گزارش روزنامه «الاستقلال»؛

رمزگشایی همکاری نظامی ابوظبی-تل‌آویو

در جنگ تحمیلی سوم امارات در برابر حملات ایران تنها نبود و حضور آشکار رژیم صهیونیستی در این رویارویی آشکار شده است.

اندیشکده‌های خارجی

تاریخ انتشار: جمعه ۰۱ خرداد ۱۴۰۵ - 22 May 2026

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ اسرائیل در اقدامی بی‌سابقه و خارج از چارچوب عملیاتی معمول آمریکا-اسرائیل، سامانه گنبد آهنین را به همراه ده‌ها پرسنل نظامی به امارات متحده عربی ارسال کرده است.

اسرائیل سامانه دفاع هوایی لیزری خود را به همراه سامانه نظارتی «اسپکترو» برای واکنش فوری به حملات پهپادی ایران مستقر کرده است

این موضوع که پس از دیدار مستقیم سران دو رژیم رخ داد، فراتر از پشتیبانی فنی و نشان‌دهنده مشارکت عملیاتی در مدیریت سامانه‌های پدافند هوایی در جریان رویارویی مستقیم با ایران است. در همین راستا، گزارش‌های مشترک فایننشال تایمز و تایمز اسرائیل نشان می‌دهد این سامانه چندین پرتابه را در حال ورود رهگیری کرده بود. اهمیت حضور مستقیم نظامی اسرائیل در داخل یک کشور حوزه خلیج‌فارس نشان‌دهنده تغییر از مرحله هماهنگی به عملیاتی مشترک است.

گزارش فایننشال تایمز در اول می ۲۰۲۶، جزئیات بیشتری درباره دامنه حمایت اسرائیل از امارات آشکار کرد. این گزارش بیان می‌کند، اسرائیل همچنین سامانه دفاع هوایی لیزری «پرتو آهنین» خود را به همراه سامانه نظارتی «اسپکترو» برای واکنش فوری به حملات پهپادی ایران مستقر کرده است. روزنامه تایمز اسرائیل نیز تأیید کرد، این سامانه‌ها در چارچوب بسته عملیاتی یکپارچه شامل متخصصان فنی و نظامی اسرائیلی ارسال شده‌اند.

«پرتو آهنین» یکی از پیشرفته‌ترین پروژه‌های دفاع هوایی اسرائیل است که از فناوری لیزر برای رهگیری اهداف کوتاه‌برد استفاده می‌کند و به شدت ارزان‌تر از موشک‌های رهگیر معمولی است. سامانه اسپکترو نیز به‌وسیله شرکت «البیت سیستمز» اسرائیل توسعه یافته و امکان شناسایی پیشرفته پهپادهای به‌ویژه نوع شاهد را در برد تقریبی ۲۰ کیلومتر فراهم می‌کند.

استقرار این سامانه‌ها در امارات متحده عربی نشان‌دهنده یکپارچگی عملیاتی فراتر از خرید تجهیزات است که به شبکه دفاع هوایی کاملاً هماهنگ تبدیل و شامل شناسایی، هشدار اولیه و رهگیری، تحت نظارت عملیاتی مستقیم اسرائیل است.

از آزمایش تا میدان

براساس گزارش فایننشال تایمز، برخی سامانه‌های منتقل شده به امارات هنوز به طور کامل وارد سرویس عملیاتی داخل اسرائیل نشده‌اند و در مراحل آزمایشی هستند یا به طور کامل در شبکه‌های دفاعی اسرائیل ادغام نشده‌اند. یک منبع آگاه گفت: ارتش اسرائیل سلاح‌ها را از آزمایشگاه‌ها تحویل گرفته و به اماراتی‌ها ارسال کرده است.

این جزئیات نشان‌دهنده تحول عمیق در ماهیت همکاری نظامیِ دو طرف است. به نظر نمی‌آید امارات صرفاً دریافت‌کننده یا ذی‌نفع این سامانه‌ها بوده باشد، بلکه عملاً به میدانی برای آزمایش فناوری نظامی اسرائیل در دنیای واقعی تبدیل شده است.

استفاده از سامانه پرتو آهنین در محیط واقعی جنگی و خارج از اسرائیل، فرصت راهبردی بی‌نظیری را برای تل‌آویو فراهم می‌کند تا عملکرد این سلاح پیشرفته را در برابر تهدیدات واقعی، به‌ویژه پهپادهای کم‌هزینه ارزیابی کند.

همچنین، ادغام سامانه اسپکترو در شبکه پدافند هوایی امارات فراتر از پشتیبانی فنی است و سطح بالایی از ادغام عملیاتی و اشتراک‌گذاری داده‌های حساس را نشان می‌دهد. این موضوع گویای تغییر در روابط دوجانبه از همکاری متعارف به مشارکت عمیق راهبردی در توسعه و آزمایش فناوری‌های نظامی و احتمالاً تغییر شکل مفهوم پدافند هوایی مشترک است.

طارق العتیبه، رئیس سابق شورای امنیت ملی امارات گفت، ایالات متحده و اسرائیل در جنگ ثابت کردند متحدان واقعی هستند و حمایت نظامی و اطلاعاتی گسترده‌ای ازجمله هماهنگی عملیاتی و اشتراک‌گذاری اطلاعات، ارائه دادند. وی افزود: ما آن را فراموش نخواهیم کرد، اکنون می‌دانیم دوستان واقعی ما چه کسانی هستند.

این اظهارات نشان‌دهنده تغییر در اتحادهای منطقه‌ای و پیکربندی مجدد مشارکت‌های امنیتی به دلیل این تجربه نظامی مشترک است.

حملات پیشگیرانه

همزمان با استقرار سامانه‌های دفاعی، اسرائیل اطلاعات دقیق درباره تحرکات سکوهای پرتاب موشک در داخل ایران در اختیار امارات قرار داده که این موضوع به افزایش آمادگی دفاعی قبل از وقوع حملات کمک کرده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد نیروی هوایی اسرائیل حملات پیشگیرانه‌ای را در داخل خاک ایران انجام و سکوهای پرتاب موشک را هدف قرار داد.

حمایت نظامی اسرائیل از امارات در جنگ ایران را نمی‌توان از سال‌ها همکاری دوجانبه جدا دانست

این تحول نشان دهنده تغییر کیفی در ماهیت حمایت اسرائیل است، زیرا دیگر محدود به تأمین سامانه‌های دفاعی در داخل امارات متحده عربی نیست، بلکه گسترش یافته و شامل اقدام تهاجمی مستقیم در راستای خنثی کردن تهدیدات قبل از پرتاب نیز می‌شود.

در این راستا، امنیت امارات به شدت با قابلیت‌های اسرائیل در جمع‌آوری اطلاعات و حملات دقیق همسو می‌شود و ابوظبی را در شبکه عملیاتی بزرگ به رهبری تل‌آویو قرار می‌دهد که با نقش دفاعی و تهاجمی در چارچوب امنیتی منطقه‌ای همپوشانی دارند.

با توجه به ماهیت حملات ایران مبتنی بر حملات کم‌هزینه و پرحجم با استفاده از موشک‌های بالستیک و پهپادها، امارات باید بازدارندگی پیشگیرانه و دفاع چندلایه را به جای سامانه‌های متعارف صرف، ترکیب کند.

۳۰ آوریل شبکه خبری i۲۴ در تحلیل خود از نقش امارات در مقابله با ایران تمجید و حمایت نظامی آن را ضرورت راهبردی برای اسرائیل توصیف کرد. اول می یدیعوت آحارانت پا را فراتر گذاشت و به صراحت خواستار همکاری عمیق‌تر با ابوظبی و ایجاد سامانه دفاعی منطقه‌ای مشترک برای افزایش توانایی در مدیریت تهدیدات فرامرزی شد.

این گفتمان، دیدگاه اسرائیل نسبت به امارات را به عنوان شریک محوری در مقابله با ایران و دروازه‌ای راهبردی برای گسترش نفوذ نظامی، اطلاعاتی یا فناوری در منطقه خلیج‌فارس منعکس می‌کند. البته، این همکاری پرسش‌هایی را درباره جایگاه امارات در محیط عربی و اسلامی خود، به ویژه با وجود انتقادات از مواضع دیپلماتیک آن در جنگ مطرح می‌کند.

در مجموع، این اظهارات تلاش آشکار اسرائیل برای بهره‌برداری از تحولات جنگ در راستای تثبیت نقش خود به عنوان بازیگر اصلی در ترتیبات امنیتی منطقه‌ای را آشکار می‌کند که با بهره‌گیری از مواضع متغیر اعراب و سیال بودن موضوعات راهبردی منطقه است.

عادی‌سازی نظامی

همکاری نظامی اخیر بین امارات و اسرائیل از تحولات گسترده و ساختاری در روابط آن‌ها از سال ۲۰۲۰ جدا نیست. بلکه، بخشی از فرآیند آغازشده به‌وسیله دیپلماسی و اقتصاد است تا به تدریج به حوزه‌های امنیتی و نظامی گسترش یابد.

گزارش یک مؤسسه آمریکایی ۶ آگوست ۲۰۲۵ نشان می‌دهد این مسیر به‌وسیله عوامل تاثیرگذار از هماهنگی محدود به مشارکت دفاعی تقریباً یکپارچه تغییر یافته است که در آن منافع، توانایی‌ها و تهدیدهای مشترک تقریباً همپوشانی دارند.

نوامبر ۲۰۲۱ امارات، اسرائیل و بحرین در رزمایش‌های دریایی چندجانبه در دریای سرخ و تحت نظارت فرماندهی مرکزی ایالات متحده شرکت کردند که نخستین رزمایش نظامی علنی امضاکنندگان «پیمان ابراهیم» را رقم زدند. این موضوع نقطه عطفی از عادی‌سازی سیاسی به هماهنگی نظامی عملیاتی بود.

سپتامبر ۲۰۲۲ شرکت «البیت سیستمز» اعلام کرد شعبه آن در امارات قراردادی به ارزش ۵۳ میلیون دلار برای تأمین سامانه‌های دفاعی نیروی هوایی امارات منعقد کرده است و اسرائیل موافقت خود را برای تأمین سامانه دفاع هوایی سیار «اسپایدر» اعلام کرد که این موضوع وابستگی متقابل را در زمینه تدارکات و فناوری دفاعی تقویت می‌کند.

یک ماه بعد، اکتبر ۲۰۲۲ سامانه پدافند هوایی «باراک» در امارات مستقر شد. این موضوع نیز گویای تغییر به سمت ایجاد ساختار مشترک دفاعی است که در آن سامانه‌های اسرائیلی در زیرساخت‌های امنیتی امارات ادغام می‌شوند.

آوریل ۲۰۲۵ هواپیماهای «میراژ ۲۰۰۰-۹» امارات با وجود جنگ جاری غزه در رزمایش هوایی چندملیتی یونان در کنار ایالات متحده و اسرائیل شرکت کردند که نشان‌دهنده تداوم همکاری نظامی صرف نظر از تنش‌های سیاسی منطقه‌ای است.

فراتر از همکاری‌های نظامی متعارف، گزارش‌ها بر گسترش همکاری دوجانبه در زمینه اشتراک اطلاعات و استفاده از سکوهای فناوری پیشرفته ازجمله سکوی امنیت سایبری «کریستال بال» تأکید می‌کند که نشان‌دهنده گسترش همکاری در حوزه‌های دیجیتال و جنگ نوین است.

بنابراین، حمایت نظامی اسرائیل از امارات در جنگ ایران را نمی‌توان از سال‌ها همکاری دوجانبه جدا دانست. بلکه احتمالاً اوج تحول راهبردی بلندمدتی است که از عادی‌سازی دیپلماتیک به عادی‌سازی دفاعی و در نهایت به مشارکت نظامی پیشرفته تکامل یافت که در مواقع بحران و جنگ‌ها نمایان می‌شود.

کلمات کلیدی: امارات همکاری های نظامی جنگ ایران عادی‌سازی