راهبرد معاصر

رونمایی آقای بازیگر از 4 تا پسرش/ عکس سیاستمدار انگلیسی: توقیف کشتی انگلیس، «شکستی بزرگ» برای لندن است 2 بازیکن استقلال مصدوم شدند نوشیدنی‌هایی برای رفع سریع گرمازدگی واکنش شجاع خلیل زاده به جدایی سروش از پرسپولیس اتهام 30 میلیاردی به مجری 90 همتی: بانکها مشکلات جدی به دلیل فشارهای تحریمی دارند دادستان کل کشور: از فضای بی در و پیکر فضای مجازی آسیب‌های زیادی می‌بینیم مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درگذشت تأیید اقدام ایران در توقیف نفتکش ریاح توسط دولت صاحب پرچم کریمی قدوسی: بر اساس وظیفه نمایندگی‌ علیه نفوذ، فتنه و خیانت حرف زده‌ام افشاگری شایان مصلح از دلایل کنار گذاشته شدنش از پرسپولیس تردد روان در محورهای شمالی درگذشت آقای بازیگر،روی صحنه، جلوی چشمان تماشاگران جشن تولد 43 سالگی مجری مشهور درکنار همسرش/ عکس وزش باد شدید در پایتخت رحیم‌پور ازغدی: بعد از قطعنامه ۵۹۸ وارد مرحله سخت‌تر انقلاب شدیم دایی در دادگاه/علت حضورم به خبرنگاران ربطی ندارد وکیل: نجفی تعادل نداشت سه گلوله شلیک شد/ادعای قتل شبه عمدی! عمامه به‌سرهایی که نگذاشتند امر به معروف فراموش شود/ عکس مقصد مدافع استقلال مشخص شد جرئیات بیشتر از فیش حقوقی 20 میلیونی معاون آقای وزیر هاشمی: تهران بدون شهرفروشی و غیرهیجانی اداره می‌شود جزئیات شناسایی و انهدام شبکه جاسوسی CIA در ایران افشاگری تازه کارلوس کی‌روش درباره وعده مهدی تاج طارمی: امسال به لیگ برتر برنمی‌‎گردم انتصاب رؤسای بنیاد مستضعفان و کمیته امداد امام خمینی با حکم رهبر انقلاب نشست بعدی درباره برجام مشخص شد برگ برنده احتمالی وکیل نجفی در دادگاه امروز چیست؟ هجوم پرسپولیس به نقل‌وانتقالات استقلال ضربه بزرگ تراکتور به استقلال وزیر دارایی انگلیس: معلوم نیست تحریمی باشد که بتوانیم علیه ایران اعمال کنیم واکنش سعودی به توقیف نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز مسکن، موتور اقتصاد را روشن می‌کند؟ چرخش انتظارات در بازار مسکن+ قیمت خرازی: در دفاع از تمامیت ارضی و حیثیت خودمان شوخی نداریم کاهش ارزبری ۲۰ میلیون یورویی صنعت خودرو در سال ۹۸ به لطف تحریم علت تیراندازی در میدان فردوسی ترکیب مورد نظر استراماچونی مشخص شد بلومبرگ: تعداد افرادی که به آمریکایی بودن خود افتخار می‌کنند کاهش یافته است قطر خواستار خویشتن داری طرفین در تحولات مربوط به خلیج فارس شد نشست اضطراری کابینه انگلیس در روز دوشنبه درباره توقیف نفتکش رایزنی وزیر خارجه انگلیس با وزرای خارجه فرانسه و آلمان درباره ایران مسکو: روایت ایران درباره توقیف نفتکش انگلیسی متقاعد کننده‌تر از لندن است استفاده از کارت هوشمند سوخت به معنی گران شدن بنزین نیست سرلشکر رشید: قدرت دفاعی و تهاجمی ایران برای متجاوزین غافلگیرکننده است خجسته:‌ 125 هزار خودرو با رانت یک خانواده وارد شده است شورای نگهبان مصلحت سنجی ندارد اجرای بی نظیر گروه ریکو در عصر جدید + فیلم اجرای آکروبات محمد مصطفی در عصر جدید + فیلم سعودی‌ها یک روستای الحدیده یمن را هدف قرار دادند وزیر دارایی انگلیس: معلوم نیست تحریمی باشد که بتوانیم علیه ایران اعمال کنیم کوشنر برای پیشبرد معامله قرن به منطقه سفر می‌کند شلیک 5 موشک بالستیک یمن به جنوب عربستان طارمی با پرسپولیس به توافق رسید + جزئیات ظریف: نمی‌توان تنگه هرمز را برای ایران ناامن کرد و برای دیگران امن طرح ساماندهی صنعت خودرو اصلاح شد سردار سلیمانی: اردوگاه استکبار فاقد تحلیل و توان مناسب برای شناخت انقلاب اسلامی است روایت سردار حاجی‌زاده از دروغ بزرگ ترامپ درباره پهپاد ایرانی وقتی احسان علیخانی و داوران «عصر جدید» پیر می‌شوند + تصاویر پیش تولید سریال «پایتخت ۶» پاییز آغاز می‌شود/ پخش «خواب‌زده» در اواسط تابستان ۱۸ ماه بدون نشست خبری؛ روحانی چه زمانی با مردم گفت‌وگو خواهد کرد؟ جزئیات نشست هیأت رئیسه مجلس/ لاریجانی: نمایندگان توقعات غیرقابل اجرا نکنند ایران سومین تولیدکننده سوخت فسیلی در جهان شد دریافت شماره شبای بانکی مشمولان سهام عدالت ادامه دارد همتی: ساز و کار تولید ارز دیجیتال در کمیسیون اقتصادی دولت مصوب شد علوی: مستند شناسایی و دستگیری جاسوسان آمریکایی فردا پخش می‌شود استندآپ کمدی جنجالی علیرضا خمسه در کانادا + فیلم پالیزدار: فردا پرونده بزرگ‌ترین بدهکار بانکی در ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی بررسی می‌شود اینستکس بدون دریافت پول نفت به درد نمی‌خورد قیمت خودرو امروز یک شنبه 30 تیر 98 + جدول سازمان بازرسی: موافقت سران قوا با برگزاری انتخابات شورایاری‌ها صحت ندارد ۳۰ درصد محتوای اینستاگرام مسائل غیراخلاقی است کاریکاتور/دروغ پهپادی ترامپ نرخ سکه و طلا در ۳۰ تیر ۹۸ سرانجام کودک آزار دیده در کارواش چه شد؟ کارنامه دانش‌آموزان الکترونیکی می شود ۲۲ روز تا اتمام قاچاق بنزین موافقت با نرخ صادراتی برق برای بیت‌کوین کاریکاتور/ بریطانیای حقیر!!! زنگنه: وزرای سابق نفت روش‌های فعلی فروش نفت را تایید کردند سراشیبی بازار مسکن در ۹ منطقه از تهران تحریم انگلیس چقدر جدی است؟ هشدار پلیس فتا: برای انتقال پول، عکس کارت بانکی را منتشر نکنید نگاه به انتخابات شورایاری‌ها نباید سیاسی و جناحی باشد افشای رازی عجیب درباره طلاق زوج جنجالی سینما چرا دولت بودجه‌ریزی عملیاتی را فقط در صداوسیما اجرا می‌کند؟ روحانی: کارمندان با پرداخت اقساط ۲۰ ساله صاحب‌خانه می‌شوند +فیلم فیلم| عملیات توقیف نفتکش انگلیسی توسط تکاوران دریایی سپاه انتشار کتاب «روش‌شناسی تفسیر متن‌به‌متن در بیانیه گام دوم» از سوی بسیج اساتید بروجردی: دولت صدا و سیما را تقویت کند نه اینکه مانعی سر راهش باشد وقتی سکه از سکه میفتد!!!/ کاریکاتور کاریکاتور/ سوداگران بازار مسکن را بهم ریختن جمعی از شاعران طنز پرداز کشور به دیدار رهبر انقلاب رفتند نکاتی که باید در هیئت داری به آن توجه کنیم،چیست؟ بازیگر زن پرحاشیه ایرانی، دادگاهی شد! /عکس انتشار فیلم رصد ناو «باکسر» توسط پهپاد نیروی هوافضای سپاه/ یک دروغ دیگر در کارنامه ترامپ کاریکاتور/ لشکر سایبری منافقین«شیاطین انس» در شبکه‌های اجتماعی کاریکاتور/ بار‌گرانی با حذف بار‌کد!!! انتقاد تند احسان علیخانی از دولت +فیلم سکانس جنجالی سریال جدید شبکه ۳ +فیلم تب و تاب استخراج بیت‌کوین با برق‌ارزان/ اینفوگرافیک تقلید صدای خسرو شکیبایی توسط امین حیایی در عصر جدید +فیلم کاریکاتور/ آمریکا مسبب جنگ و خشونت بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
تاریخ انتشار: ۰۸:۳۴ - ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۸ - 2019 May 18
کد خبر: ۱۱۴۷۲
سرانجام پس از مدت‌ها اعلام آمارهای مختلف و در برخی موارد ناهمسو، رئیس‌کل بانک مرکزی رقم دقیق بازگشت ارز حاصل از صادرات را ۷/ ۱۸ میلیارد دلار اعلام کرد.

به گزارش راهبرد معاصر ،  با توجه به اعلام عملکرد ۶۰ درصدی در تحقق هدف بانک مرکزی، هنوز سرنوشت ۱۲ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات مشخص نشده است. رئیس‌کل بانک مرکزی به صادرکنندگان هشدار داد که اگر از ۵ راه مشخص‌شده ارز حاصل را بازنگردانند، با اقدامات تنبیهی و حتی انتظامی روبه‌رو خواهند شد. در همین روز، سرپرست سازمان توسعه تجارت با هشدار نسبت به اقدامات تضعیف‌کننده انگیزه صادرکنندگان، خواستار بهبود رویکرد در مواجهه با صادرکنندگان شد. به نظر می‌رسد در درون دولت علاوه بر آمار بازگشت ارز در نحوه مواجهه با صادرکنندگان نیز اختلاف نظر وجود دارد. به همین بهانه مسیر برگشت بهینه ارز صادراتی را با توجه به تجارب جهانی بررسی کرده است. این تجارب نشان می‌دهد، تعیین دقیق قلمرو مدنظر برای بازگشت ارز صادراتی گام اول است. تجربه کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد باید به جای استفاده از مکانیزم تنبیهی، بر مکانیزم‌های تشویقی برای بازگشت ارزهای صادراتی تاکید شود. مطابق این بررسی‌ها کشورهایی که از مکانیزم تنبیهی استفاده کردند، نتوانسته‌اند در اهداف خود برای بازگشت ارز حاصل از صادرات موفق عمل کنند.


آهن‌ربای ارز صادراتی

رئیس‌کل بانک مرکزی روایت رسمی از بازگشت ارز در سال ۹۷ را اعلام کرد. براساس گفته‌های همتی در سال گذشته میزان ارز بازگشتی با توجه به تمام روش‌های بازگشت یعنی، «فروش در سامانه نیما»، «عرضه در صرافی‌ها»، «واردات در مقابل صادرات خود»، «واگذاری ارز پروانه صادراتی» و نیز «واگذاری به بانک مرکزی» رقمی معادل ۷/ ۱۸ میلیارد دلار بوده است. او با اعلام این رقم تاکید کرد با توجه به برآوردی که از خالص ارز صادراتی، با لحاظ کردن دو مولفه «هزینه‌های مبادلاتی ناشی از تحریم» و «متداول بودن تسویه ریالی صادرات در نیمه اول سال قبل» می‌شود، به میزان ۶۰ درصد ارز ناشی از صادرات، به چرخه اقتصادی بازگشته است. با این رقم می‌توان عنوان کرد که کل رقم صادرات غیرنفتی در سال قبل حدود ۳۰ میلیارد دلار است که با توجه به رقم معمول، این عدد کمتر گزارش شده است. بنابراین دو سناریو وجود دارد: اینکه این آمار برای کل سال ۹۷ نبوده یا اینکه محدودیت‌ها در سال قبل باعث کاهش صادرات غیرنفتی شده است. طبق آمارها میزان صادرات غیرنفتی سال قبل بیش از ۴۰ میلیارد دلار بوده است. بنابراین به‌نظر می‌رسد آمار همتی مربوط به سه فصل بوده؛ زیرا در بخشی دیگر از صحبت‌ها، رئیس‌کل بانک مرکزی تاکید می‌کند که «ارز صادرات فصل زمستان هنوز فرصت کافی برای برگشت دارد.» از سوی دیگر، نکته دیگر گذاشتن علامت تعجب داخل پرانتز، پس از کلمه تسویه ریالی صادرات بوده که نشان می‌دهد، رئیس‌کل بانک مرکزی به‌طور کنایه‌آمیزی مخالفت خود را با انجام این سیاست اعلام کرده است.


خط و نشان برای صادرکنندگان

رئیس‌کل بانک مرکزی پس از ارائه این آمار، آخرین توصیه‌های جدی خود را به صادرکنندگان ارائه کرده است. او ابتدا تاکید کرده که فرصت برای صادرکنندگان در زمستان وجود دارد و به نوعی تاکید دارد که صادرکنندگان از این پنجره استفاده کنند. در بخش دوم، همتی به رویکرد برخورد اشاره کرده که اسامی صادرکنندگانی که تا به حال ارزی را برنگردانده‌اند، به مرجع قضایی اعلام شده است. البته رئیس‌کل بانک مرکزی، جزییاتی در این خصوص مطرح نکرده و معلوم نیست که نوع برخورد مراجع قضایی با این افراد براساس چه مکانیزمی صورت خواهد گرفت. در بخش سوم همتی از صادرکنندگانی که به مسوولیت ملی خود در شرایط ویژه اقتصادی عمل کرده‌اند، قدردانی کرده است. او در بخش پایانی نیز ابراز امیدواری کرد براساس هماهنگی‌های انجام‌گرفته با اتحادیه‌های صادراتی، اتاق بازرگانی و اقدامات در دست اجرا، شاهد تحول جدی در برگشت ارز به چرخه اقتصاد باشیم.


واگرایی آمار و رویکرد

به‌نظر می‌رسد در تیم اقتصادی دولت آمارهای متفاوتی درباره عملکرد صادرکنندگان عنوان شده است. همچنین به‌نظر نمی‌رسد که رویکرد یکسانی در برخورد با صادرکنندگان وجود داشته است. درخصوص آمارها باید به این نکته اشاره کرد که چندی پیش، حسین میرشجاعیان، مشاور وزیر امور اقتصادی و دارایی عنوان کرد که از ۴۰ میلیارد ارز حاصل از صادرات، ۳۰ میلیارد دلار نه به‌صورت کالا و نه به هیچ صورت دیگری وارد کشور نشده و مصداق فرار سرمایه است. این آمار نشان می‌دهد که تنها حدود ۲۵ درصد از ارز حاصل از صادرات به کشور بازگشته که با آمار ۶۰ درصدی رئیس‌کل بانک مرکزی، اختلاف ۳۵ واحد درصدی دارد. البته در این باره شاید آمار بانک مرکزی را بتوان روایت رسمی از وضع موجود دانست؛ اما بهتر است رویکرد مشخصی درباره آمار وجود داشته باشد و مناسب‌ترین گزینه این است که اظهارنظرها به انضمام آمار رسمی ارائه شود. علاوه‌بر این، به‌نظر می‌رسد که درباره رویکرد برخورد با صادرکنندگان نیز اختلاف نظر وجود دارد؛ زیرا به گفته محمدرضا مودودی، سرپرست سازمان توسعه تجارت، ارز حاصل از صادرات از طریق کانال‌های متفاوت به کشور بازگشته است و در این خصوص فرار سرمایه وجود ندارد. به اعتقاد او، در این شرایط، باید دست صادرکنندگان را بوسید؛ زیرا این گروه باید کمبود ارز نفتی کشور را جبران کنند؛ بنابراین نباید اجازه داد این تصور به‌وجود آید که به‌رغم شرایط سخت تولید و ارزآوری‌ آنها به کشور، به خیانت عدم‌بازگشت ارز متهم شده‌اند. این اظهارنظر تاکید می‌کند که باید رویکرد متفاوت‌تری نسبت به صادرکنندگان ارزی اتخاذ کرد.


سیاست بهینه بازگشت ارز

در سال‌های گذشته، بسیاری از مسوولان عنوان کردند که چرخه بازگشت ارز به کشور، ازسوی برخی از صادرکنندگان تکمیل نمی‌شود. به بیان دیگر، این صادرکنندگان که از منابع انرژی ارزان و یارانه برخوردار هستند و بعضا ارزش افزوده زیادی نیز بر کالا ایجاد نمی‌کنند، ارز خود را نیز به کشور برنمی‌گردانند. کارشناسان معتقدند «صادرات» هنگامی موضوعیت دارد که ارز حاصل از صادرات به اقتصاد کشور برگردد؛ در غیر ‌این صورت بنا بر ادبیات تجارت خارجی، به میزان عدم‌بازگشت بهای کالای صادراتی «فرار سرمایه با نقاب صادرات» صورت گرفته است. به بیان دیگر، در چارچوب تراز پرداخت‌ها، حساب جاری از محل صادرات بستانکار می‌شود؛ به این معنی که ارز حاصل از صادرات به قلمرو اقتصادی (و نه لزوما جغرافیایی) کشور مبدا برمی‌گردد، در این صورت مادامی که این ارز به قلمرو اقتصادی بازنگردد، نمی‌توان گفت که صادرات صورت گرفته است. در حال حاضر با توجه به نیاز کشور ضروری است که این چرخه نیز در کشور ما تکمیل شود. موضوع عدم‌بازگشت ارز تنها محدود به ایران نیست و برخی از کشورها نیز با این چالش دست و پنجه نرم کرده‌اند. افزایش احتمال بازگشت درآمدهای ارزی به چرخه اقتصاد نیز یکی از مهم‌ترین راه‌حل‌های کاهش جریان خروج سرمایه از اقتصاد یک کشور است. به همین دلیل سیاست‌های ثبات‌ساز در کشورهای مختلف همگی به‌نحوی تلاش می‌کنند چارچوبی برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات پیاده ‌کنند.


سه گام برای بازگشت ارز

کارشناسان معتقدند که می‌توان سه گام برای تسهیل بازگشت ارز صادراتی به کشور ایجاد کرد. موضوع نخست این است که باید میان صادرکنندگان خام فروش و صادرکنندگانی که ارزش افزوده بر کالاهای صادراتی ایجاد می‌کنند، تفاوت قائل بود. زیرا گروه نخست عمدتا از منابع انرژی ارزان قیمت و یارانه به مقدار قابل‌توجهی استفاده کرده و نیاز است که شرایط عرضه ارز برای آنها متفاوت از گروه دوم باشد که این شرایط می‌تواند با اخذ مالیات از گروه نخست تغییر کند. اخذ مالیات باعث می‌شود که نیاز به بازگشت درآمدهای ارزی برای ایفای تعهدات بیشتر و از سوی دیگر، بخشی از یارانه اعطایی به صادرات جبران شود. از سوی دیگر نیاز است که همگرایی در بازارها به‌وجود آید، در حال حاضر فاصله میان سامانه نیما و نرخ بازار آزاد باعث می‌شود که اکثر صادرکنندگان تمایل داشته باشند که ارز خود را در بازار آزاد عرضه کنند، اگر همگرایی در بازارها ایجاد شود، در نتیجه شکاف نرخ‌ها نیز کاهش می‌یابد و در نتیجه اصراری بر عرضه در یک بازار به‌وجود نمی‌آید. اما اصرار بر عرضه با یک نرخ مشخص، اصطکاک بازگشت ارز را بیشتر می‌کند. بررسی تجربه کشورها نشان می‌دهد که عمدتا دو نگاه در سیاست‌های بازگشت ارز صادراتی وجود داشته است که می‌توان این سیاست‌ها را به دو دسته «تشویقی» و «تنبیهی» تقسیم کرد؛ در مکانیزم تنبیهی سیاست‌گذار با الزام صادرکنندگان به بازگشت ارز تخطی از این چارچوب را جریمه خواهد کرد. این در حالی است که در مکانیزم تشویقی، صادرکنندگان در ازای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات مشوق‌های مالیاتی دریافت می‌کنند. نگاه به مکانیزم‌های ناظر بر بازگشت ارز نشان می‌دهد که طی دهه‌های اخیر بسیاری از کشورها از هندوستان و چین گرفته تا زیمبابوه، همزمان با دستیابی به فرمول ثبات بخشی به اقتصاد مکانیزم تشویقی را جایگزین الزامات کرده‌اند. بررسی‌های مرکز تحقیقات اقتصادی «لایپنیتز» (ZBW) نشان می‌دهد که عمده کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه از «مشوق‌های مالیاتی» برای اطمینان از بازگشت درآمد ارزی صادرکنندگان استفاده می‌کنند. چنین راهکاری به‌خصوص در کشورهایی که از سازوکارهای برون‌سپاری بخشی از زنجیره تولید استفاده می‌کنند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

منبع:دنیای اقتصاد

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: