عدم علاقه بایدن به پرونده یمن؛ منافع یا عدم طرح و برنامه؟

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ سفر پر هیاهوی جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا به منطقه چنان که باید و شاید نتوانست بر معادلات منطقه تأثیر بگذارد و در شکل گیری روند تازه ای همسو با منافع آمریکا ختم شود. همانطور که پیش بینی می شد یمن در صدر و در زمره اولویت های سفر بایدن نیست، اما انتظار می رفت درباره آینده تحولات در یمن و سوق دادن روند بحران در این کشور به سمت دیگری در مختصات دستیابی به صلح، از سوی بایدن طرح یا پیشنهادهایی ارائه شود.

آنچه واقعیت ماجراست اینکه بایدن هیچ طرح و برنامه ای در ارتباط با یمن نداشت یا دست کم ارائه نکرد و این مسئله نیز می تواند متأثر از عوامل چندگانه ارزیابی سفر و دستاوردهای آن از منظر کاخ سفید باشد. در واقع ممکن است بایدن به آن چیزی که می خواسته و در پی آن بوده دست نیافته یا اینکه روند مذاکرات در گفت و گوی میان بایدن با مقام های سعودی به طور تخصصی و ویژه به سمت بررسی پرونده یمن نرفته باشد.

زمانی که بایدن در سعودی اقامت داشت و در ارتباط با یمن به اظهار نظر سطحی تمدید آتش بس بسنده کرد، نشان داد ماجرای بحران در یمن برای بایدن چندان اهمیتی ندارد

با وجود این، هر اتفاق یا عاملی که موجب شده تا بررسی پرونده یمن به طور ویژه در دستور کار بایدن قرار نگیرد در وهله نخست، پیرو اهداف این سفر است و از این منظر باید مورد توجه قرار گیرد. دوم، اینکه واشنگتن و به ویژه بایدن نشان دادند افقشان در بررسی پرونده یمن فارغ از رهاورد سفر منطقه ای اخیر است و عمده مسائل مرتبط با این موضوع را به وسیله نماینده ویژه آمریکا در امور یمن یعنی «تیموتی لندرکینگ» دنبال می کنند.

در واقع زمانی که بایدن در سعودی اقامت داشت و در ارتباط با یمن به اظهار نظر سطحی تمدید آتش بس بسنده کرد، نشان داد ماجرای بحران در یمن برای بایدن چندان اهمیتی ندارد.

اظهارنظر نکردن وی درباره تمدید آتش بس به جای تأکید بر برقراری صلح در یمن و سوق دادن مناسبات سیاسی در این باره به سمت گفت و گوهای فراگیر برای پایان دادن به بحران در یمن نشان می دهد بایدن هنوز راه حل مشخصی در این زمینه ندارد، نمی خواهد مصالح و منافع واشنگتن را فدای یمن کند یا اینکه یکی از شروط سعودی برای بایدن در انجام گفت و گوها در رابطه با موضوعات مربوط به انرژی و امنیت رژیم صهیونیستی و حتی بازگشایی حریم هوایی سعودی به روی هواپیماهای صهیونیست ها و ... عواملی مهم در ذیل نگاه سطحی و گذرا به موضوع یمن از سوی بایدن باشد.
 

باید واقعیات سیاسی را در رابطه با آینده بحران در یمن پذیرفت و باید راهکارهای سیاسی – دیپلماتیک برای پایان دادن بحران در یمن را در درون مرزهای این کشور و نهایتاً گفت و گوهای منطقه ای جست و جو کرد

نکته قابل توجه اینکه نکته ای خبری در اظهار نظر بایدن در ارتباط با موضوع یمن و پرونده بحران در این کشور بود و آن اینکه نیاز به توافق وجود ندارد و طرف دیگر توافق یعنی صنعا طرفی است که مایل به انجام تمدید دوباره نیست، نه ریاض و هم پیمانان آن. به بیان روشن تر بایدن در رابطه با موضوعی توافق کرده که در وهله نخست در شرایط موجود یک بار تمدید شده و ابتکار تمدید آن در دست هانس گروندبرگ، نماینده سازمان ملل متحد در امور یمن است و دوم، اینکه ابهامات موجود در این زمینه به برطرف شدن مطالبات صنعا از سوی طرف مقابل منوط است.

پس حتی اگر توافقی هم انجام شود، بایدن مدعی آن است توافقی یکسویه بدون لحاظ کردن نظر طرف دیگر توافق است. از این رو ادعا بایدن را باید فاقد وجهات سیاسی و دیپلماتیک قلمداد کرد و نمی تواند استنادی بر مبنای راه حل یابی برای کاهش بحران در یمن (نه اتمام آن) تلقی شود.

با توجه به آنچه گفته شد و انتظار می رفت باید واقعیات سیاسی را در رابطه با آینده بحران در یمن پذیرفت و باید راهکارهای سیاسی – دیپلماتیک برای پایان دادن بحران در یمن را در درون مرزهای این کشور و نهایتاً گفت و گوهای منطقه ای جست و جو کرد. با وجود این، باید منتظر ماند و دید روند تحولات در یمن با توجه به آغاز تنش های محدود در مناطق مختلف با وجود زمزمه های تمدید آتش بس در گام سوم به کجا ختم خواهد شد و آیا این بار هم شاهد تمدید آتش بس خواهیم بود یا تحولات به سمت دیگری خواهند رفت.