راهبرد معاصر

چراغ سبز پوتین به ترامپ درباره ایران قیمت دلار ارز سکه طلا امروز یکشنبه 29 اردیبهشت 98 آخرین خبرها از نقل و انتقالات لیگ برتر فوتبال ساخت سریال پایتخت 6 در آینده ای نزدیک قیمت انواع تلفن همراه در 98/2/28 چرا حقوق برخی معلمان افزایش نیافت؟ ترامپ، دست به دامان سوئیس شد! قیمت دلار ارز سکه طلا امروز شنبه 28 اردیبهشت 98 ماجرای شلیک ایران به جان بولتون چیست؟+عکس سرمربی سابق تیم ملی کشتی فرنگی درگذشت شرایط فروش فوری ۲ محصول ایران خودرو (شنبه 28 اردیبهشت) آمریکا فوراً حضور نظامی‌اش در سوریه را متوقف کند وزرای امور خارجه عراق و انگلیس دیدار کردند بانک مرکزی اسامی صادرکنندگانی که ارز خود را باز نگردانده‌اند منتشر کند هنوز به گفتمان انتخاباتی دست نیافتیم کاخ سفید بداند مجوز کنگره برای جنگ با ایران را ندارد سنای فرانسه حجاب در مدارس را ممنوع کرد محموله ۱۳۰ هزار تنی نفت ایران به چین رسید بررسی استانی شدن انتخابات مجلس به کجا رسید؟ پمپئو: ما فقط می خواهیم ایران را به عقب برگردانیم تسلیت به مسیح علینژاد به خاطر کولاک مهلا مومن زاده+تصاویر ژنرال انگلیسی دست به افشاگری علیه آمریکا زد اشتباه عجیب در مراسم ختم بهنام صفوی +فیلم اختلاف نظر وزارت علوم و آموزش و پرورش بر سر تعویق زمان کنکور جنایت جدید پلیس آمریکا/تیراندازی از نزدیک به زن باردار سیاه پوست/ فیلم 18+ تنها دختر تصادف ستاره استقلال افشاگری کرد گزارشی از «ترین»های لیگ هجدهم؛ رکورد داران این لیگ استقلال، برانکو و سیدجلال پیش بینی ها از سقوط قیمت دلار به زیر کانال 11 هزار تومانی! سیاست‌گذاری واژگون باعث نابسامانی مسکن شد سفر ناگهانی ولی‌عهد ابوظبی به مصر توقف ناو آبراهام لینکلن در دریای عربی بعد از تنش زایی های آمریکا ضرورت دارد با شرکای مهم مشورت‌هایی انجام شود اروپا باید اینستکس را واقعی و دوام‌پذیر کند مردم آمادگی دارند برای کشور، منافع و امنیت ملی فداکاری کنند انقلاب اسلامی در سرنوشت سازترین مقطع خود قرار دارد ماجرا شنای سربازان آمریکا در خلیج فارس چیست؟! + عکس صحبت‌های دردناک پدر بهنام صفوی درباره آخرین لبخند پسرش + فیلم حکم پرونده یاسین رامین همسر مهناز افشار صادر شد کاریز لرزید کشف بیش از 15 تن شکر قاچاق از یک انبار شایعه عجیب درباره مرگ بازیکن پیشین استقلال می‌توانیم روزی ۲ میلیون بشکه نفت بفروشیم می‌توانیم روزی ۲ میلیون بشکه نفت بفروشیم ارجاع استیضاح وزیر ورزش به کمیسیون فرهنگی امروز در حاشیه جلسه هیئت دولت چه گذشت؟ باید به نیازمندان جامعه توجه ویژه‌ای داشته باشیم خبر منتسب به آیت‌الله سیستانی تکذیب شد ساخت سریال شهرزاد با ریخت و پاش‌های محمد امامی و هادی رضوی از کیسه خلیفه طرح تفکیک مسکن از وزارت راه کلید خورد ایران چهارمین قدرت دریایی جهان کرسی ریاست مجلس در سال پایانی نصیب کدام جریان سیاسی می‌شود؟ جوان از دیدگاه رهبری یعنی نیرویی سرشار از انگیزه احسان علیخانی: بهنام صفوی خیلی سختی کشید ترویج شایعه و اخبار دروغ یکی از آفت‌های فضای مجازی است آقای رئیس‌جمهور با همین اختیاراتی که قبول دارید، چه کرده‌اید؟ سرمربی جدید تیم ملی در ورزشگاه آزادی+ تصاویر گزارش CNN از شوخی ایرانی‌ها با شماره دادن ترامپ+ فیلم چرا بهنام صفوی، مرتضی پاشایی نشد؟ نتیجه عملی جلسات متعدد رئیس جمهور با فعالان سیاسی چیست؟ جریمه نقدی کمیته انضباطی برای پدیده، سپاهان، ذوب‌آهن و پرسپولیس دانشی که امروز جوانان در نیروی دریایی ارتش دارند، نیروی استکبار را نابود خواهد کرد شکار لحظه ها/خوابیدن نهنگ وسط اقیانوس+فیلم با نسل چندم تحریم ها مواجهیم؟ تحویل خودرو جایگزین به دارندگان حواله برلیانس «محاسبه نفس» در ماه مبارک رمضان از نگاه مقام معظم رهبری+پوستر فردا؛ آخرین مهلت ثبت‌نام بدون آزمون دکتری دانشگاه آزاد فروش فوری ۲ محصول ایران خودرو آغاز شد جاسوسی رژیم صهیونیستی از کاربران واتساپ موضع همتی درباره اینستکس: توپ در زمین اروپا است قیمت دلار ارز سکه طلا امروز سه شنبه 24 اردیبهشت 98 اجرای شیوا رضوی پور عصر جدید پای عابر بانک پرسپولیس به پرونده قتل هم باز شد + جزییات ساعت بازی پرسپولیس و پارس جنوبی جم مشخص شد بخشنامه‌ای برای محاسبه سنوات معلمان اجرای پارسا در عصر جدید/ داوران شگفت زده شدند طرح دو فوریتی مجلس برای تعویق کنکور مصدومیت شرکت کننده عصر جدید با چاقو +فیلم دانلود غمگین ترین کلیپ مرحوم بهنام صفوی+فیلم دوبله سریال بازی تاج و تخت به زبان فارسی+دانلود فیلم چرا تحریم های صنعت پتروشیمی و فلزات به نتیجه مطلوب آمریکا نمی رسد؟ تصادف دو نفتکش آمریکایی و نشت مواد نفتی در دریا+فیلم تزئین لاکچری خودرو فولکس واگن با شیشه های رنگی+تصاویر ترسناک ترین جاذبه گردشگری در دنیا/ تصاویر18+ ناگفته‌هایی از پرونده ۴ دیپلمات ربوده شده ایرانی / حاج احمد متوسلیان شهید شده است؟ تخفیف 50 درصدی جراحی بینی در ماه رمضان!/کاریکاتور ابلاغ جداول همسان سازی حقوق بازنشستگان + عکس بازیهای هفته اینده لیگ برتر جدول لیگ برتر 98/ نتایج بازیهای لیگ هشدار هواشناسی درباره وقوع سیل ناگهانی در برخی استان‌ها پربیننده‌ترین برنامه‌های تلویزیون در سال ۱۳۹۷ معرفی شد توصیه‌ ها ی امام خامنه‌ای به روزه‌داران/فرصت سحر را از دست ندهید جنجال و درگیری در نشست برنامه عصر جدید +فیلم سوتی خنده دار آشپز برنامه به خانه بر می گردیم + فیلم سه شنبه اول ماه مبارک رمضان است دلیل کناره گیری شهاب حسینی از بازی در سینمای ایران چیست؟ فیلم جدید مجید مجیدی و شاهرخ خان اوایل تابستان کلید می خورد+عکس مسابقه برنده باش از صدا و سیما حذف شد روش درآمدزایی صدا و سیما تغییر می کند؟ آغاز رسمی سی و دومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران ثبت نام بیمه تکمیلی تاکسیرانی 98 بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد درگذشت خواننده بهنام صفوی + عکس و فیلم همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
تاریخ انتشار: ۰۸:۳۴ - ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۸ - 2019 May 18
کد خبر: ۱۱۴۷۲
سرانجام پس از مدت‌ها اعلام آمارهای مختلف و در برخی موارد ناهمسو، رئیس‌کل بانک مرکزی رقم دقیق بازگشت ارز حاصل از صادرات را ۷/ ۱۸ میلیارد دلار اعلام کرد.

به گزارش راهبرد معاصر ،  با توجه به اعلام عملکرد ۶۰ درصدی در تحقق هدف بانک مرکزی، هنوز سرنوشت ۱۲ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات مشخص نشده است. رئیس‌کل بانک مرکزی به صادرکنندگان هشدار داد که اگر از ۵ راه مشخص‌شده ارز حاصل را بازنگردانند، با اقدامات تنبیهی و حتی انتظامی روبه‌رو خواهند شد. در همین روز، سرپرست سازمان توسعه تجارت با هشدار نسبت به اقدامات تضعیف‌کننده انگیزه صادرکنندگان، خواستار بهبود رویکرد در مواجهه با صادرکنندگان شد. به نظر می‌رسد در درون دولت علاوه بر آمار بازگشت ارز در نحوه مواجهه با صادرکنندگان نیز اختلاف نظر وجود دارد. به همین بهانه مسیر برگشت بهینه ارز صادراتی را با توجه به تجارب جهانی بررسی کرده است. این تجارب نشان می‌دهد، تعیین دقیق قلمرو مدنظر برای بازگشت ارز صادراتی گام اول است. تجربه کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد باید به جای استفاده از مکانیزم تنبیهی، بر مکانیزم‌های تشویقی برای بازگشت ارزهای صادراتی تاکید شود. مطابق این بررسی‌ها کشورهایی که از مکانیزم تنبیهی استفاده کردند، نتوانسته‌اند در اهداف خود برای بازگشت ارز حاصل از صادرات موفق عمل کنند.


آهن‌ربای ارز صادراتی

رئیس‌کل بانک مرکزی روایت رسمی از بازگشت ارز در سال ۹۷ را اعلام کرد. براساس گفته‌های همتی در سال گذشته میزان ارز بازگشتی با توجه به تمام روش‌های بازگشت یعنی، «فروش در سامانه نیما»، «عرضه در صرافی‌ها»، «واردات در مقابل صادرات خود»، «واگذاری ارز پروانه صادراتی» و نیز «واگذاری به بانک مرکزی» رقمی معادل ۷/ ۱۸ میلیارد دلار بوده است. او با اعلام این رقم تاکید کرد با توجه به برآوردی که از خالص ارز صادراتی، با لحاظ کردن دو مولفه «هزینه‌های مبادلاتی ناشی از تحریم» و «متداول بودن تسویه ریالی صادرات در نیمه اول سال قبل» می‌شود، به میزان ۶۰ درصد ارز ناشی از صادرات، به چرخه اقتصادی بازگشته است. با این رقم می‌توان عنوان کرد که کل رقم صادرات غیرنفتی در سال قبل حدود ۳۰ میلیارد دلار است که با توجه به رقم معمول، این عدد کمتر گزارش شده است. بنابراین دو سناریو وجود دارد: اینکه این آمار برای کل سال ۹۷ نبوده یا اینکه محدودیت‌ها در سال قبل باعث کاهش صادرات غیرنفتی شده است. طبق آمارها میزان صادرات غیرنفتی سال قبل بیش از ۴۰ میلیارد دلار بوده است. بنابراین به‌نظر می‌رسد آمار همتی مربوط به سه فصل بوده؛ زیرا در بخشی دیگر از صحبت‌ها، رئیس‌کل بانک مرکزی تاکید می‌کند که «ارز صادرات فصل زمستان هنوز فرصت کافی برای برگشت دارد.» از سوی دیگر، نکته دیگر گذاشتن علامت تعجب داخل پرانتز، پس از کلمه تسویه ریالی صادرات بوده که نشان می‌دهد، رئیس‌کل بانک مرکزی به‌طور کنایه‌آمیزی مخالفت خود را با انجام این سیاست اعلام کرده است.


خط و نشان برای صادرکنندگان

رئیس‌کل بانک مرکزی پس از ارائه این آمار، آخرین توصیه‌های جدی خود را به صادرکنندگان ارائه کرده است. او ابتدا تاکید کرده که فرصت برای صادرکنندگان در زمستان وجود دارد و به نوعی تاکید دارد که صادرکنندگان از این پنجره استفاده کنند. در بخش دوم، همتی به رویکرد برخورد اشاره کرده که اسامی صادرکنندگانی که تا به حال ارزی را برنگردانده‌اند، به مرجع قضایی اعلام شده است. البته رئیس‌کل بانک مرکزی، جزییاتی در این خصوص مطرح نکرده و معلوم نیست که نوع برخورد مراجع قضایی با این افراد براساس چه مکانیزمی صورت خواهد گرفت. در بخش سوم همتی از صادرکنندگانی که به مسوولیت ملی خود در شرایط ویژه اقتصادی عمل کرده‌اند، قدردانی کرده است. او در بخش پایانی نیز ابراز امیدواری کرد براساس هماهنگی‌های انجام‌گرفته با اتحادیه‌های صادراتی، اتاق بازرگانی و اقدامات در دست اجرا، شاهد تحول جدی در برگشت ارز به چرخه اقتصاد باشیم.


واگرایی آمار و رویکرد

به‌نظر می‌رسد در تیم اقتصادی دولت آمارهای متفاوتی درباره عملکرد صادرکنندگان عنوان شده است. همچنین به‌نظر نمی‌رسد که رویکرد یکسانی در برخورد با صادرکنندگان وجود داشته است. درخصوص آمارها باید به این نکته اشاره کرد که چندی پیش، حسین میرشجاعیان، مشاور وزیر امور اقتصادی و دارایی عنوان کرد که از ۴۰ میلیارد ارز حاصل از صادرات، ۳۰ میلیارد دلار نه به‌صورت کالا و نه به هیچ صورت دیگری وارد کشور نشده و مصداق فرار سرمایه است. این آمار نشان می‌دهد که تنها حدود ۲۵ درصد از ارز حاصل از صادرات به کشور بازگشته که با آمار ۶۰ درصدی رئیس‌کل بانک مرکزی، اختلاف ۳۵ واحد درصدی دارد. البته در این باره شاید آمار بانک مرکزی را بتوان روایت رسمی از وضع موجود دانست؛ اما بهتر است رویکرد مشخصی درباره آمار وجود داشته باشد و مناسب‌ترین گزینه این است که اظهارنظرها به انضمام آمار رسمی ارائه شود. علاوه‌بر این، به‌نظر می‌رسد که درباره رویکرد برخورد با صادرکنندگان نیز اختلاف نظر وجود دارد؛ زیرا به گفته محمدرضا مودودی، سرپرست سازمان توسعه تجارت، ارز حاصل از صادرات از طریق کانال‌های متفاوت به کشور بازگشته است و در این خصوص فرار سرمایه وجود ندارد. به اعتقاد او، در این شرایط، باید دست صادرکنندگان را بوسید؛ زیرا این گروه باید کمبود ارز نفتی کشور را جبران کنند؛ بنابراین نباید اجازه داد این تصور به‌وجود آید که به‌رغم شرایط سخت تولید و ارزآوری‌ آنها به کشور، به خیانت عدم‌بازگشت ارز متهم شده‌اند. این اظهارنظر تاکید می‌کند که باید رویکرد متفاوت‌تری نسبت به صادرکنندگان ارزی اتخاذ کرد.


سیاست بهینه بازگشت ارز

در سال‌های گذشته، بسیاری از مسوولان عنوان کردند که چرخه بازگشت ارز به کشور، ازسوی برخی از صادرکنندگان تکمیل نمی‌شود. به بیان دیگر، این صادرکنندگان که از منابع انرژی ارزان و یارانه برخوردار هستند و بعضا ارزش افزوده زیادی نیز بر کالا ایجاد نمی‌کنند، ارز خود را نیز به کشور برنمی‌گردانند. کارشناسان معتقدند «صادرات» هنگامی موضوعیت دارد که ارز حاصل از صادرات به اقتصاد کشور برگردد؛ در غیر ‌این صورت بنا بر ادبیات تجارت خارجی، به میزان عدم‌بازگشت بهای کالای صادراتی «فرار سرمایه با نقاب صادرات» صورت گرفته است. به بیان دیگر، در چارچوب تراز پرداخت‌ها، حساب جاری از محل صادرات بستانکار می‌شود؛ به این معنی که ارز حاصل از صادرات به قلمرو اقتصادی (و نه لزوما جغرافیایی) کشور مبدا برمی‌گردد، در این صورت مادامی که این ارز به قلمرو اقتصادی بازنگردد، نمی‌توان گفت که صادرات صورت گرفته است. در حال حاضر با توجه به نیاز کشور ضروری است که این چرخه نیز در کشور ما تکمیل شود. موضوع عدم‌بازگشت ارز تنها محدود به ایران نیست و برخی از کشورها نیز با این چالش دست و پنجه نرم کرده‌اند. افزایش احتمال بازگشت درآمدهای ارزی به چرخه اقتصاد نیز یکی از مهم‌ترین راه‌حل‌های کاهش جریان خروج سرمایه از اقتصاد یک کشور است. به همین دلیل سیاست‌های ثبات‌ساز در کشورهای مختلف همگی به‌نحوی تلاش می‌کنند چارچوبی برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات پیاده ‌کنند.


سه گام برای بازگشت ارز

کارشناسان معتقدند که می‌توان سه گام برای تسهیل بازگشت ارز صادراتی به کشور ایجاد کرد. موضوع نخست این است که باید میان صادرکنندگان خام فروش و صادرکنندگانی که ارزش افزوده بر کالاهای صادراتی ایجاد می‌کنند، تفاوت قائل بود. زیرا گروه نخست عمدتا از منابع انرژی ارزان قیمت و یارانه به مقدار قابل‌توجهی استفاده کرده و نیاز است که شرایط عرضه ارز برای آنها متفاوت از گروه دوم باشد که این شرایط می‌تواند با اخذ مالیات از گروه نخست تغییر کند. اخذ مالیات باعث می‌شود که نیاز به بازگشت درآمدهای ارزی برای ایفای تعهدات بیشتر و از سوی دیگر، بخشی از یارانه اعطایی به صادرات جبران شود. از سوی دیگر نیاز است که همگرایی در بازارها به‌وجود آید، در حال حاضر فاصله میان سامانه نیما و نرخ بازار آزاد باعث می‌شود که اکثر صادرکنندگان تمایل داشته باشند که ارز خود را در بازار آزاد عرضه کنند، اگر همگرایی در بازارها ایجاد شود، در نتیجه شکاف نرخ‌ها نیز کاهش می‌یابد و در نتیجه اصراری بر عرضه در یک بازار به‌وجود نمی‌آید. اما اصرار بر عرضه با یک نرخ مشخص، اصطکاک بازگشت ارز را بیشتر می‌کند. بررسی تجربه کشورها نشان می‌دهد که عمدتا دو نگاه در سیاست‌های بازگشت ارز صادراتی وجود داشته است که می‌توان این سیاست‌ها را به دو دسته «تشویقی» و «تنبیهی» تقسیم کرد؛ در مکانیزم تنبیهی سیاست‌گذار با الزام صادرکنندگان به بازگشت ارز تخطی از این چارچوب را جریمه خواهد کرد. این در حالی است که در مکانیزم تشویقی، صادرکنندگان در ازای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات مشوق‌های مالیاتی دریافت می‌کنند. نگاه به مکانیزم‌های ناظر بر بازگشت ارز نشان می‌دهد که طی دهه‌های اخیر بسیاری از کشورها از هندوستان و چین گرفته تا زیمبابوه، همزمان با دستیابی به فرمول ثبات بخشی به اقتصاد مکانیزم تشویقی را جایگزین الزامات کرده‌اند. بررسی‌های مرکز تحقیقات اقتصادی «لایپنیتز» (ZBW) نشان می‌دهد که عمده کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه از «مشوق‌های مالیاتی» برای اطمینان از بازگشت درآمد ارزی صادرکنندگان استفاده می‌کنند. چنین راهکاری به‌خصوص در کشورهایی که از سازوکارهای برون‌سپاری بخشی از زنجیره تولید استفاده می‌کنند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

منبع:دنیای اقتصاد

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار