حذف ارز ترجیحی، اشتباه اقتصادی نابخشودنی
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ این روزها دیگر صحبت از ارز و طلا گفتوگوی روزانه مردم شده است و هر روز مردم قیمت ها را جویا می شوند. در این میان کاری از مردم برنمی آید و اعتمادشان نسبت به مدیران اقتصادی سست شده است، زیرا در دو دهه گذشته هر چه انجام شد سبب کوچکتر شدن سفره مردم شده است. یکی از سیاست های که ظاهراً به نفع اقتصاد و در عمل و اجرا به زیان مردم بوده، آزادسازی ارزی است.
گرچه رد کلیات بودجه ۱۴۰۵ از سوی مجلس شورای اسلامی منطقی است، اما امید میرود تکلیف بودجه سال آتی قبل از عید معلوم شود
آزاد سازی نرخ ارز گرچه به لحاظ تئوریک درست باشد، به لحاظ علمی در شرایط فعلی اشتباه نابخشودنی است. آزادسازی نرخ ارز و حذف ارز ترجیحی بهمعنای استقبال از تورم شدید و از بین رفتن ارزش پول ملی است.
اینکه با حذف ارز ترجیحی منابع مالی پس انداز شود و سپس به صورت کالابرگ به مردم داده شود، روند عملکرد یک دهه گذشته را نشان می دهد و عملیاتی نمی شود. در دولت سیزدهم وضعیت خزانه کشور تا حدودی مطلوب شد و توانستند به نحوی پیامدهای نامطلوب تورم را کاهش دهند.
دولت چهاردهم باید بداند شرایط سیاسی و اجتماعی ۱۴۰۴ با شرایط ۱۴۰۰ متفاوت است و هرگونه سیاست اشتباه اقتصادی به راحتی قابل جبران نیست و برخی مشاوران نااطلاع از سفره مردم، راه چاه تورم فرا نجومی نشان میدهند.
این اشتباه می تواند به تیم اقتصادی دولت خسارت وارد کند و در صورت بروز شرایط بحران اقتصادی نه تنها استیضاح وزیران به صورت جدی کلید خواهد خورد، بلکه کار به جاهای دیگر خواهد کشید. رئیس جمهور باید بداند تورم ناشی از آزادسازی نرخ ارز سال گذشته دردسرساز شد و ادامه این روند امکان دارد باعث احراز عدم صلاحیت شود.
انتصاب رئیس کل جدید بانک مرکزی بعد از رأی عدم اعتماد سال گذشته مجلس شورای اسلامی به وی احتمالا سبب تقابل بیشتر دولت و مجلس خواهد شد و همراهی نکردن دو قدرت سیاسی جمهوری اسلامی از سرعت برنامه های اصلاح محور تیم اقتصادی دولت خواهد کاست.
گرچه رد کلیات بودجه ۱۴۰۵ از سوی مجلس شورای اسلامی منطقی است، اما امید میرود تکلیف بودجه سال آتی قبل از عید معلوم شود و سر اختلاف بر سر انتصاب مجدد رئیس کل جدید بانک مرکزی بررسی بودجه ۱۴۰۵ به مناقشه کشیده نشود که دود طولانی شدن تصویب بودجه به چشم مردم و طبقه کارگر و کارمند خواهد رفت.
قشر کارگر و کارمند مترصد این هستند با افزایش حقوق بتوانند تا حدودی در اقتصاد آلوده به تورم نفس بکشند. این روزها افزایش حقوق از اکسیژن هم برای مردم حیاتی تر است. تغییر مدام افکار اقتصادی دولت نگران کننده است و نداشتن انسجام فکری در حوزه اقتصادی می تواند تبعات شدیدی برای کشور و مردم رقم بزند.
مهمترین وظیفه دولت حفظ سفره مردم است. آزادسازی نرخ ارز در ابتدای کار سفر مردم را خالی خواهد کرد و اینکه منابع ذخیره شده دوباره به سفره مردم برمی گردد، با علامت سؤال بزرگ مواجه است. عملکرد ضعیف و رانت خواری عجیب سال های گذشته نشان می دهد احتمال پر شدن سفر مردم کم است.
در صورتی که مجلس بودجه فعلی را تصویب کند، بودجه ۱۴۰۵ تراژیک ترین بودجه تاریخ اقتصاد ایران در خصوص معاش مردم است
تیم اقتصادی دولت نباید با سفره مردم ماجراجویی کند. عملکرد مدیران اقتصادی در یک سال گذشته مطلوب نبود و اکنون در شرایط خوبی قرار ندارند. تورم در حوزه محصولات کشاورزی به ۷۰ درصد رسیده و در محصولات لبنی از ۱۰۰ درصد نیز عبور کرده است. وزیر جهاد کشاورزی که سال گذشته نتوانست قیمت سیب زمینی را مدیریت کند، سال جاری نمیتواند قیمت هیچ محصولی را مدیریت کند. قیمت محصولات کشاورزی آنچنان افزايش يافته که سیب زمینی میان آنها گم است.
نگرانی مردم از محصولات کشاورزی عبور کرده است و نگران حقوق و دستمزد در بودجه سال آینده هستند. دو هفته پیش بودجه ۱۴۰۵ به مجلس تقدیم شد. مهمترین عدد و رقم بودجه و مورد توجه مردم، میزان افزایش حقوق و دستمزد سال آتی است. مردم انتظار داشتند با توجه به تورم شدید سال جاری حقوق و دستمزد دستکم ۴۰ درصد افزایش یابد، اما با عدد ۲۰ درصد مواجه شدند و این بهمعنای ناامیدی طبقه متوسط از زندگی معمولی است.
این بودجه بندی سبب شد نمایندگان مردم اعتراض کنند و وعده تعدیل بودجه در مجلس بدهند. در صورتی که مجلس بودجه فعلی را تصویب کند، بودجه ۱۴۰۵ تراژیک ترین بودجه تاریخ اقتصاد ایران در خصوص معاش مردم است. افزایش ۲۰ درصدی حقوق کارمند و کارگر در مقابل تورم بالای ۵۰ درصد یعنی محکوم کردن مردم به فقر.
این درحالی است که دولت بار و فشار مالیاتی را نسبت به سال گذشته بیشتر کرده و معاش مردم زیر بار تورم و مالیات در حال محو شدن است. باید در تصمیم های اقتصادی دقت کرد تا مردم قربانی اشتباهات مدیران ارشد نشوند.