ابهام در سرنوشت ۱۲ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات-راهبرد معاصر
گزینه‌های احتمالی عراق برای پاسخ به حملات یکجانبه ترکیه تنش بین پکن و واشنگتن در بالاترین سطح است هدف دشمنان از فضا سازی درباره قرارداد ایران و چین قیمت روز سکه‌های کادویی پارسیان امروز پنجشنبه ۱۹ تیرماه ۱۳۹۹+ جدول گزارش سازمان ملل درباره ترور سردار سلیمانی/ محکومیت تلویحی جنایت آمریکا آیت‌الله رئیسی: در استان‌های قرمز ماسک رایگان بدهید خاطره سعید عزت‌اللهی از گزارش جواد خیابانی در دیدار ایران - اسپانیا / فیلم لیست غایبین بازی پرسپولیس با ماشین‌سازی تبریز آخرین اخبار از عرضه‌های اولیه بورس آخرین آمار کرونا در ایران امروز پنجشنبه ۱۹ تیر/ فوت ۲۲۱ بیمار مبتلا به کرونا در ۲۴ ساعت یکی از مشکلات نظام مالیاتی کشور هوشمند نبودن آن است دروغگویی، اتهام‌زنی و نفرت پراکنی؛ عناصر اصلی سیاست خارجی آمریکا آمادگی ایران برای مذاکره با اوکراین درباره سقوط هواپیمای اوکراینی/ چیزی برای پنهان کردن نداریم چرا سیاست های آمریکا در لبنان شکست می خورد؟ قیمت سکه از ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هم گذشت/ قیمت سکه و طلا در ۱۹ تیر ۹۹ زمان بندی بازی‌های نمایندگان ایران در مرحله گروهی لیگ قهرمانان آسیا افزایش 2 برابری تولید فولاد کشور در هفت سال گذشته سرلشکر سلامی: حساسیت‌ها درباره کرونا باید حفظ شود/ تولید و توزیع ماسک کماکان در دستور کار یورش وحشیانه رژیم صهیونیستی به نقاط مختلف کرانه باختری/ بازداشت اعضای ارشد حماس و جهاد اسلامی اعلام زمان مرحله جدید فروش سایپا نرخ ارز بین بانکی امروز پنجشنبه ۱۹ تیر ۹۹/ جدول مجوز انتشار گواهی سپرده ۱۸ درصدی ابلاغ شد امنیتی‌سازی شرایط ایران؛ فرضیه‌های غیرواقعی و احتمالات پیش‌رو ادعای پمپئو درباره توقیف یک محموله سلاح ایرانی لزوم کمک قوا و مردم در برخورد با صاحبان ثروت نامشروع کنایه نیکزاد به اظهارات اخیر رئیس جمهور درباره غفلت از مسکن گزافه گویی های ناتمام سعودی ها علیه ایران جزییات تسهیلات کمک‌هزینه ودیعه مسکن برای مستاجران/ حداکثر متراژ واحد مسکونی مستاجران پیشنهاد جدید تل‌آویو درباره تبادل اسرا به حماس هشدار حشدالشعبی درباره تلاش آمریکا برای ایجاد هرج‌ومرج در عراق آخرین وضعیت آب و هوای کشور در پنجشنبه 19 تیر/ وزش باد شدید در مناطق مرکزی و غرب کشور آخرین قیمت روز خرید و فروش گوشی‌های سامسونگ در بازار امروز پنجشنبه ۱۹ تیر ۹۹ رئیس فراکسیون کارگری مجلس یازدهم مشخص شد خبری خوب برای فرهنگیان تلاش جبهه النصره برای متهم کردن دولت سوریه جدیدترین قیمت روز خرید و فروش خودرو پراید امروز پنجشنبه ۱۹ تیرماه ۱۳۹۹ وعده مدیریت شهری برای افتتاح هر ماه یک ایستگاه مترو چه شد؟! قیمت طلای ۱۸ عیار نرخ ارز نرخ دلار قیمت سکه طلا| امروز پنجشنبه ۱۹ تیر ۹۹+ جدول تجاوز ۶ قایق رژیم صهیونیستی به حریم آبی لبنان آخرین آمار جهانی شیوع کرونا در پنجشنبه ۱۹ تیر ۹۹+ جدول دو پیام توافقنامه نظامی دمشق-تهران برای رژیم صهیونیستی خروج واشنگتن از بن‌بست دیپلماسی با پیونگ‌یانگ آخرین قیمت روز گوشی موبایل امروز پنجشنبه ۱۹ تیر ۹۹+ جدول قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز پنجشنبه ۱۹ تیر ۹۹ + جدول مهمان امشب برنامه دورهمی مهران مدیری پنجشنبه ۱۹ تیر ۹۹+ عکس و بیوگرافی آخرین اخبار از جاماندگان سهام عدالت/۱۰۰ درصد مالکیت سهام عدالت به مردم منتقل می‌شود برخورد با متخلفان در اجرای قانون ماسک اجباری تاثیر رشد بورس بر بازار‌های املاک و ارزچگونه است؟ خرد شدن استخوان‌ مردم زیر بار فشارهای اقتصادی استان تهران طوفانی می شود جواب تست کرونای فرهاد مجیدی و استقلال مشخص شد وضعیت زرد و قرمز کرونا در تهران+ فیلم اینفوگرافی/ مجموع جان باختگان کرونا از مرز ۱۲ هزار نفر گذشت علیرضا بیرانوند از پرسپولیس شکایت می کند؟ تهران در وضعیت هشدار قرار دارد یحیی گل محمدی استعفا کرد/ بحران در اردوگاه پرسپولیس واکنش رسمی روحانی به برنامه همکاری ۲۵ ساله ایران و چین آخرین آمار کرونا در ایران امروز چهارشنبه ۱۸ تیر ۹۹ / کرونا جان ۱۵۳ هموطن دیگر را گرفت انتقال کرونا از طریق تنفس بیشتر یا سطوح؟ طرح ترافیک پنج‌شنبه‌ها اجرا نمی‌شود مهمانان این هفته «دورهمى» مشخص شدند برگزاری عروسی و عزا ممنوع شد واکنش روح الله زم به حکم اعدام مدیریت بحران از شجاعت تا پرداخت هزینه واکنش رئیس دفتر رئیس جمهور به ماجرای جنجال های قرارداد ایران و چین تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان ماجرای تذکر ۲۵ نماینده به وزیر اقتصاد چیست؟ جزئیات برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ۹۹ در سه مرحله کنایه مجلس به روحانی!/ باید در مجلس حاضر شوید و پاسخ‌هایی قانع کننده‌ای بدهید موافقت مجلس با یک فوریت طرح اصلاح قانون تعیین تکلیف استخدامی حق‌التدریسان جزییات جدید از رفتار هزار چهره ویروس کرونا آوا دارویت با پوشش متفاوت+ عکس حضور نیمار در پاری سن ژرمن به خاطر یک مشت دلار پریناز ایزدیار با ظاهری متفاوت+ عکس تیپ متفاوت یکتا ناصر در سواحل شمال +عکس حدیثه تهرانی و پیانویش +عکس اعلام زمان پخش مرحله دوم مسابقه استعدادیابی «عصر جدید» بازیگر هیولا در دوران مدرسه + عکس تحقق گازرسانی به زاهدان، از اولویت‌های دولت دوازدهم/ اعتراف می‌کنم در بخش مسکن دچار عقب ماندگی شدیم واکنش آقای بازیگر به انتقاد‌ها قوه قضاییه در کشف مفاسد نیاز به همراهی همه دارد چرا سیروس گرجستانی به «خندوانه» نرفت؟ طعنه نماینده روسیه در شورای امنیت به پمپئو؛ کار آمریکا شبیه قرار دادن زانو روی گردن ایران است/ فیلم شکست آمریکا در مقابل ایران در جلسه شورای‌امنیت به روایت کارشناس BBC/ فیلم «آقازاده» ادامه سریال «پدر» است؟ فیلمسازی که هیچ‌کدام از فیلم‌هایش اکران‌نشد! اینفوگرافیک |من ماسک می‌زنـم بازیگر فیلم «محمد رسول الله» درگذشت آخرین حضور سیروس گرجستانی درکدام فیلم بود؟ زمان پخش فصل سوم «نون خ» مشخص شد واکنش دفتر آیت الله مکارم شیرازی به انتساب ادعاهای یک فیلم به ایشان چهره‌ سرشناس بالیوود درگذشت همسر سابق بهاره رهنما ازدواج کرد/ عکس کارگردان «آخر خط»: نمی‌دانستم علی صبوری شاخ مجازی است اینفوگرافیک | وضعیت دلار در دوره‌های مختلف ریاست جمهوری ایران نقطه | تحولات بازار مسکن شهر تهران در خرداد ۱۳۹۹ چرا مرگ بر آمریکا؟/ اینفوگرافیک کاریکاتور | شعبده بازی با دلار اینفوگرافیک | خانه‌های سر به فلک‌کشیده اینفوگرافیک/ پلیس‌های آدمکُش اینفوگرافیک | اتاقی که همه‌چیز در آن رخ داد: خاطرات کاخ سفید اینفوگرافیک | آخرین خورشید گرفتگی قرن در ایران کاریکاتور | تخم‌مرغ در مسیر لاکچری شدن کاریکاتور | رضایت از زندگی به روایت دولتی‌ها اینفوگرافیک / تشریح سه روش فروش سهام عدالت کاریکاتور | غم نان شکست " استثناگرایی آمریکایی " در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ "خروج ترامپ از برجام"؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

ابهام در سرنوشت ۱۲ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات

سرانجام پس از مدت‌ها اعلام آمارهای مختلف و در برخی موارد ناهمسو، رئیس‌کل بانک مرکزی رقم دقیق بازگشت ارز حاصل از صادرات را ۷/ ۱۸ میلیارد دلار اعلام کرد.
تاریخ انتشار: ۰۸:۳۴ - ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۸ - 2019 May 18
کد خبر: ۱۱۴۷۲

به گزارش راهبرد معاصر ،  با توجه به اعلام عملکرد ۶۰ درصدی در تحقق هدف بانک مرکزی، هنوز سرنوشت ۱۲ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات مشخص نشده است. رئیس‌کل بانک مرکزی به صادرکنندگان هشدار داد که اگر از ۵ راه مشخص‌شده ارز حاصل را بازنگردانند، با اقدامات تنبیهی و حتی انتظامی روبه‌رو خواهند شد. در همین روز، سرپرست سازمان توسعه تجارت با هشدار نسبت به اقدامات تضعیف‌کننده انگیزه صادرکنندگان، خواستار بهبود رویکرد در مواجهه با صادرکنندگان شد. به نظر می‌رسد در درون دولت علاوه بر آمار بازگشت ارز در نحوه مواجهه با صادرکنندگان نیز اختلاف نظر وجود دارد. به همین بهانه مسیر برگشت بهینه ارز صادراتی را با توجه به تجارب جهانی بررسی کرده است. این تجارب نشان می‌دهد، تعیین دقیق قلمرو مدنظر برای بازگشت ارز صادراتی گام اول است. تجربه کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد باید به جای استفاده از مکانیزم تنبیهی، بر مکانیزم‌های تشویقی برای بازگشت ارزهای صادراتی تاکید شود. مطابق این بررسی‌ها کشورهایی که از مکانیزم تنبیهی استفاده کردند، نتوانسته‌اند در اهداف خود برای بازگشت ارز حاصل از صادرات موفق عمل کنند.


آهن‌ربای ارز صادراتی

رئیس‌کل بانک مرکزی روایت رسمی از بازگشت ارز در سال ۹۷ را اعلام کرد. براساس گفته‌های همتی در سال گذشته میزان ارز بازگشتی با توجه به تمام روش‌های بازگشت یعنی، «فروش در سامانه نیما»، «عرضه در صرافی‌ها»، «واردات در مقابل صادرات خود»، «واگذاری ارز پروانه صادراتی» و نیز «واگذاری به بانک مرکزی» رقمی معادل ۷/ ۱۸ میلیارد دلار بوده است. او با اعلام این رقم تاکید کرد با توجه به برآوردی که از خالص ارز صادراتی، با لحاظ کردن دو مولفه «هزینه‌های مبادلاتی ناشی از تحریم» و «متداول بودن تسویه ریالی صادرات در نیمه اول سال قبل» می‌شود، به میزان ۶۰ درصد ارز ناشی از صادرات، به چرخه اقتصادی بازگشته است. با این رقم می‌توان عنوان کرد که کل رقم صادرات غیرنفتی در سال قبل حدود ۳۰ میلیارد دلار است که با توجه به رقم معمول، این عدد کمتر گزارش شده است. بنابراین دو سناریو وجود دارد: اینکه این آمار برای کل سال ۹۷ نبوده یا اینکه محدودیت‌ها در سال قبل باعث کاهش صادرات غیرنفتی شده است. طبق آمارها میزان صادرات غیرنفتی سال قبل بیش از ۴۰ میلیارد دلار بوده است. بنابراین به‌نظر می‌رسد آمار همتی مربوط به سه فصل بوده؛ زیرا در بخشی دیگر از صحبت‌ها، رئیس‌کل بانک مرکزی تاکید می‌کند که «ارز صادرات فصل زمستان هنوز فرصت کافی برای برگشت دارد.» از سوی دیگر، نکته دیگر گذاشتن علامت تعجب داخل پرانتز، پس از کلمه تسویه ریالی صادرات بوده که نشان می‌دهد، رئیس‌کل بانک مرکزی به‌طور کنایه‌آمیزی مخالفت خود را با انجام این سیاست اعلام کرده است.


خط و نشان برای صادرکنندگان

رئیس‌کل بانک مرکزی پس از ارائه این آمار، آخرین توصیه‌های جدی خود را به صادرکنندگان ارائه کرده است. او ابتدا تاکید کرده که فرصت برای صادرکنندگان در زمستان وجود دارد و به نوعی تاکید دارد که صادرکنندگان از این پنجره استفاده کنند. در بخش دوم، همتی به رویکرد برخورد اشاره کرده که اسامی صادرکنندگانی که تا به حال ارزی را برنگردانده‌اند، به مرجع قضایی اعلام شده است. البته رئیس‌کل بانک مرکزی، جزییاتی در این خصوص مطرح نکرده و معلوم نیست که نوع برخورد مراجع قضایی با این افراد براساس چه مکانیزمی صورت خواهد گرفت. در بخش سوم همتی از صادرکنندگانی که به مسوولیت ملی خود در شرایط ویژه اقتصادی عمل کرده‌اند، قدردانی کرده است. او در بخش پایانی نیز ابراز امیدواری کرد براساس هماهنگی‌های انجام‌گرفته با اتحادیه‌های صادراتی، اتاق بازرگانی و اقدامات در دست اجرا، شاهد تحول جدی در برگشت ارز به چرخه اقتصاد باشیم.


واگرایی آمار و رویکرد

به‌نظر می‌رسد در تیم اقتصادی دولت آمارهای متفاوتی درباره عملکرد صادرکنندگان عنوان شده است. همچنین به‌نظر نمی‌رسد که رویکرد یکسانی در برخورد با صادرکنندگان وجود داشته است. درخصوص آمارها باید به این نکته اشاره کرد که چندی پیش، حسین میرشجاعیان، مشاور وزیر امور اقتصادی و دارایی عنوان کرد که از ۴۰ میلیارد ارز حاصل از صادرات، ۳۰ میلیارد دلار نه به‌صورت کالا و نه به هیچ صورت دیگری وارد کشور نشده و مصداق فرار سرمایه است. این آمار نشان می‌دهد که تنها حدود ۲۵ درصد از ارز حاصل از صادرات به کشور بازگشته که با آمار ۶۰ درصدی رئیس‌کل بانک مرکزی، اختلاف ۳۵ واحد درصدی دارد. البته در این باره شاید آمار بانک مرکزی را بتوان روایت رسمی از وضع موجود دانست؛ اما بهتر است رویکرد مشخصی درباره آمار وجود داشته باشد و مناسب‌ترین گزینه این است که اظهارنظرها به انضمام آمار رسمی ارائه شود. علاوه‌بر این، به‌نظر می‌رسد که درباره رویکرد برخورد با صادرکنندگان نیز اختلاف نظر وجود دارد؛ زیرا به گفته محمدرضا مودودی، سرپرست سازمان توسعه تجارت، ارز حاصل از صادرات از طریق کانال‌های متفاوت به کشور بازگشته است و در این خصوص فرار سرمایه وجود ندارد. به اعتقاد او، در این شرایط، باید دست صادرکنندگان را بوسید؛ زیرا این گروه باید کمبود ارز نفتی کشور را جبران کنند؛ بنابراین نباید اجازه داد این تصور به‌وجود آید که به‌رغم شرایط سخت تولید و ارزآوری‌ آنها به کشور، به خیانت عدم‌بازگشت ارز متهم شده‌اند. این اظهارنظر تاکید می‌کند که باید رویکرد متفاوت‌تری نسبت به صادرکنندگان ارزی اتخاذ کرد.


سیاست بهینه بازگشت ارز

در سال‌های گذشته، بسیاری از مسوولان عنوان کردند که چرخه بازگشت ارز به کشور، ازسوی برخی از صادرکنندگان تکمیل نمی‌شود. به بیان دیگر، این صادرکنندگان که از منابع انرژی ارزان و یارانه برخوردار هستند و بعضا ارزش افزوده زیادی نیز بر کالا ایجاد نمی‌کنند، ارز خود را نیز به کشور برنمی‌گردانند. کارشناسان معتقدند «صادرات» هنگامی موضوعیت دارد که ارز حاصل از صادرات به اقتصاد کشور برگردد؛ در غیر ‌این صورت بنا بر ادبیات تجارت خارجی، به میزان عدم‌بازگشت بهای کالای صادراتی «فرار سرمایه با نقاب صادرات» صورت گرفته است. به بیان دیگر، در چارچوب تراز پرداخت‌ها، حساب جاری از محل صادرات بستانکار می‌شود؛ به این معنی که ارز حاصل از صادرات به قلمرو اقتصادی (و نه لزوما جغرافیایی) کشور مبدا برمی‌گردد، در این صورت مادامی که این ارز به قلمرو اقتصادی بازنگردد، نمی‌توان گفت که صادرات صورت گرفته است. در حال حاضر با توجه به نیاز کشور ضروری است که این چرخه نیز در کشور ما تکمیل شود. موضوع عدم‌بازگشت ارز تنها محدود به ایران نیست و برخی از کشورها نیز با این چالش دست و پنجه نرم کرده‌اند. افزایش احتمال بازگشت درآمدهای ارزی به چرخه اقتصاد نیز یکی از مهم‌ترین راه‌حل‌های کاهش جریان خروج سرمایه از اقتصاد یک کشور است. به همین دلیل سیاست‌های ثبات‌ساز در کشورهای مختلف همگی به‌نحوی تلاش می‌کنند چارچوبی برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات پیاده ‌کنند.


سه گام برای بازگشت ارز

کارشناسان معتقدند که می‌توان سه گام برای تسهیل بازگشت ارز صادراتی به کشور ایجاد کرد. موضوع نخست این است که باید میان صادرکنندگان خام فروش و صادرکنندگانی که ارزش افزوده بر کالاهای صادراتی ایجاد می‌کنند، تفاوت قائل بود. زیرا گروه نخست عمدتا از منابع انرژی ارزان قیمت و یارانه به مقدار قابل‌توجهی استفاده کرده و نیاز است که شرایط عرضه ارز برای آنها متفاوت از گروه دوم باشد که این شرایط می‌تواند با اخذ مالیات از گروه نخست تغییر کند. اخذ مالیات باعث می‌شود که نیاز به بازگشت درآمدهای ارزی برای ایفای تعهدات بیشتر و از سوی دیگر، بخشی از یارانه اعطایی به صادرات جبران شود. از سوی دیگر نیاز است که همگرایی در بازارها به‌وجود آید، در حال حاضر فاصله میان سامانه نیما و نرخ بازار آزاد باعث می‌شود که اکثر صادرکنندگان تمایل داشته باشند که ارز خود را در بازار آزاد عرضه کنند، اگر همگرایی در بازارها ایجاد شود، در نتیجه شکاف نرخ‌ها نیز کاهش می‌یابد و در نتیجه اصراری بر عرضه در یک بازار به‌وجود نمی‌آید. اما اصرار بر عرضه با یک نرخ مشخص، اصطکاک بازگشت ارز را بیشتر می‌کند. بررسی تجربه کشورها نشان می‌دهد که عمدتا دو نگاه در سیاست‌های بازگشت ارز صادراتی وجود داشته است که می‌توان این سیاست‌ها را به دو دسته «تشویقی» و «تنبیهی» تقسیم کرد؛ در مکانیزم تنبیهی سیاست‌گذار با الزام صادرکنندگان به بازگشت ارز تخطی از این چارچوب را جریمه خواهد کرد. این در حالی است که در مکانیزم تشویقی، صادرکنندگان در ازای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات مشوق‌های مالیاتی دریافت می‌کنند. نگاه به مکانیزم‌های ناظر بر بازگشت ارز نشان می‌دهد که طی دهه‌های اخیر بسیاری از کشورها از هندوستان و چین گرفته تا زیمبابوه، همزمان با دستیابی به فرمول ثبات بخشی به اقتصاد مکانیزم تشویقی را جایگزین الزامات کرده‌اند. بررسی‌های مرکز تحقیقات اقتصادی «لایپنیتز» (ZBW) نشان می‌دهد که عمده کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه از «مشوق‌های مالیاتی» برای اطمینان از بازگشت درآمد ارزی صادرکنندگان استفاده می‌کنند. چنین راهکاری به‌خصوص در کشورهایی که از سازوکارهای برون‌سپاری بخشی از زنجیره تولید استفاده می‌کنند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

منبع:دنیای اقتصاد

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار