جزئیات واریز کالابرگ ۸۶ میلیون نفر / نحوه ثبت نام جاماندگان کالابرگ

به گزارش راهبرد معاصر، در هفته‌های اخیر، خبر‌های متعددی درباره واریز اعتبار کالابرگ الکترونیکی و سرنوشت افرادی که به هر دلیل از این قطار جا مانده‌اند، منتشر شده است. طرح کالابرگ الکترونیکی که با هدف تأمین امنیت غذایی خانوار‌ها و جایگزینی بخشی از یارانه نقدی با اعتبار خرید کالا‌های اساسی اجرا می‌شود، این بار با شارژ گسترده برای بیش از ۸۶ میلیون نفر، پرسش‌های بسیاری را برای جاماندگان ایجاد کرده است.

بسیاری از شهروندان نگران وضعیت یارانه خود هستند و این نگرانی با طرح بحث‌های جدید درباره تغییر معیار‌های حذف یارانه و جایگزینی دهک‌بندی با شاخص‌های ثروت و درآمد، بیش از پیش شده است. در این گزارش، ضمن تشریح کامل آخرین وضعیت واریز اعتبار کالابرگ، به جزئیات ثبت‌نام برای جاماندگان، نحوه اعتراض به قطع یارانه و جدیدترین معیار‌های حذف یارانه می‌پردازیم.

جزئیات واریز اعتبار کالابرگ و سرنوشت جاماندگان کالابرگ

معاون رفاه و امور اقتصادی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، یعقوب اندایش، در یک گفتگوی تلویزیونی به تشریح آخرین وضعیت طرح کالابرگ الکترونیکی پرداخت و از شارژ اعتبار کالابرگ برای بیش از ۸۶ میلیون نفر در سراسر کشور خبر داد.

این خبر در حالی منتشر می‌شود که هنوز حدود ۱ تا ۱.۵ میلیون نفر از افرادی که مشمول دریافت این اعتبار هستند، به دلیل مشکلات مختلف موفق به دریافت آن نشده‌اند. طبق اعلام مسئولان، این افراد که تحت عنوان جاماندگان کالابرگ شناخته می‌شوند، عمدتاً کسانی هستند که یا از ابتدا یارانه نقدی دریافت نمی‌کردند یا ساختار خانوار آنها در سامانه‌های حمایتی کشور به درستی ثبت و مشخص نشده است. برای این گروه از افراد، فرصت ثبت‌نام و دریافت اعتبار فراهم شده است و لازم است هرچه سریع‌تر اقدام کنند، چراکه قطع یارانه یا عدم دریافت کالابرگ می‌تواند فشار مضاعفی بر معیشت خانوار وارد کند.

سامانه سیمین؛ درگاه اصلی ثبت‌نام جاماندگان کالابرگ

برای آن دسته از جاماندگانی که تاکنون یارانه نقدی دریافت نمی‌کرده‌اند یا اطلاعات خانوار آنها در سیستم‌ها ناقص است، نخستین گام مراجعه به سامانه سیمین است. سامانه سیمین به عنوان درگاه رسمی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها با آدرس اینترنتی simin.hadafmandi.ir طراحی شده و وظیفه مدیریت اطلاعات بانکی و هویتی سرپرستان خانوار را بر عهده دارد. افرادی که تاکنون یارانه دریافت نمی‌کرده‌اند، شامل کارمندان دولت، بازنشستگان، افرادی که طی سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ از دریافت یارانه انصراف داده‌اند و همچنین افرادی که به هر دلیل دهک‌بندی نشده‌اند، باید ابتدا به این سامانه مراجعه کنند.

در این سامانه، سرپرست خانوار می‌تواند با وارد کردن شماره همراه خود (که باید منطبق با شماره ثبت‌شده در پرونده باشد) و کد ملی، پس از دریافت کد تایید، وارد پنل کاربری شود و نسبت به تکمیل اطلاعات و مشخص کردن ساختار دقیق خانوار خود اقدام کند. اندایش تأکید کرده است که اگر فردی نیاز به اضافه کردن اعضای جدید به خانوار یا جدا شدن از خانوار قبلی داشته باشد، باید این موضوع ابتدا از طریق ثبت احوال پیگیری و سپس در سامانه سیمین بارگذاری شود.

پس از آنکه اطلاعات متقاضی در سامانه سیمین تکمیل و توسط سازمان هدفمندی یارانه‌ها تأیید شد، این داده‌ها حداکثر ظرف مدت ۴۸ ساعت به وزارت رفاه ارسال می‌شود. نکته مهم و مثبت برای جاماندگان این است که به محض دریافت اطلاعات توسط وزارت رفاه، در همان روز اعتبار کالابرگ آنها شارژ خواهد شد. معاون وزیر کار با بیان این جزئیات تأکید کرد که این افراد نه تنها اعتبار ماه جاری، بلکه اعتبار چهار ماه گذشته را به صورت یک‌جا دریافت خواهند کرد و می‌توانند از روز بعد برای خرید کالا‌های اساسی اقدام کنند. این تصمیم نشان‌دهنده عزم دولت برای جبران عقب‌افتادگی این افراد و جلوگیری از ایجاد نارضایتی ناشی از قطع یارانه یا تأخیر در دریافت آن است.

شرایط ویژه دریافت کالابرگ برای جداشدگان از خانوار

یکی از مسائلی که همواره در بحث یارانه‌ها و کالابرگ با آن مواجه هستیم، موضوع افرادی است که به تازگی از خانوار خود جدا شده‌اند، مانند پسران مجردی که به سن قانونی رسیده و خواهان تشکیل پرونده مستقل هستند یا دخترانی که ازدواج کرده و از خانوار پدر جدا می‌شوند.

طبق اعلام معاون وزیر کار، افرادی که قبلاً در قالب خانوار قبلی خود یارانه دریافت می‌کرده‌اند، برای دریافت کالابرگ باید درخواست جداسازی بدهند. این افراد در صورت مراجعه به سامانه سیمین و ثبت درخواست جداسازی، تنها برای ماهی که یارانه آن را دریافت نکرده‌اند، مشمول شارژ اعتبار کالابرگ به صورت یک‌جا خواهند شد. به این ترتیب، اگر فرآیند جداسازی با تأخیر انجام شود، اعتبار ماه‌های گذشته که در قالب خانوار قبلی به آنها تعلق گرفته، دیگر قابل دریافت نیست.

سامانه حمایت؛ پل اعتراض به قطع یارانه

گروه دیگری از جاماندگان کالابرگ، افرادی هستند که یارانه آنها در گذشته قطع شده یا نسبت به اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده خود اعتراض دارند. برای این دسته از افراد، سامانه دیگری به نام «حمایت» در نظر گرفته شده است. معاون وزیر کار با اشاره به این موضوع گفت: افرادی که یارانه آنها قطع شده یا نسبت به اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده خود اعتراض دارند، می‌توانند از طریق سامانه «حمایت» به آدرس hemayat.mcls.gov.ir درخواست بازبینی ثبت کنند. در این سامانه، یک شناسنامه اقتصادی کامل برای هر خانوار تعریف شده که شامل اطلاعات دقیقی از جمله تعداد و مدل خودرو‌های متعلق به اعضا، اطلاعات مربوط به ملک و مستغلات، و همچنین تراکنش‌ها و حساب‌های بانکی است.

افراد پس از ورود به سامانه و مشاهده این اطلاعات، در صورتی که آن را نادرست یا ناعادلانه تشخیص دهند، می‌توانند با انتخاب گزینه «درخواست بررسی» و طی کردن مراحل هفت‌گانه که شامل تأیید اطلاعات خانوار، خودرو، درآمد و شرایط خاص است، اعتراض خود را ثبت کنند. در پایان این فرآیند، یک کد رهگیری به فرد داده می‌شود که با استفاده از آن می‌تواند نتیجه پیگیری اعتراض خود را مشاهده کند.

دهک‌بندی دیگر معیار قطع یارانه نیست

شاید مهمترین خبری که در هفته‌های اخیر در حوزه یارانه‌ها منتشر شد، تغییر اساسی در معیار‌های حذف یارانه بود. بر اساس اعلام رسمی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، احمد میدری، دهک‌بندی دیگر معیار دریافت یا حذف یارانه نیست. این تغییر به استناد مصوبه ۲۵ آذرماه هیأت وزیران صورت گرفته و از دی ماه اجرایی شده است. در آیین‌نامه جدید، به جای آنکه به افراد گفته شود در دهک ۸، ۹ یا ۱۰ قرار دارند و به همین دلیل یارانه آنها قطع می‌شود، معیار‌های شفاف و عینی‌تری ملاک عمل قرار گرفته است. طبق این آیین‌نامه که برای اجرای قانون بودجه ۱۴۰۵ طراحی شده، مبنای حذف یارانه، داشتن سه ویژگی مشخص است: سطح درآمد بالاتر از سقف تعیین‌شده، داشتن خودروی لوکس و داشتن خانه یا ملک لوکس.

این تغییر رویکرد از سوی مسئولان یک گام به سمت شفافیت و عدالت ارزیابی می‌شود، چراکه پیش از این انتقاد‌های زیادی به دهک‌بندی‌ها وارد بود و بسیاری از مردم نمی‌دانستند بر چه اساسی در دهک‌های بالاتر قرار گرفته و مشمول قطع یارانه می‌شوند. میدری در این باره گفت که بر اساس مصوبه جدید، اگر فردی اعلام کند که این ملاک‌ها را ندارد، بر اساس اظهار خودش پذیرفته می‌شود و حتی یارانه سال‌های قبل او نیز پرداخت خواهد شد.

جزئیات کامل معیار‌های جدید قطع یارانه

اما این معیار‌های جدید دقیقاً چیست و چه کسانی را شامل می‌شود؟ بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط یعقوب اندایش و سایر مسئولان، این معیار‌ها به شرح زیر است:

اول، معیار درآمد: اگر یک خانوار تک‌نفره درآمد ماهانه‌ای بالاتر از ۳۰ میلیون تومان داشته باشد، مشمول حذف یارانه می‌شود. این سقف درآمد برای خانوار دو نفره ۳۶ میلیون تومان، برای سه نفره ۴۵ میلیون تومان، برای چهار نفره ۵۲.۵ میلیون تومان و برای پنج نفره و بیشتر، ۶۰ میلیون تومان تعیین شده است. نکته مهم این است که بر اساس اعلام مسئولان، در محاسبه این درآمد، کل درآمد اعضای خانواده جمع بسته می‌شود و مبنای تصمیم‌گیری، مجموع درآمد خانوار است، نه صرفاً درآمد سرپرست.

دوم، معیار خودرو: اگر مجموع ارزش خودرو‌های متعلق به اعضای یک خانوار بیش از ۵ میلیارد تومان باشد، آن خانوار از دریافت یارانه حذف می‌شود. این معیار نیز به صورت تجمیعی محاسبه می‌شود؛ یعنی اگر یک خانواده چند خودرو با ارزش‌های کمتر داشته باشد، مجموع آنها ملاک است. به عنوان مثال، اگر یک خانواده دو خودرو داشته باشد که هر کدام ۳ میلیارد تومان ارزش دارند، مجموعاً ۶ میلیارد تومان شده و مشمول قطع یارانه می‌شود.

سوم، معیار مسکن: مالکیت واحد‌های مسکونی با ارزش بالای ۵۰ میلیارد تومان نیز یکی دیگر از شاخص‌های حذف یارانه است. این معیار نیز برای کل اعضای خانواده محاسبه می‌شود. اندایش تأکید کرده است که بر اساس برآورد‌های انجام شده، حدود ۱۵ درصد از جامعه مشمول این معیار‌های جدید برای حذف یارانه خواهند شد و ۸۵ درصد مردم همچنان یارانه‌بگیر باقی خواهند ماند.

تغییر در معیارهای دهک بندی: از شش شاخص به سه شاخص

قابل ذکر است که پیش از این، در آیین‌نامه سال گذشته، شش شاخص برای شناسایی دهک‌های پردرآمد در نظر گرفته شده بود که شامل مواردی مانند داشتن بیش از پنج سفر خارجی در سال، میزان خرید بالای حد تعیین‌شده و ... بود. اما در مصوبه جدید، این شاخص‌ها به سه معیار اصلی کاهش یافته و هم‌زمان، آستانه‌های ثروت نیز با توجه به تورم و افزایش قیمت‌ها در بازار مسکن و خودرو به‌روزرسانی شده است.

به عنوان مثال، در سال گذشته سقف ارزش خودرو برای حذف یارانه ۳ میلیارد تومان بود که امسال به ۵ میلیارد تومان افزایش یافته است. این تغییر نشان می‌دهد که دولت سعی کرده است معیار‌ها را با واقعیت‌های اقتصادی روز تطبیق دهد تا افراد کم‌درآمد که صرفاً به دلیل تورم، دارایی‌هایشان ظاهراً گران‌قیمت شده، از قطار یارانه‌ها جا نمانند و قطع یارانه تنها شامل ثروتمندان واقعی شود.

پیامد‌های سوءاستفاده از نام افراد کم‌درآمد برای دریافت کارت بازرگانی

وزیر تعاون در سخنان خود به یک معضل مهم در بحث یارانه‌ها اشاره کرد و آن، سوءاستفاده از نام و هویت افراد کم‌درآمد برای فعالیت‌های اقتصادی است. به گفته میدری، برخی افراد سودجو از نام فقرا برای دریافت کارت بازرگانی یا افتتاح حساب بانکی استفاده می‌کنند و در نتیجه، آن فرد فقیر به دلیل تراکنش‌های بانکی بالا یا فعالیت اقتصادی ثبت‌شده به نام خود، از شمول دریافت یارانه خارج می‌شود.

این افراد در حالی که واقعاً نیازمند هستند، به اشتباه جزو ثروتمندان طبقه‌بندی شده و یارانه آنها قطع می‌شود. میدری تأکید کرد که در این موارد باید پرونده‌های مالیاتی به نام فرد استفاده‌کننده واقعی اصلاح شود و نباید اجازه داد از فقرا سوءاستفاده شود.

افق پیش رو: بودجه ۱۴۰۵ و آینده کالابرگ

در پایان، نگاهی به بودجه سال ۱۴۰۵ می‌تواند تصویر روشن‌تری از آینده یارانه‌ها و کالابرگ ارائه دهد. بر اساس جداول مصوب لایحه بودجه ۱۴۰۵، مبلغ قابل توجه ۹۶۰ هزار میلیارد تومان برای توزیع کالابرگ، ۳۰۰ هزار میلیارد تومان برای یارانه نقدی و ۱۵۰ هزار میلیارد تومان برای کمک‌معیشت افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی در نظر گرفته شده است.

این ارقام نشان‌دهنده عزم دولت برای ادامه و حتی تقویت برنامه کالابرگ الکترونیکی در سال آینده است. با توجه به این ارقام، به نظر می‌رسد که کالابرگ به عنوان یک ابزار کلیدی برای حمایت از معیشت خانوار‌ها و تأمین امنیت غذایی در دستور کار جدی دولت قرار دارد. با این حال، هنوز در مورد افزایش مبلغ کالابرگ در سال آینده بحثی مطرح نشده و به گفته وزیر کار، این موضوع نیازمند بررسی‌های بیشتر است.

آنچه مسلم است، شهروندانی که تاکنون موفق به دریافت کالابرگ نشده‌اند یا یارانه آنها قطع شده است، باید هر چه سریع‌تر با مراجعه به سامانه‌های اعلام‌شده (سیمین برای ثبت‌نام اولیه و حمایت برای اعتراض) اقدام کنند. با توجه به اینکه اعتبار کالابرگ ماه‌های گذشته برای جاماندگان به صورت یک‌جا واریز می‌شود، هیچ دلیلی برای تأخیر در این فرآیند وجود ندارد و هر روز تأخیر می‌تواند به معنای به تعویق افتادن دریافت حمایت معیشتی باشد.