضع موجود و در ادامه اتخاذ تصمیمات متناسب با آن تاکید دارد. در حال حاضر قیمت گذاری حامل‌های انرژی به گونه‌ای است که:

 

حمایت قیمتی دولت به طور ناعادلانه‌ای میان مردم توزیع شده و گروه‌های پردرآمد بهره بیشتری از آن می برند.


درآمد کل حاصل از فروش هر حامل انرژی، هزینه‌های تأمین آن را جبران نکرده و برای دولت بدهی ایجاد می‌کند.


انگیزه کافی برای مدیریت مصرف به ویژه در مشترکین پرمصرف و بدمصرف ایجاد نمی‌شود.


به منظور رفع چالش های گفته شده، ضروری است الگوی قیمت گذاری در هر حامل انرژی، متناسب با وضعیت آن حامل اصلاح گردد. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود با احصای «قیمت تمام شده هر حامل انرژی» به صورت جداگانه و سپس استفاده از «روش قیمت‌گذاری پلکانی» مطابق با تجربیات جهانی، قیمت برای «پله‌های پایین مصرف و مصارف عمومی» کمتر از قیمت تمام شده و برای «پله‌های بالای مصرف و مشترکین بدمصرف» بیشتر از قیمت تمام شده تعیین گردد.

 

در این الگو، پلکان های قیمتی در هر حامل انرژی باید به گونه‌ای طراحی شود که در مجموع به «توزیع عادلانه یارانه‌های انرژی»، «عرضه انرژی با کمترین هزینه برای دولت» و «کنترل و مدیریت مصارف غیرضرور و مشترکین پرمصرف و بدمصرف» منجر شود. در واقع از آنجا که دولت عرضه کننده اصلی انرژی در کشور است، پس در جایگاه قیمت‌گذاری قرار دارد؛ لذا نمی‌توان با واگذار کردن قیمت‌گذاری انرژی به هر نوع بازاری، انتظار کشف قیمت متناسب با شرایط اقتصاد و مدیریت بازار انرژی را داشت، بلکه لازم است الگوی قیمت‌گذاری دولت به گونه‌ای هوشمندانه و پویا اصلاح شود.

 

اندیشکده اقتصاد مقاومتی آماده است در جلسه ای حضوری، الگوی پیشنهادی برای اصلاح نظام قیمت‌گذاری حامل‌های انرژی را به دولت محترم ارائه نماید.

 

امید است تحقق الگوی اقتصاد مقاومتی زمینه پیشرفت ایران اسلامی را بیش از پیش فراهم آورد./

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده