رقابت احتمالی ترکیه و رژیم صهیونیستی در سوریه

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ اهداف ترکیه و رژیم صهیونیستی در سوریه کاملاً متفاوت است؛ آنکارا به دنبال تقویت حاکمیت جدید سوریه، محدود کردن نفوذ کردها در شمال و شرق، تبدیل دمشق به عمق راهبردی خود و بهره‌برداری از فرصت‌های اقتصادی بازسازی است. در مقابل، صهیونیست ها به دنبال اشغال مناطق وسیع در مرزهای شمالی، عادی سازی روابط دیپلماتیک با دمشق، تغییر خطوط مرزی، محدود کردن نفوذ ترکیه و جلوگیری از هرگونه هماهنگی منطقه‌ای علیه منافع خود هستند.

رژیم صهیونیستی از ابزار نظامی برای تخریب توانایی‌های نظامی سوریه استفاده می‌کند

هر دو طرف از ابزارهای متعددی برای اعمال نفوذ در سوریه استفاده می‌کنند. ترکیه از روابط نزدیک با حاکمان جدید سوریه بهره می‌برد، حضور نظامی مستقیم در شمال سوریه دارد و در حال مذاکره برای امضای توافقنامه دفاع مشترک با دمشق است که شامل آموزش ارتش جدید سوریه و استقرار پایگاه‌های هوایی خواهد بود.

آنکارا از دیپلماسی برای حمایت از دمشق در برابر رژیم صهیونیستی استفاده  و رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور این کشور تلاش می‌کند از روابط خوب خود با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا برای خنثی کردن فشارهای مخالف نتانیاهو و حامیانش در واشنگتن استفاده کند.

علاوه بر این، رژیم صهیونیستی از ابزار نظامی برای تخریب توانایی‌های نظامی سوریه استفاده می‌کند، مناطق اشغالی خود را گسترش می دهد و منطقه امنیتی به عمق ۱۵ کیلومتر با ۹ پایگاه نظامی و نیز منطقه نفوذ به عمق ۶۵ کیلومتر در خاک سوریه ایجاد کرده است. تل‌آویو همچنین از کارت اقلیت‌ها، به‌ویژه کردها و دروزی‌ها برای تضعیف دمشق استفاده می‌کند و از نفوذ دیپلماتیک برای تداوم تحریم‌های بین‌المللی علیه دمشق بهره می‌برد.

استقرار پایگاه‌های ترکیه در مرکز سوریه به طور مستقیم از نفوذ رژیم صهیونیستی می‌کاهد، زیرا عمق راهبردی ترکیه را در خاک سوریه گسترش می‌دهد و آزادی پرواز هواپیماهای صهیونیستی را در منطقه‌ای وسیع محدود می‌کند. همچنین استقرار سامانه‌های پدافند هوایی ترکیه می‌تواند اعتبار تسلیحات صهیونیست ها را تهدید کند. اردوغان اوت گذشته به طرح پدافند هوایی ترکیه موسوم به «گنبد فولادین» به عنوان رقیبی برای «گنبد آهنین» رژیم صهیونیستی پرداخت.

تحولاتی که رژیم صهیونیستی در جولان ایجاد کرده به‌سختی قابل تغییر و تحریم‌های اعمال‌شده علیه سوریه ابزار فشار مؤثری است که می‌تواند دمشق را به دادن امتیازاتی به نفع رژیم صهیونیستی وادار کند. وضعیت اقلیت‌های مذهبی در سوریه نیز نقطه ضعف حاکمان جدید دمشق است، به‌ویژه درباره روابطی که رژیم صهیونیستی با برخی دروزی‌ها اعلام کرده است.

رقابت نابرابر ترکیه و رژیم صهیونیستی در سوریه عاملی تعیین‌کننده در آینده سیاسی این کشور خواهد بود

چهار سناریو برای آینده رقابت ترکیه و رژیم صهیونیستی در سوریه قابل تصور است:

نخست، تقسیم مناطق نفوذ میان دو طرف به وسیله توافقات دقیق و قابل اعتماد با میانجیگری احتمالی آمریکا .

دوم، گسترش نفوذ ترکیه به هزینه رژیم صهیونیستی که می‌تواند با امضای قرارداد دفاعی مشترک با دمشق، استقرار پایگاه‌های نظامی و سامانه‌های پدافند هوایی در خاک سوریه انجام شود.

سوم، احتمال تقابل نظامی ترکیه و رژیم صهیونیستی: گرچه دو طرف آن را رد می‌کنند، اما کمیته‌های امنیتی رژیم صهیونیستی نسبت به این احتمال هشدار داده‌اند.

چهارم، عادی‌سازی روابط سوریه با رژیم صهیونیستی که می‌تواند به بهای کاهش نفوذ ترکیه تمام شود.

در نهایت، رقابت نابرابر ترکیه و رژیم صهیونیستی در سوریه عاملی تعیین‌کننده در آینده سیاسی این کشور خواهد بود. ترکیه خواهان سوریه‌ای باثبات و متمرکز است، در حالی که رژیم صهیونیستی به دنبال تضعیف و تقسیم آن خواهد بود. رژیم صهیونیستی نمی‌تواند به طور کامل ترکیه را از صحنه سوریه کنار بزند، اما تلاش می‌کند سهمی از «کیک سوریه» به دست آورد و کمربند امنیتی در جنوب سوریه ایجاد کند که به تقویت مناطق شمالی خود و پیشبرد برنامه‌هایش در لبنان کمک می‌کند.

دوره آینده، شاهد رقابت شدید میان دو طرف و جنوب سوریه صحنه اصلی این نبرد خواهد بود و ثبات منطقه را تضعیف خواهد کرد؛ در حالی که رویدادهای محلی در آنجا مورد توجه منطقه‌ای و بین‌المللی قرار خواهد گرفت.