واکاوی توافق صلح ارمنستان و جمهوری آذربایجان

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ منابع خبری جمهوری آذربایجان اعلام کردند، در نشست سه جانبه رؤسای جمهور روسیه، ارمنستان و جمهوری آذربایجان در مسکو، ایروان و باکو برای به رسمیت شناختن تمامیت ارضی همدیگر به توافق دست یافتند. ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در این دیدار سه جانبه گفت، وضعیت قره باغ کوهستانی در حال حرکت به سمت حل مناقشه است.

نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان در این نشست گفت: ارمنستان و آذربایجان بر سر به رسمیت شناختن متقابل تمامیت ارضی یکدیگر به توافق دست یافته‌اند و پیشرفت خوبی در راستای عادی سازی روابط دوجانبه وجود دارد.

الهام علی‌اف، رئیس جمهور آذربایجان نیز عنوان کرد: با توجه به اینکه ارمنستان قره باغ را به عنوان بخشی از آذربایجان به رسمیت می شناسد، امکان دستیابی به توافق صلح میان باکو و ایروان وجود دارد.

مردم ارمنستان در چند سال گذشته با تکیه بر کمک های روسیه خود را اداره کردند، اما بحران اوکراین مانع از تداوم حمایت روس ها از آنها شد و بعد از سال 2020 میلادی تاکنون ارمنستان تحت حمایت مالی و نظامی نیست

میرقاسم مؤمنی، کارشناس مسائل قفقاز درباره توافق میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان به «راهبرد معاصر» گفت: مناقشاتی که چند سال اخیر بر سر قره باغ شکل گرفت، به وقوع جنگ های چند روزه میان دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان منجر شد که بیشتر ناشی از اختلافات بر سر موضوعات ترانزیتی از دالان زنگزور و از خاک ارمنستان به نخجوان است.

وی افزود: با افزایش درگیری های مرزی میان نیروهای ارمنی و آذری و مشکلات مالی و نظامی ارمنستان، ایروان وارد توافق با آذربایجان شد، زیرا این کشور به لحاظ منابع مالی، نظامی و نیروی انسانی در شرایط مطلوبی به سر نمی برد.

کارشناس مسائل قفقاز تصریح کرد: مردم ارمنستان در چند سال گذشته با تکیه بر کمک های روسیه خود را اداره کردند، اما بحران اوکراین مانع از تداوم حمایت روس ها از آنها شد و بعد از سال 2020 میلادی تاکنون ارمنستان تحت حمایت مالی و نظامی نیست،

مؤمنی درباره حمایت های آمریکا و رژیم صهیونیستی از دولت آذربایجان گفت: همبستگی میان رژیم صهیونیستی، اروپا، آمریکا و ترکیه منجر به این شده است آذربایجان نسبت به ارمنستان برتری داشته باشد، به این دلیل ارمنی ها بسیاری از موقعیت های خود را برای مقاومت برابر آذربایجان از دست دادند.

وی معتقد است: رئیس جمهور ارمنستان در توافق با باکو با تأکید بر رعایت و حفظ حقوق شهروندان ارمنی در قره باغ و اینکه دالان بین المللی زنگزور باید دالانی بین المللی باشد تا ارمنستان نیز از این دالان عواید مالی داشته باشد، تصمیمی تاریخی اتخاذ کرد.

کارشناس مسائل قفقاز تصریح کرد: توافق ایروان با باکو به دلیل برخورداری مالی ارمنستان از باز شدن دالان زنگزور است، زیرا ارمنستان بیشتر وابسته به کمک های ارامنه خارج از کشور است. راه اندازی دالان زنگزور می تواند این کشور را از عواید نفت و گازی که ترانزیت می شود بهره مند کند، ضمن اینکه ارمنستان درآمدی از حقوق گمرکی خواهد داشت و فرصتی برای سرمایه گذاری خارجی فراهم می شود.

وی درباره نقش شرکت های صهیونیستی و آمریکایی در توافق میان ایروان و باکو گفت: بی شک اروپا، آمریکا و رژیم صهیونیستی نقش مهمی در تصمیم توافق ایروان با باکو داشته اند، زیرا ترانزیت انرژی از خزر به کشورهای مختلف دنیا مورد نظر  شرکت های آمریکایی، اروپایی و صهیونیستی است.

توافق ایروان با باکو به دلیل برخورداری مالی ارمنستان از باز شدن دالان زنگزور است، زیرا ارمنستان منابع مالی زیادی ندارد و بیشتر وابسته به کمک های ارامنه خارج از کشور است

مؤمنی درباره رویکرد ایران به این توافق گفت: دستگاه دیپلماسی خارجی ایران باید در برابر موضوعات به شدت حساس و به روز باشد، زیرا در صورت اجرای توافق میان ایروان و باکو بسیاری از فرصت ها و ترانزیتی که وجود داشت، ممکن است در خطر قرار بگیرد. همچنین امکان دارد بعد از توافق سه جانبه ترکیه، ارمنستان و آذربایجان فرصت های سرمایه گذاری به نفع این کشورها ایجاد شود و ایران زیر فشار قرار بگیرد، بنابراین در شرایط فعلی باید به فکر اتخاذ راهکارهایی برای حفظ منافع ملی خود در منطقه بود.

 وی تأکید کرد: ارمنستان یکی از کشورهای مورد هدف شرکت های صهیونیستی است که صهیونیست ها قصد دارند در پروژه احداث خطوط ترانزیتی که از نزدیک مرزهای ایران می گذرد، حضور داشته باشند. وزارت امور خارجه و دستگاه های امنیتی باید مراقب این گونه تحرکات باشند؛ بنابراین نیازمند اتخاذ بهترین تصمیم در حوزه های سیاست خارجی و امنیتی در چارچوب توافق باکو و ایروان هستیم.