راهبرد معاصر

اندیشکده آمریکایی: قدرت سایبری ایران آمریکا را تهدید می‌کند شفاف سازی طرح معلم تمام وقت و افزایش 500 هزار تومانی حقوق حداقل دستمزد کارگران در سال ۹۸ مشخص شد پایان عادل فردوسی پور در برنامه نود قطعی شد اروپا نباید به هر سازی که ترامپ می زند برقصد/سیاست های ترامپ درباره برجام از حد گذشته است طلا ارزان شد/قیمت سکه در 27 اسفند 1397 حسین هدایتی: تاج،حقوق کی روش و هزینه لباس های تیم ملی را از من گرفت روحانی: حقوق کارگران بیش از 20 درصد افزایش خواهد یافت مادورو:همه اعضای کابینه دولت باید استعفا کنند گوشه های از فیلم طنز زندانی ها ساخته ده نمکی/اکران در نوروز افزایش حقوق کارگران بر اساس نرخ تورم شرط مجمع برای تصویب FATF اعلام شد واریز «عیدی» مددجویان کمیته امداد از فردا پیش‌ بینی افزایش آمار ساخت و ساز مسکن در سال۹۸ تعیین تکلیف حداقل دستمزد کارگران در سال ۹۸ در نشست فردا قیمت طلا و قیمت سکه در 26 اسفند 1397 آغاز مرحله چهارم واریز سود سهام عدالت از 26 اسفند 1397 نوسانات دلار در روزهای پایانی سال 97 لابی گری دولت در مجلس برای تصویب آسان بودجه 98 شفر دربی را از دست می دهد؟ برتری علی اکبری برابر حریف آمریکایی + فیلم انتخاب سود و اقساط وام با طرح عقیق بانک انصار تشکیل ۵۶۳ پرونده در رابطه با مفاسد اقتصادی و گرانفروشی در ماه های اخیر خبر خوش وزیر از افزایش حقوق کارگران در سال 98 فروش فوری 2 محصول ایران خودرو ویژه 25 اسفند با مدل 98 (+جدول و جزئیات) خبر به روایت تصویر؛ از حمله تروریستی نیوزیلند تا تظاهرات بزرگ مخالفان در الجزایر ملکه اختلاس کشور: به صورت قانونی به کانادا مهاجرت کردم پول های شیرین هدایتی قدرت نه گفتن پرسپولیسی ها را گرفت مشکلات معیشتی معلمان باید حل شود/مجلس فکری به حال افزایش حقوق معلمان بکند همسان سازی حقوق بازنشستگان در سال 98 عملی می شود؟ بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم پیشنهاد ۲۵۰ هزار دلاری به مهندس ایرانی برای از کار انداختن شبکه برق تهران لحظه ترور نمازگزاران در مسجدالنور نیوزلند+چهره تروریست کثیف/فیلم 18+ کشتار مسلمانان در نیوزلند/ قاتل عاشق ترامپ بود شلیک دو موشک انتخاباتی به تل آویو! واکنش کاربران ایرانی به توییت سفیر آلمان:اروپا مستعمره آمریکاست/ سیاه‌بازی ممنوع! زمان واریز سود سهام عدالت سهام داران در سال 98 اعلام شد خبر خوش برای مددجویان شاهرود و دامغان/سبد کالا در راه است+فیلم قابل توجه معلمان دلسوز جزئیات افزایش 10 تا 20 درصدی حقوق معلمان/تخصیص 2000 میلیارد تومان برای طرح رتبه بندی معلمان رزمایش غرور آفرین پهپادهای بمب افکن RQ۱۷۰ ایرانی در الی بیت المقدس+تصاویر آخرین خبر از تعیین حداقل دستمزد کارگران سال ۹۸ یاشار سلطانی افشاگری کرد+عکس همتی: شکست سیاست تحریم آمریکا در عمل در حال تحقق است رتبه بندی آلوده ترین شهرهای جهان/آلودگی هوا در اندیمشک بیشتر از تهران! ابراز امیدواری آیت الله جنتی از برخورد با غارتگران اموال بیت المال در دستگاه قضا تشنج و درگیری نمایندگان مجلس بر سر دیدار با رئیس دولت اصلاحات+فیلم روحانی:‌ نقش تاثیر گذار دو ملت ایران و عراق در منطقه بر کسی پوشیده نیست روایت شنیدنی از شلیک اولین موشک بالستیک ایران در دوران دفاع مقدس+عکس پاسخ شفاف قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) به ادعاهای انحرافی سید مهدی صدرالساداتی عابر بانک پرسپولیس ۵.۸۶۹.۳۹۶.۰۰۰.۰۰۰ ریال تسهیلات نامشروع را چطور از بانک گرفت؟ قیمت طلا در 21 اسفند 1397 قیمت سکه در 21 اسفند 1397 زمان واریز سبد کالا اسفند کمیته امداد و بهزیستی/ عیدی کمیته امداد و بهزیستی ترکیب تیم پرسپولیس در مقابل السد قطر+زمان و ساعت بازی خلاصه برنامه 90 این هفته/بیرانوند مرد سال فوتبال ایران شد ملکه اختلاس کشور در کانادا+فیلم فرمانده‌کل قوا در مراسم اعطای نشان ذوالفقار به سردار سرلشکر سلیمانی: مجاهدت در راه خدا با پاداش های دنیوی قابل جبران نیست زمان واریز آخرین یارانه سال 97 اعلام شد سفر قریب الوقوع روحانی به سوریه توضیحات حمید حامی درباره پخش تصاویر مستهجن در کنسرتش +فیلم برهم صالح:امروز توافقات مهمی را با ایران اعلام می کنیم بازداشت عامل دستکاری آرای مردمی در مسابقه برنده باش/هنوز انگیزه متهم مشخص نیست حضور جنجالی همسر شیلا خداداد در خندوانه، حاشیه ساز شد سردار سلیمانی مفتخر به دریافت نشان «ذوالفقار» ازفرمانده معظم کل قوا شد+عکس عربستان و اسرائیل آماده درگیری با ایران می‌شوند برهم صالح:ثبات منطقه بدون ایران ممکن نیست/ روابط با تهران برای ما مهم است+عکس امید پیونگ یانگ هم از آمریکا قطع شد! چرا مردم، ایرانی نمی خرند؟+ فیلم علی کفاشیان بلاخره رفتنی شد جذاب ترین بازیگران زن سینمای ایران+تصاویر وزیر نفت ایران هستی یا وزیر نفت قطر؟+عکس گرانی قیمت خودرو کار دست وزیر می دهد؟/ضربه مهلک دولت به دانشگاه فرهنگیان سریال ها و فیلم های سینمایی نوروز 98 لغو سفر رئیس جمهور چین به آمریکا آیا اینستکس قدرت مقابله با تحریم‌های آمریکا را دارد؟ بیانیه یازدهمین نشست کمیسیون مشترک برجام وزیرخارجه آلمان: تحریم تسلیحاتی عربستان ادامه خواهد یافت افزایش نگران کننده برده‌داری مدرن در کشورهای توسعه یافته+فیلم فرمانده جنگ اقتصادی در کشور توسط رهبر انقلاب تعیین شد+فیلم رهبر انقلاب:دستگاه های ذیربط در مقابل آسیب زدن به درختان با انگیزه ساختمان‌سازی بایستند پسربچه معروف ایرانی در تبلیغ آدیداس با حضور بکهام و زیدان +فیلم گل اول پرسپولیس به پاختاکور توسط بودیمیر +فیلم مقام عراقی به رویترز:سردار سلیمانی هر آنچه بخواهد به دست می آورد نوبخت:اختصاص بسته حمایتی جدید به حقوق بگیران زیر 3 میلیون تومان+فیلم درخواست برادر خشایار الوند از عوامل سریال پایتخت خریدن زمان بیشتر برای بقای برجام، دلیل اصلی استعفای ظریف خانه نشین شدن بازیگر زن ایرانی به خاطر آویز شدن از درخت! + عکس فیلم تنوری که خاشقچی در آن سوخت این دختر در «عصر جدید» اشک همه را درآورد+فیلم موافقت رهبر معظم انقلاب با معرفی پیش از موعد رئیس جدید قوه قضائیه تعیین سازوکار برگزاری الکترونیکی انتخابات مجلس چه کسی از رای نیاوردن برنامه نود و عادل فردوسی پور در جشنواره جام جم سود می برد؟ نویسنده سریال پایتخت درگذشت جوایز و برندگان اسکار 2019 / بهترین فیلم انتخاب شد + عکس چرا صدا و سیما از روشنگری درباره FATF منع شد؟ منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد ساختن این فیلم خیانت است! مشکل تحویل بلیت های فیلم فجر از کجا آب می خورد؟/ سایت ها هم پاسخگو نیستند از جایگاه پاپ خوان ها در فجر 34 تا اعلام اسامی و اجراهایشان آخرین اخبار واریز سهام عدالت 97 / سود سهام عدالت، ثبت نام سهام عدالت و استعلام سهام عدالت www.samanese.ir قیمت بلیت کنسرت‌های «فجر۳۴» اعلام شد جدول اجراهای سی و چهارمین جشنواره موسیقی فجر انتشار یافت همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
تاریخ انتشار: ۱۸:۱۷ - ۱۵ دی ۱۳۹۷ - 2019 January 05
کد خبر: ۲۰۴۴
حسن  حیدری، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس:
پس از تشدید التهابات ارزی در مهر ماه 97، مدتی است که شاهد ثبات نسبی در بازار ارز هستیم، اما نکته قابل توجه آن است که علی رغم این کاهش و ثبات نسبی، قیمت کالاها و خدمات نه تنها پایین نیامده بلکه با شیب ملایمی رو به افزایش است.

به گزارش راهبرد معاصر؛ افزایش قیمت کالا و خدمات در طی روزها، هفته ها و ماه های اخیر را نمی توان صرفا ناشی از افزایش نرخ ارز در ۶ ماهه اخیر دانست چرا که این موضوع ریشه در مسایل و سیاست گذاری‌هایی دارد که پایه های آن سال ها پیش نهاده شده است. خروج آمریکا از توافق‌نامه برجام، تنش های سیاسی برخی کشورها با جمهوری اسلامی ایران به سرکردگی غرب و آمریکا، تحریم های نفتی و کاهش فروش نفت ایران از جمله عوامل خارجی افزایش نرخ ارز به شمار می روند. ضمن اینکه نمی توان نقش روانی این موضوع را نیز نادیده گرفت.

 

علاوه بر مسائل سیاسی یاد شده که تاثیر قابل توجهی در آرامش یا عدم آرامش بازارهای کشور بازی کرده و منجر به کاهش ورود ارز به کشور می شود. معمولا سیاست افزایش نرخ ارز بعد از جنگ تحمیلی در دوره دوم همه دولت‌ها امری عادی بوده و عموما به سهولت انجام شده است. در شرایط ثبات ارزی معمولا قیمت‌ها نیز ثابت بوده یا تغییرات جزئی و غیر محسوسی داشته اند. در صورتی هم که بازار با کمبود کالایی رو به رو می شد. دولت با وارد کردن آن کالا مانع از افزایش قیمت آن کالا می شد که این مساله در عدم افزایش نرخ کالاها و خدمات تاثیر گذار بود.

 

شکاف بین رشد نقدینگی و ثابت ماندن نرخ تورم از جمله موضوعاتی است که در افزایش نرخ تورم در ماه های اخیر بسیار تاثیر گذار بوده است. سال‌های گذشته که نرخ رشد نقدینگی چیزی حدود 20 درصد بود ما در اقتصاد ایران شاهد تورم 10 درصدی بودیم. این موضوع منجر به افزایش شکاف تورمی شد و قیمت ها همچنان ثابت بود و نرخ دلار نیز با سیاست ها یا خواست دولت ثابت ماند. این روند تا آنجا ادامه داشت که شکاف یاد شده عمق فراوانی گرفت و تورمی که می بایست در طی سال‌های گذشته گام به گام بر قیمت ها و بازار تحمیل می شد به یک باره بر بازار تحمیل گردید.

 

چرا دلار ارزان اما کالاها گران می شوند؟

معمولا واکنش بازارهای ارز و مالی اینگونه است که اگر قرار باشد دلار از 100 تومان به 200 تومان برسد، قیمت کالاها در شوک‌های مراحل اولیه بیشتر از دویست تومان افزایش می یابد. بعد از گذشت مدت زمانی و افزایش قیمت کالاها، دلار به تدریج به قیمت تعادلی جدید خود که همان 200 تومان است برمی گردد. بنابراین رابطه افزایش نرخ دلار و افزایش نرخ تورم و کاهش نرخ دلار و کاهش نرخ تورم موضوعی یک به یک نیست که با افزایش نرخ دلار  و کاهش آن قیمت‌ها هم افزایش یا کاهش یابند.

 

علاوه بر موضوعات یاد شده یکی از دلایل عدم کاهش نرخ تورم در برخی کالاها نشات گرفته از سیاست تجاری در زمان افزایش نرخ ارز است که منجر به ممنوعیت ورود بسیاری از کالاها شد. اینک بسیاری از کالاهای مصرفی و مورد نیاز مردم در گمرک انباشته شده و فضای به وجود آمده منجر به احساس کمبود و عدم اطمینان مردم به بازارها شده است. طبیعتا همین موضوع و افزایش تنش روانی در بازارها منجر به کاهش اعتماد مردم به وفور کالا در سطح جامعه شده واین مساله نیز در عدم کاهش قیمت‌ها نقشی بسیار جدی دارد. چرا که اطمینانی برای هماهنگ بودن با قیمت های جدید وجود ندارد.

 

تا زمانی که تولید کننده، وارد کننده  و حتی مصرف کننده اطمینانی نسبت به آرامش و ثبات نرخ ارز ندارد قادر به هماهنگی با شرایط جدید نیست. لذا وارد کننده و تولید کننده تمایل چندانی برای عرضه کالای خود ندارند واین مساله منجر به کاهش عرضه و افزایش تقاضا و افزایش نرخ کالاها می شود که متاسفانه در ماه های اخیر شاهد این موضوع در بسیاری از بازارها بوده ایم.

 

افزایش هزینه تولید، افزایش نرخ سوخت و دستمزد کارگران در کنار افزایش اجاره املاک، موضوعاتی است که ناشی از افزایش نرخ ارز و متاثر از آن بوده است. هر چند اینک قیمت دلار کاهش یافته اما بسیاری از تولید کنندگان مواد اولیه خود را با نرخ دلار بالا خریداری کرده اند، افزایش دستمزد و هزینه تولید نیز موضوعی است که یک شبه ایجاد نشده و یک شبه کاهش نمی یابد لذا قیمت کالاها نیز متاثر از افزایش‌های اینچنینی نیز ثابت مانده و کاهش نمی یابد.

 

 معمولا در زمانی که قیمت ارز ثابت است و تغییری نمی کند قیمت کالاها افزایش کمتری دارد چرا که دولت با واردات بیشتر مانع افزایش نرخ کالای مورد نظر می شود. اما هنگامی که  قیمت  دلار بالا می رود این موضوع برعکس می شود یعنی قیمت کالاها بیشتر از خدمات افزایش می یابد.

 

نظارت مقوله فانتزی است که به هیچ وجه با تکیه بر آن نمی توان مانع  افزایش قیمت کالاها شد. حتی اگر دولت تمام تلاش خود  را به کارگیرد تا به صورت شبانه‌روزی و اداری مانع افزایش قیمت‌ها شود، شاید باز هم پاسخگو نباشد گویی با نظارت بتوان مانع بالا رفتن فشار خون یک انسان شد! لذا عدم افزایش قیمت کالا موضوعی نیست که صرفا با نظارت قابل حل باشد.

 

آنچه اقتصاددانان در وضعیت تورمی بالا و زمانی که قدرت خرید مردم بخصوص طبقه محروم و کم برخوردار جامعه کاهش می یابد به دولتمردان توصیه می کنند استفاده از بسته‌های حمایتی کوتاه و بلند مدت تا رسیدن به وضعیت ثبات اقتصادی است. بنابراین با نظارت و پاسبان گذاشتن برای نظارت بر عملکرد هر دکان و مغاز ای نمی توان مانع از افزایش قیمت‌ها شد چرا که هر کاسبی دلیلی برای افزایش قیمت‌ها اعم از افزایش نرخ سوخت، اجاره بها، دستمزد کارگران و هزینه تولید و.... دارد. بنابراین با  نظارت نمی توان مانع  افزایش قیمت‌ها شد. چرا که طبیعتا با افزایش نرخ ارز قیمت‌ها بالا می رود و به سادگی نیز کاهش نمی یابند.

 

تنها راهکار دولت در شرایط تورمی حمایت از اقشار آسیب دیده و اجرای سیاست های صحیح در راستای کاهش کمبودها در بازار و جلوگیری از نوسانات دوباره قیمت‌ها است. به طوریکه وقتی تولید کالایی در کشور کاهش یابد دولت باید بلافاصله با واردات آن کالا، کمبود آن را جبران کند تا مانع شوک قیمتی بر بازار و ایجاد فشار مضاعف بر مصرف کننده نهایی شود. متاسفانه عدم کارآیی مقوله نظارت در کاهش قیمت‌ها واقعیتی است که بارها در اقتصاد ایران تکرار شده و موضوعی به نام نظارت علی رغم ظاهر قشنگ و تاکیدهای آنچنانی بر روی آن به هیچ وجه نتوانسته مانع افزایش قیمت ها در اقتصاد ایران شود.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: