با «وسواس» چه کنیم؟

به گزارش راهبرد معاصر، سیما فردوسی روانشناس بالینی کشور در گفت‌وگو با خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس، درباره اختلال وسواس و انواع مختلف آن گفت: وسواس جزو اختلالات اضطرابی است که به دو صورت عملی و فکری، فرد را درگیر می کند.فردی که وسواس دارد کارهایی تکراری توام با شک و تردید انجام می دهد. شخص وسواسی معمولا می داند که لزومی به انجام تکرار وجود ندارد اما او قادر به جلوگیری از این مسئله نیست.

وی با بیان اینکه وسواس می‌تواند به شکل فکری فرد را درگیر کند گفت: در این شرایط افکاری مرتب در ذهم تکرار می شوند و فرد قادر نیست این افکار را از خود دور کند.

فردوسی خاطرنشان کرد: آب و آبکشی، وارسی کردن موارد مختلف ، باز و بسته کردن مکرر شیر سماور و درب منزل از رفتارهای وسواس گونه هستند.شک، تردید و دودلی از ویژگی های اصلی وسواس است.

وی با اشاره به اینکه وسواس دلایل مختلفی دارد گفت: یکی از این دلایل رگه هایی از ژنتیک است اما فشارهایی که فرد در زندگی تحمل می‌کند و مهارت حل آن را ندارد بعلاوه زمینه‌های ژنتیکی و همینطور الگوبرداری به عنوان مثال فرزند از مادر می‌تواند موجب وسواس شود.

روانشناس کشورمان درباره روش های پیشگیری از وسواس گفت: باید سبک زندگی تغییر کند. اگر فردی نمی تواند تعارض ها و تناقض های خود را رفع کند حتما با مشاور صحبت کند. باید فشارهای زندگی را مدیریت کرد.

وی در توضیح تفاوت استرس و اضطراب گفت: هر عملی که انسان را از حالت تعادل خارج کند مثل مشکلات اقتصادی، مهاجرت، مرگ و میر و بیماری موجب استرس در انسان می‌شود و می‌تواند اضطراب را در پی داشته باشد. برخی در اثر استرس دچار ترس شده و تنش جسمانی را باید تحمل کنند.

فردوسی با تاکید بر اینکه افکار منفی موجب بیماری های جسمی می‌شود گفت: جسم و روان بر هم تاثیر گذارند. رفتار یک فرد تابعی از تمامیت وجود او است. عوامل روحی و روانی و هیجانی موجب بیماری‌های "روان تنی" می‌شوند و موجب بروز بیماری‌هایی همچون زخم معده و روده، آسم و فشار خون و بیماری های پوستی می شوند. این بیماری ها در اثر استرس و مشکلات حل نشده به وجود می آیند.

وی با اشاره به عوامل خاص و عام تاثیرگذار در بیماری روان تنی گفت: تمام افرادی که بیماری روان تنی دارند فوق العاده هیجانی هستند و البته هیجان آنها حل نشده است اما به عنوان مثال گفته می شود افرادی که زخم معده دارند انسان هایی رقابت طلب هستند و در صورتیکه در رقابت ها پیروز نشوند فشار زیادی را تحمل خواهند کرد. بیماری میگرن ریشه عصبی دارد. افرادی که میگرن دارند معمولا می خواهند همه را راضی نگه دارند.

وی در پاسخ به اینکه یک فرد وسواسی باید به روان پزشک مراجعه کند یا روانشناس؟ گفت: این افراد باید در وهله اول به روانشناس بالینی مراجعه کنند. روانشناس بالینی اگر تشخیص دهد با رفتار درمانی یا شناخت-رفتار درمانی و بدون دارو می تواند بیمار را درمان کند؛ اقدامات لازم را انجام خواهد داد ولی در وسواس‌های شدید که فرد قادر به انجام تمرینات نیست به روان پزشک ارجاع می شود تا با مصرف دارو، هیجان و وسواس بیمار کاهش یافته و البته برای انجام تمرینات آماده شود.استفاده توامان از درمان های روانشناسی و روانپزشکی نتیجه بهتری در بر خواهد داشت.

فردوسی در پاسخ اینکه والدین باید چه کاری انجام دهند که فرزندانشان در آینده وسواسی نشوند؟ گفت: والدینی که خودشان وسواس دارند باید بپذیرند رفتار مخربی دارند و می تواند طی سرایت روانی به فرزندشان منتقل شود بنابراین باید به درمانگران مراجعه کنند تا الگوی مناسبی برای فرزندان باشند و البته والدینی که بسیار در روش های فرزندپروری سخت‌گیر هستند با فشاری که به فرزند خود وارد می کنند وی را تبدیل به فردی وسواسی کنند./ فارس