تکلیف مبلغ عیدی ۱۴۰۵ کارکنان، بازنشستگان و کارگران مشخص شد + جزئیات

به گزارش راهبرد معاصر؛ به منظور آگاهی بخشی کامل به مخاطبان، در این بخش به صورت مفصل و با ذکر جزئیات، به بررسی ابعاد مختلف مصوبه عیدی ۱۴۰۵ کارمندان و بازنشستگان و کارگران می‌پردازیم. این مصوبه که در تاریخ ۱۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ در هیئت وزیران به تصویب رسیده است، به امضای محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، رسیده و برای اجرا به تمام دستگاه‌های اجرایی کشور ابلاغ شده است. جزئیات کامل مربوط به عیدی ۱۴۰۵ کارمندان و بازنشستگان و کارگران را در ادامه بخوانید.

مبلغ عیدی ۱۴۰۵ کارمندان و کارکنان دولت: یکسان‌سازی و افزایش چشمگیر

بر اساس این مصوبه، تمامی کارکنان شاغل در دستگاه‌های اجرایی موضوع بند (۱۵) ماده (۱) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی، اعم از کارمندان رسمی، ثابت، پیمانی، خرید خدمت، قراردادی و موقت، همچنین اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و قضات، مشمول دریافت مبلغ عیدی ۱۴۰۵ خواهند بود. اما نکته کلیدی و حائز اهمیت در این بخش، تغییر رویکرد دولت در نحوه پرداخت این مبلغ است. بر اساس تبصره‌های این مصوبه، مبلغ عیدی کارمندان به صورت ثابت و یکسان برای تمامی مشمولان، معادل یکصد میلیون ریال (معادل ۱۰ میلیون تومان) تعیین شده است.

این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که پیش از این، گمانه‌زنی‌ها بر این بود که مبلغ عیدی کارکنان و بازنشستگان همانند سنوات قبل، مبلغی پایه به همراه مبالغی تحت عنوان حق عائله‌مندی (حق همسر) و حق اولاد باشد. ارقام اولیه مطرح شده، مبلغ ۴.۵ میلیون تومان به عنوان عیدی پایه، ۱.۵ میلیون تومان حق عائله‌مندی و ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر فرزند بود. اما در مصوبه نهایی، شاهد حذف این تبصره‌ها و تجمیع آنها در یک مبلغ ۱۰ میلیون تومانی برای همه کارمندان هستیم. این بدان معناست که دیگر تفاوتی بین مبلغ عیدی یک کارمند مجرد با یک کارمند متاهل دارای فرزند وجود نخواهد داشت و همه به طور مساوی این مبلغ را دریافت می‌کنند. گفتنی است این مبلغ نسبت به عیدی سال گذشته کارمندان که رقمی حدود ۳ میلیون تومان بود، بیش از سه برابر افزایش داشته است.

مبلغ عیدی ۱۴۰۵ بازنشستگان: شمولیت کامل و تأمین از منابع مشخص

در بخش دیگری از این تصویب‌نامه، به طور مشخص به تعیین مبلغ عیدی بازنشستگان پرداخته شده است. بر اساس بند ۲ این مصوبه، میزان پرداخت پاداش آخر سال به بازنشستگان، مستمری‌بگیران، دریافت‌کنندگان حقوق وظیفه از کارافتادگی، حقوق وظیفه وراث متوفیان مشمول صندوق بازنشستگی کشوری، سازمان تأمین اجتماعی نیرو‌های مسلح و سایر صندوق‌های بازنشستگی نیز به همین مبلغ ثابت یکصد میلیون ریال (۱۰ میلیون تومان) تعیین گردیده است. همچنین این مبلغ به شهدا و جانبازان از کار افتاده کلی نیز تعلق می‌گیرد.

منبع پرداخت مبلغ عیدی بازنشستگان نیز حسب مورد، از محل بودجه مصوب صندوق بازنشستگی یا دستگاه اجرایی ذی‌ربط تأمین خواهد شد. به عنوان مثال، مبلغ عیدی بازنشستگان مشمول صندوق بازنشستگی کشوری که حق عائله‌مندی، اولاد و بیمه خدمات درمانی آنها توسط این صندوق پرداخت می‌شود، از سوی همان صندوق واریز می‌گردد. سایر بازنشستگانی که تحت پوشش این صندوق‌ها نیستند، مبلغ عیدی خود را از محل اعتبارات دستگاه اجرایی، سازمان یا شرکت دولتی ذی‌ربط دریافت خواهند کرد. بنابراین، مبلغ عیدی بازنشستگان کشوری، لشکری و تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵، همگی به یک اندازه و برابر با ۱۰ میلیون تومان خواهد بود.

عیدی کارگران مشمول قانون کار: فرمول متفاوت، ارقام بالاتر

در نقطه مقابل عیدی کارمندان و بازنشستگان دولت، مبلغ عیدی کارگران شاغل در کارگاه‌های مشمول قانون کار، بر اساس ضوابط کاملاً متفاوتی محاسبه می‌شود. همان‌طور که در متن تصویب‌نامه دولت نیز به صراحت به آن اشاره شده، کارگران مشمول قانون کار از شمول این مصوبه مستثنی هستند. مبنای قانونی پرداخت عیدی به کارگران، ماده واحده قانون تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران شاغل در کارگاه‌های مشمول قانون کار مصوب سال ۱۳۷۰ است.

بر اساس این قانون، کلیه کارفرمایان موظف‌اند به هر یک از کارگران خود، به نسبت یک سال کار، معادل شصت روز آخرین مزد، به عنوان عیدی و پاداش بپردازند. سقف این پرداختی نیز نباید از معادل نود روز حداقل مزد روزانه قانونی تجاوز کند. بنابراین، مبلغ عیدی ۱۴۰۵ کارگران تابعی از حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار در سال ۱۴۰۴ است. با توجه به مصوبه این شورا، حداقل دستمزد روزانه کارگران مبلغ ۳،۴۶۳،۶۵۶ ریال (حدود ۳۴۶،۳۶۶ تومان) تعیین شده است. بر این اساس، محاسبات به شرح زیر خواهد بود:

حداقل مبلغ عیدی ۱۴۰۵ کارگران: معادل ۶۰ روز آخرین مزد، یعنی ۶۰ × ۳،۴۶۳،۶۵۶ ریال = ۲۰۷،۸۱۹،۳۶۰ ریال (معادل ۲۰ میلیون و ۷۸۱ هزار و ۹۳۶ تومان).

حداکثر مبلغ عیدی ۱۴۰۵ کارگران: معادل ۹۰ روز آخرین مزد، یعنی ۹۰ × ۳،۴۶۳،۶۵۶ ریال = ۳۱۱،۷۲۹،۰۴۰ ریال (معادل ۳۱ میلیون و ۱۷۲ هزار و ۹۰۴ تومان).

این ارقام نشان می‌دهد که مبلغ عیدی کارگران تفاوت قابل توجهی با مبلغ عیدی کارکنان و بازنشستگان دولت دارد و حداقل آن بیش از دو برابر عیدی کارمندان است. همچنین برای کارگرانی که با سابقه کمتر از یک سال در کارگاه مشغول به کار بوده‌اند، مبلغ عیدی به نسبت ایام کارکرد محاسبه و پرداخت می‌شود. همچنین کارکنان پاره‌وقت نیز متناسب با ساعات کارکرد خود، عیدی دریافت می‌کنند.

زمان دقیق واریز عیدی: نیمه دوم بهمن تا پایان اسفند ۱۴۰۴ 

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مشمولان، زمان واریز عیدی است. بر اساس تبصره‌های ابلاغی و روال همه ساله، زمان واریز مبلغ عیدی ۱۴۰۵ برای کارمندان و بازنشستگان دولت، همزمان با حقوق بهمن‌ماه سال جاری (۱۴۰۴) پیش‌بینی شده است. با توجه به اینکه واریز حقوق کارمندان دولت معمولاً در بازه زمانی ۲۶ تا ۳۰ هر ماه انجام می‌شود، به احتمال زیاد مبلغ عیدی کارمندان نیز در همین بازه زمانی، یعنی بین روز‌های ۲۶ تا ۳۰ بهمن‌ماه ۱۴۰۴، به حساب آنها واریز خواهد شد.

در مورد مبلغ عیدی بازنشستگان تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی، مدیرعامل این سازمان اعلام کرده است که تلاش می‌شود این مبلغ در نیمه دوم بهمن‌ماه پرداخت شود. با این حال، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که زمان واریز عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی گاهی تا اواخر اسفندماه نیز به طول انجامیده است. به هر روی، با توجه به حجم بالای بازنشستگان (بیش از ۳ میلیون نفر)، فرآیند واریز ممکن است چند روز به طول بینجامد و به تدریج و بر اساس حروف الفبا یا کد ملی انجام شود.

برای کارگران مشمول قانون کار نیز قانون زمان مشخصی برای پرداخت عیدی تعیین نکرده است، اما بر اساس عرف رایج در بازار کار، کارفرمایان موظف‌اند مبلغ عیدی کارگران را پیش از فرارسیدن سال نو و حداکثر تا پایان اسفندماه پرداخت نمایند. در بسیاری از موارد، این پرداخت در اسفندماه و اغلب تا بیستم این ماه انجام می‌شود.

ممنوعیت هرگونه پرداخت اضافی و سایر نکات مهم مصوبه

به منظور ایجاد انضباط مالی و جلوگیری از تبعیض، در تبصره ۱ این تصویب‌نامه به صراحت قید شده است: «پرداخت هر گونه وجه دیگری به عنوان پاداش آخر سال (عیدی) با عناوین مشابه، علاوه بر مبلغ موضوع این بند توسط دستگاه‌های مزبور و تمام واحد‌های وابسته و تابع ... ممنوع می‌باشد». این بدان معناست که هیچ دستگاه اجرایی حق ندارد مبلغی بیشتر از ۱۰ میلیون تومان تحت هر عنوان دیگری به کارمندان خود به عنوان عیدی پرداخت کند و ذی‌حسابان موظف به نظارت بر این امر هستند.

نکته دیگر در این مصوبه، احتساب خدمت نیمه‌وقت بانوان به عنوان تمام‌وقت برای اجرای این تصویب‌نامه است که نشان از نگاه حمایتی قانونگذار به این قشر دارد. همچنین معلمان حقالتدریس نسبت به ساعات تدریس خود مشمول دریافت عیدی خواهند بود. در بخش دیگری از این مصوبه، شرکت‌های دولتی نیز موظف شده‌اند از پرداخت هرگونه مبلغ اضافی تحت عنوان پاداش آخر سال به مدیران و اعضای هیئت‌مدیره خودداری کنند. در نهایت، طبق بند ۵ این تصویب‌نامه، مبالغ پرداختی بابت عیدی در سقف خالص دریافتی ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور محاسبه نمی‌گردد.

نتیجه‌گیری

در یک جمع‌بندی نهایی می‌توان گفت که تکلیف مبلغ عیدی ۱۴۰۵ برای کارکنان و بازنشستگان دولت با ابلاغ مصوبه هیئت وزیران به طور کامل مشخص شد. مبلغ عیدی کارمندان و بازنشستگان به صورت ثابت و یکسان ۱۰ میلیون تومان تعیین گردید که نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته است، اما در عوض، مزایای جانبی مانند حق عائله‌مندی و اولاد که در سال‌های قبل به عیدی افزوده می‌شد، در این مصوبه لحاظ نشده است. از سوی دیگر، مبلغ عیدی ۱۴۰۵ کارگران بر اساس قانون کار و با توجه به حداقل دستمزد مصوب، رقمی بین ۲۰.۷ تا ۳۱.۱ میلیون تومان خواهد بود که نشان‌دهنده تفاوت فاحش در نظام محاسبه عیدی این دو گروه است.

انتظار می‌رود مبلغ عیدی کارمندان و بازنشستگان کشوری و لشکری در بازه زمانی ۲۶ تا ۳۰ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ و مبلغ عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی نیز در نیمه دوم بهمن یا حداکثر تا پایان اسفندماه به حساب آنها واریز شود. امید است این گزارش توانسته باشد تصویری شفاف و کامل از آخرین وضعیت عیدی پایان سال برای تمامی گروه‌های مشمول ارائه دهد.