عبدالرضا داوری به اتهام همکاری با آمدنیوز بازداشت شد منتظر سورپرایز بزرگ لیگ برتر باشید واکنش شدید جامعه بین المللی به طرح شهرک سازی در کرانه باختری علل سرفه های خشک چیست؟ واکنش عجیب ویلموتس به خداحافظی مسعود شجاعی چه کسی دستور قطع شدن اینترنت را داد؟+ فیلم دلار در مرز ورود به کانال ۱۱ هزار تومانی خانوار‌های جامانده از طرح معیشت چگونه اعتراض کنند؟ دیدار تراکتور - شهر خودرو لغو شد؟ خبری خوش برای رانندگان تاکسی استقلال در نقل و انتقالات نیم فصل دو بمب می ترکاند اختصاص سهمیه سوخت به خودرو‌های فرسوده توضیحات سردار رحیمی در مورد بازداشت اخلالگران تهرانی حذف قبوض کاغذی گاز از اوایل آذر نقوی حسینی: مردم زیر فشارند و ما در مجلس نشسته‌ایم و می‌گوییم فلان کابل را وزارت نیرو باید جابجا کند! نظر کادر پزشکی در مورد قائدی چرا قیمت گازوئیل افزایش نیافت؟ اینترنت استانها وصل می شود + جزئیات قیمت روز خودرو در ۲۸ آبان+ جدول تا کنون چند نفر در طرح ملی مسکن ثبت نام کردند؟ خبر بد برای پرسپولیسی‌ها بیمه بخشی از خسارات اغتشاشات را پرداخت می کند افشاگری جنجالی خانم بازیگر در مورد روابط پنهانی و کثیف در سینما توضیحات آذری‌جهرمی درباره قطعی اینترنت+ جزئیات قطار مسافری تهران - تبریز از ریل خارج شد آزمون استخدامی پنجشنبه برگزار می‌شود؟ آیت الله رئیسی: حاشیه سازیها و ملامتها مانع از مبارزه مستمر با فساد نخواهد شد/هرکس فساد کند مجازات می شود بدوبیراه گفتن ترامپ به پلوسی سهم حمل و نقل عمومی از منابع درآمدی سهمیه بندی بنزین مشخص نیست مصادیق اموال نامشروع مسئولان شفاف شد ویلموتس تیم ملی را رها کرد! اطلاعیه مهم برای متقاضیان ثبت نام طرح ملی مسکن کدام وسیله های نقلیه می توانند بنزین را ذخیره سازی کنند؟ جزئیات جلسه دیروز کمیته دستمزد مشکل بزرگ استقلال برای دیدار با نساجی پیام کی‌روش برای ایرانی‌ها هشدار کولاک برف در برخی مناطق کشور آمریکا معافیت تحریمی تاسیسات فردو را لغو می‌ کند یارانه حمایتی ۲۰ میلیون نفر واریز شد سقوط آقای بازیگر از بلندی سر صحنه فیلمبرداری آبریزش بینی را با این خوراکی‌ها درمان کنید تفاوت‌های افزایش قیمت بنزین در سال‌های 89 و 98 در سه پرده/ دولت دوازدهم چه کارهایی را نکرد؟ واکنش یک مهاجم درباره بازگشتش به پرسپولیس نرخ ارز سکه طلا دلار | امروز ۲۸ آبان ۹۸ ظریف: حمایت آمریکا از مردم ایران، دروغی شرم آور و وقیحانه است مواضع آلمان، فرانسه، روسیه و ترکیه در قبال اغتشاشات اخیر علی مطهری: حمایت رهبر انقلاب از تصمیم سران قوا جوانمردانه‌ بود صدور حکم جلب نماینده پارلمان عراق واکنش رونالدو به درگیری با ساری نساجی مازندران مقابل استقلال مربی ندارد؟ سازمان هواشناسی هشدار داد مدارس شیراز سه شنبه تعطیل است امشب مبالغ حمایتی برای ۲۰ میلیون نفر پرداخت می‌‌شود/ رئیس‌جمهور خود را فدای مردم کرد آغاز نام‌نویسی دور جدید اعزام به عتبات چگونه اینترنت را فعال کنیم؟ آیت الله رئیسی: اخلالگران و اشرار مجازات سختی در پیش خواهند داشت سپاه پاسداران: لزوم‌ عزم قوا برای پاسخ به مطالبات مردم/باهر ناامنی برخوردمی‌کنیم اعلام سهمیه بنزین خودروهای اسنپ ماجرای ویدئوی جنجالی محمدرضا حیاتی چه بود؟ دستگیری «۳۹ ایرانی» در کانال مانش آغاز توزیع کارت آزمون استخدامی سال 98 از امروز تعطیلی کلاس‌های دانشگاه شیراز فردا و پس فردا حمایت کاخ سفید از اعتراضات در ایران سردار سلیمانی: نیروهای امنیتی با سعه صدر با این اتفاقات برخورد کردند سپاه: دستگیری 2 لیدر معاند در اعتراضات شیراز آخرین وضعیت اعتراضات بنزینی کشور لاریجانی مورد هجمه نمایندگان ملت قرار گرفت اینفو گرافیک/ کدام گروه‌ها مشمول کمک معیشتی می‌شوند کاخ سفید درحمایت از آشوبگران بیانیه صادر کرد آخرین اخبار آشوبها/ از یکشنبه شب آرام تهران تا شهادت مظلومانه یک بسیجی روایتی از خشونت‌ها و حسارت‌ها در اعتراضات و آشوب های روز شنبه/ 100 بانک و 57 فروشگاه تخریب و غارت شدند بیانیه مداخله جویانه وزارت خارجه آمریکا درباره اعتراضات ایران توضیحات لاریجانی درباره بررسی افزایش قیمت بنزین در جلسه غیرعلنی مجلس بیانات رهبر انقلاب درباره مسائل پیش آمده پس از اجرای طرح مدیریت مصرف سوخت حاج علی اکبری: سازماندهی امت اسلامی بر محور امامت حاصل می‌شود گران شدن بنزین صدای مراجع تقلید را هم در آورد تل‌آویو می‌گوید سیاست ترور را علیه فلسطین ادامه می‌دهد ترامپ دو جنایتکار جنگی را عفو کرد اندرسون: مقاومت بدون روسیه هم در سوریه پیروز می‌شد/ الدیرانی:اعتراضات لبنان، چهره حامیان و مخالفان مقاومت را نشان داد پارلمان عراق: انفجارهای بغداد وجود طرف سوم در هرج و مرج‌ها را ثابت می‌‌کند طرح اتهامات جدید علیه وکیل شخصی ترامپ درخواست گوترش از تل‌آویو برای تحقیق درباره شهادت ۸ فلسطینی گفتگوی جالب دلاوری با مزاحم تلفنی اورژانس!/ سلطان مزاحمت های اورژانس چه کسی است؟+ فیلم اعتراضات بنزینی در چند شهر کشور + فیلم زمان و ساعت پخش مسابقه دست فرمون + ساعت تکرار مهران مدیری از اذر ماه با دورهمی به شبکه نسیم بر می گردد ماجرای کل کل فوتبالی علی ضیا و فریبا نادری + فیلم اینفو گرافیک/ همه چیز درباره کارت سوخت پمپ بنزین در خمینی‌شهر آتش زده شد؟ + فیلم اینفوگرافی| نکات مهم سهمیه‌بندی بنزین و پرداخت یارانه‌ جدید اینفوگرافیک/ ۱۲ نشانه مهم بیماری‌های روان روحانی: هزینه اجاره منزل زلزله‌زده‌ها را می‌دهیم رئیس جمهور+فیلم گلایه سلنا گومز از مردم دلسوزی بیجایی که ممکن بود زندگی بازیگر سرشناس را تباه کند پسر «نسرین مقانلو» هم بازیگر شد/ عکس ماجرا‌های عجیب ازدواج‌ بازیگران ایرانی + تصاویر مجری سمت خدا به مدارس می رود دانلود آهنگ جدید «نفس بکش» با صدای مرتضی پاشایی ترانه علیدوستی از همسرش طلاق گرفت؟! کتک زدن شدید معلم زن توسط دانش آموز پسر! + فیلم فیلم/ خلاصه بازی جذاب لیورپول 3- 1 منچسترسیتی کاریکاتور| یه دل می‌گه برم برم اینفوگرافیک/ ابوبکرالبغدادی از آغاز تا سقوط کاریکاتور| دانش‌آموزان از اسناد لانه جاسوسی چه می‌دانند؟ "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
تاریخ انتشار: ۰۸:۳۴ - ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۸ - 2019 May 18
کد خبر: ۱۱۴۷۲

ابهام در سرنوشت ۱۲ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات

سرانجام پس از مدت‌ها اعلام آمارهای مختلف و در برخی موارد ناهمسو، رئیس‌کل بانک مرکزی رقم دقیق بازگشت ارز حاصل از صادرات را ۷/ ۱۸ میلیارد دلار اعلام کرد.

به گزارش راهبرد معاصر ،  با توجه به اعلام عملکرد ۶۰ درصدی در تحقق هدف بانک مرکزی، هنوز سرنوشت ۱۲ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات مشخص نشده است. رئیس‌کل بانک مرکزی به صادرکنندگان هشدار داد که اگر از ۵ راه مشخص‌شده ارز حاصل را بازنگردانند، با اقدامات تنبیهی و حتی انتظامی روبه‌رو خواهند شد. در همین روز، سرپرست سازمان توسعه تجارت با هشدار نسبت به اقدامات تضعیف‌کننده انگیزه صادرکنندگان، خواستار بهبود رویکرد در مواجهه با صادرکنندگان شد. به نظر می‌رسد در درون دولت علاوه بر آمار بازگشت ارز در نحوه مواجهه با صادرکنندگان نیز اختلاف نظر وجود دارد. به همین بهانه مسیر برگشت بهینه ارز صادراتی را با توجه به تجارب جهانی بررسی کرده است. این تجارب نشان می‌دهد، تعیین دقیق قلمرو مدنظر برای بازگشت ارز صادراتی گام اول است. تجربه کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد باید به جای استفاده از مکانیزم تنبیهی، بر مکانیزم‌های تشویقی برای بازگشت ارزهای صادراتی تاکید شود. مطابق این بررسی‌ها کشورهایی که از مکانیزم تنبیهی استفاده کردند، نتوانسته‌اند در اهداف خود برای بازگشت ارز حاصل از صادرات موفق عمل کنند.


آهن‌ربای ارز صادراتی

رئیس‌کل بانک مرکزی روایت رسمی از بازگشت ارز در سال ۹۷ را اعلام کرد. براساس گفته‌های همتی در سال گذشته میزان ارز بازگشتی با توجه به تمام روش‌های بازگشت یعنی، «فروش در سامانه نیما»، «عرضه در صرافی‌ها»، «واردات در مقابل صادرات خود»، «واگذاری ارز پروانه صادراتی» و نیز «واگذاری به بانک مرکزی» رقمی معادل ۷/ ۱۸ میلیارد دلار بوده است. او با اعلام این رقم تاکید کرد با توجه به برآوردی که از خالص ارز صادراتی، با لحاظ کردن دو مولفه «هزینه‌های مبادلاتی ناشی از تحریم» و «متداول بودن تسویه ریالی صادرات در نیمه اول سال قبل» می‌شود، به میزان ۶۰ درصد ارز ناشی از صادرات، به چرخه اقتصادی بازگشته است. با این رقم می‌توان عنوان کرد که کل رقم صادرات غیرنفتی در سال قبل حدود ۳۰ میلیارد دلار است که با توجه به رقم معمول، این عدد کمتر گزارش شده است. بنابراین دو سناریو وجود دارد: اینکه این آمار برای کل سال ۹۷ نبوده یا اینکه محدودیت‌ها در سال قبل باعث کاهش صادرات غیرنفتی شده است. طبق آمارها میزان صادرات غیرنفتی سال قبل بیش از ۴۰ میلیارد دلار بوده است. بنابراین به‌نظر می‌رسد آمار همتی مربوط به سه فصل بوده؛ زیرا در بخشی دیگر از صحبت‌ها، رئیس‌کل بانک مرکزی تاکید می‌کند که «ارز صادرات فصل زمستان هنوز فرصت کافی برای برگشت دارد.» از سوی دیگر، نکته دیگر گذاشتن علامت تعجب داخل پرانتز، پس از کلمه تسویه ریالی صادرات بوده که نشان می‌دهد، رئیس‌کل بانک مرکزی به‌طور کنایه‌آمیزی مخالفت خود را با انجام این سیاست اعلام کرده است.


خط و نشان برای صادرکنندگان

رئیس‌کل بانک مرکزی پس از ارائه این آمار، آخرین توصیه‌های جدی خود را به صادرکنندگان ارائه کرده است. او ابتدا تاکید کرده که فرصت برای صادرکنندگان در زمستان وجود دارد و به نوعی تاکید دارد که صادرکنندگان از این پنجره استفاده کنند. در بخش دوم، همتی به رویکرد برخورد اشاره کرده که اسامی صادرکنندگانی که تا به حال ارزی را برنگردانده‌اند، به مرجع قضایی اعلام شده است. البته رئیس‌کل بانک مرکزی، جزییاتی در این خصوص مطرح نکرده و معلوم نیست که نوع برخورد مراجع قضایی با این افراد براساس چه مکانیزمی صورت خواهد گرفت. در بخش سوم همتی از صادرکنندگانی که به مسوولیت ملی خود در شرایط ویژه اقتصادی عمل کرده‌اند، قدردانی کرده است. او در بخش پایانی نیز ابراز امیدواری کرد براساس هماهنگی‌های انجام‌گرفته با اتحادیه‌های صادراتی، اتاق بازرگانی و اقدامات در دست اجرا، شاهد تحول جدی در برگشت ارز به چرخه اقتصاد باشیم.


واگرایی آمار و رویکرد

به‌نظر می‌رسد در تیم اقتصادی دولت آمارهای متفاوتی درباره عملکرد صادرکنندگان عنوان شده است. همچنین به‌نظر نمی‌رسد که رویکرد یکسانی در برخورد با صادرکنندگان وجود داشته است. درخصوص آمارها باید به این نکته اشاره کرد که چندی پیش، حسین میرشجاعیان، مشاور وزیر امور اقتصادی و دارایی عنوان کرد که از ۴۰ میلیارد ارز حاصل از صادرات، ۳۰ میلیارد دلار نه به‌صورت کالا و نه به هیچ صورت دیگری وارد کشور نشده و مصداق فرار سرمایه است. این آمار نشان می‌دهد که تنها حدود ۲۵ درصد از ارز حاصل از صادرات به کشور بازگشته که با آمار ۶۰ درصدی رئیس‌کل بانک مرکزی، اختلاف ۳۵ واحد درصدی دارد. البته در این باره شاید آمار بانک مرکزی را بتوان روایت رسمی از وضع موجود دانست؛ اما بهتر است رویکرد مشخصی درباره آمار وجود داشته باشد و مناسب‌ترین گزینه این است که اظهارنظرها به انضمام آمار رسمی ارائه شود. علاوه‌بر این، به‌نظر می‌رسد که درباره رویکرد برخورد با صادرکنندگان نیز اختلاف نظر وجود دارد؛ زیرا به گفته محمدرضا مودودی، سرپرست سازمان توسعه تجارت، ارز حاصل از صادرات از طریق کانال‌های متفاوت به کشور بازگشته است و در این خصوص فرار سرمایه وجود ندارد. به اعتقاد او، در این شرایط، باید دست صادرکنندگان را بوسید؛ زیرا این گروه باید کمبود ارز نفتی کشور را جبران کنند؛ بنابراین نباید اجازه داد این تصور به‌وجود آید که به‌رغم شرایط سخت تولید و ارزآوری‌ آنها به کشور، به خیانت عدم‌بازگشت ارز متهم شده‌اند. این اظهارنظر تاکید می‌کند که باید رویکرد متفاوت‌تری نسبت به صادرکنندگان ارزی اتخاذ کرد.


سیاست بهینه بازگشت ارز

در سال‌های گذشته، بسیاری از مسوولان عنوان کردند که چرخه بازگشت ارز به کشور، ازسوی برخی از صادرکنندگان تکمیل نمی‌شود. به بیان دیگر، این صادرکنندگان که از منابع انرژی ارزان و یارانه برخوردار هستند و بعضا ارزش افزوده زیادی نیز بر کالا ایجاد نمی‌کنند، ارز خود را نیز به کشور برنمی‌گردانند. کارشناسان معتقدند «صادرات» هنگامی موضوعیت دارد که ارز حاصل از صادرات به اقتصاد کشور برگردد؛ در غیر ‌این صورت بنا بر ادبیات تجارت خارجی، به میزان عدم‌بازگشت بهای کالای صادراتی «فرار سرمایه با نقاب صادرات» صورت گرفته است. به بیان دیگر، در چارچوب تراز پرداخت‌ها، حساب جاری از محل صادرات بستانکار می‌شود؛ به این معنی که ارز حاصل از صادرات به قلمرو اقتصادی (و نه لزوما جغرافیایی) کشور مبدا برمی‌گردد، در این صورت مادامی که این ارز به قلمرو اقتصادی بازنگردد، نمی‌توان گفت که صادرات صورت گرفته است. در حال حاضر با توجه به نیاز کشور ضروری است که این چرخه نیز در کشور ما تکمیل شود. موضوع عدم‌بازگشت ارز تنها محدود به ایران نیست و برخی از کشورها نیز با این چالش دست و پنجه نرم کرده‌اند. افزایش احتمال بازگشت درآمدهای ارزی به چرخه اقتصاد نیز یکی از مهم‌ترین راه‌حل‌های کاهش جریان خروج سرمایه از اقتصاد یک کشور است. به همین دلیل سیاست‌های ثبات‌ساز در کشورهای مختلف همگی به‌نحوی تلاش می‌کنند چارچوبی برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات پیاده ‌کنند.


سه گام برای بازگشت ارز

کارشناسان معتقدند که می‌توان سه گام برای تسهیل بازگشت ارز صادراتی به کشور ایجاد کرد. موضوع نخست این است که باید میان صادرکنندگان خام فروش و صادرکنندگانی که ارزش افزوده بر کالاهای صادراتی ایجاد می‌کنند، تفاوت قائل بود. زیرا گروه نخست عمدتا از منابع انرژی ارزان قیمت و یارانه به مقدار قابل‌توجهی استفاده کرده و نیاز است که شرایط عرضه ارز برای آنها متفاوت از گروه دوم باشد که این شرایط می‌تواند با اخذ مالیات از گروه نخست تغییر کند. اخذ مالیات باعث می‌شود که نیاز به بازگشت درآمدهای ارزی برای ایفای تعهدات بیشتر و از سوی دیگر، بخشی از یارانه اعطایی به صادرات جبران شود. از سوی دیگر نیاز است که همگرایی در بازارها به‌وجود آید، در حال حاضر فاصله میان سامانه نیما و نرخ بازار آزاد باعث می‌شود که اکثر صادرکنندگان تمایل داشته باشند که ارز خود را در بازار آزاد عرضه کنند، اگر همگرایی در بازارها ایجاد شود، در نتیجه شکاف نرخ‌ها نیز کاهش می‌یابد و در نتیجه اصراری بر عرضه در یک بازار به‌وجود نمی‌آید. اما اصرار بر عرضه با یک نرخ مشخص، اصطکاک بازگشت ارز را بیشتر می‌کند. بررسی تجربه کشورها نشان می‌دهد که عمدتا دو نگاه در سیاست‌های بازگشت ارز صادراتی وجود داشته است که می‌توان این سیاست‌ها را به دو دسته «تشویقی» و «تنبیهی» تقسیم کرد؛ در مکانیزم تنبیهی سیاست‌گذار با الزام صادرکنندگان به بازگشت ارز تخطی از این چارچوب را جریمه خواهد کرد. این در حالی است که در مکانیزم تشویقی، صادرکنندگان در ازای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات مشوق‌های مالیاتی دریافت می‌کنند. نگاه به مکانیزم‌های ناظر بر بازگشت ارز نشان می‌دهد که طی دهه‌های اخیر بسیاری از کشورها از هندوستان و چین گرفته تا زیمبابوه، همزمان با دستیابی به فرمول ثبات بخشی به اقتصاد مکانیزم تشویقی را جایگزین الزامات کرده‌اند. بررسی‌های مرکز تحقیقات اقتصادی «لایپنیتز» (ZBW) نشان می‌دهد که عمده کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه از «مشوق‌های مالیاتی» برای اطمینان از بازگشت درآمد ارزی صادرکنندگان استفاده می‌کنند. چنین راهکاری به‌خصوص در کشورهایی که از سازوکارهای برون‌سپاری بخشی از زنجیره تولید استفاده می‌کنند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

منبع:دنیای اقتصاد

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل و اخبار برگزیده