ایران چگونه هاب امنیت غذایی منطقه میشود؟
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ ایران میتواند با بهرهگیری از موقعیت جغرافیایی خود، نه تنها امنیت غذایی داخلی را تضمین کند، بلکه به عنوان مرکز ثقل (هاب) تأمین غلات در منطقه، وابستگی خود را به ساختارهای مالی در کنترل آمریکا کاهش دهد.
کشورهای جنوب خلیجفارس و حتی بخشهایی از آفریقا به شدت به واردات غلات وابستهاند
ایران از مسیر دریای خزر و همسایگان شمالی (روسیه و قزاقستان) به معادن غلات جهان دسترسی دارد. همچنین پاکستان به عنوان کشوری با مازاد تولید غلات و نیاز شدید به انرژی، شریکی راهبردی است که تاکنون نادیده گرفته شده و با فعالسازی مسیرهای زمینی از سمت ترکیه و پاکستان، میتوان از فشار بنادر جنوبی و تهدیدات احتمالی در تنگه هرمز کاست.
کشورهای جنوب خلیجفارس و حتی بخشهایی از آفریقا به شدت به واردات غلات وابستهاند. ایران میتواند با واردات کلان از شمال و شرق و بازصادرات آن به جنوب، به نقطهای از «درهمتنیدگی اقتصادی» با همسایگان برسد که امنیت آن با امنیت غذایی منطقه گره بخورد.
قاسم پیشهور عضو اجلاس کشاورزی ایران درباره توانایی لازم برای تبدیل شدن ایران به هاب امنیت غذایی منطقه به «راهبرد معاصر» گفت: توسعه زیرساخت های کشاورزی به معنای تقویت امنیت غذایی است، امنیتی که در داخل کشور موجب تأمین ارزاق عمومی و کالاهای اساسی مورد نیاز مردم می شود و در خارج نیز با صادرات و ارزآوری به تقویت بنیه های تجارت خارجی و ارزآوری کشور کمک می کند.
وی درباره مؤلفه هایی که می تواند ایران را به هاب امنیت غذایی منطقه تبدیل کند، عنوان کرد: نخستین گام برای تبدیل شدن به هاب امنیت غذایی منطقه، تقویت زیرساخت های کشور در بخش کشاورزی است. به عنوان نمونه، لایروبی سه آب بند در استان های شمالی کشور معادل چندین سد منابع آبی در اختیار کشت و زراعت کشاورزان قرار می دهد، پس باید به این موارد بسیار توجه شود تا به اهداف تعیین شده در صادرات مواد غذایی دست یابیم.
عضو اجلاس کشاورزی ایران افزود: در سال هایی که خوشبختانه ترسالی نامیده می شود، اگر زیرساخت های استفاده از باران های فصلی فراهم باشد، باران تبدیل به سیلاب نمی شود و زمین های زراعی روستایی و مسکونی را تخریب نمی کند، بنابراین برای تبدیل شدن به هاب امنیت غذایی منطقه باید برنامه ای برای استفاده بهینه از نزولات آسمانی داشت که این قسمت نیز زیرمجموعه توسعه زیرساخت ها به شمار می رود.
پیشهور گفت: کاهش هزینه های مرتبط با کشت محصولات جالیزی نیز موضوع بسیار مهمی است، چرا که این محصولات در گلخانه کاشته می شوند و چون هزینه های کاشت در یک هکتار بسیار هزینه بر، زیاد است و تسهیلات بانکی با سودهای بیش از ۲۰ درصد نیز کمکی به توسعه کشت و درآمدزایی کشاورز و کاهش قیمت نهایی محصول نمی کند، بخشی از توسعه اهداف مرتبط با حفظ امنیت غذایی و تبدیل شدن ایران را به هاب منطقه ای دچار چالش جدی می کند.
عضو اجلاس کشاورزی ایران تصریح کرد: برای تأمین خوراکی های مورد نیاز کشور در همه بخش ها بخصوص بخش کشاورزی باید حمایت ویژه ای از کشاورزان داشت و نظام بانکی را در این موضوع همراه کرد. ایران کشوری چهار فصل است که از ظرفیتهای بسیار خوبی برای تولید انواع محصولات کشاورزی برای مصرف داخلی و صادرات به بسیاری از کشورهای منطقه و فرامنطقه برخوردار است.
وی تأکید کرد: اگر زیرساخت های مورد نیاز بخش کشاورزی با حمایت و مساعدت فراهم شود، ایران می تواند رقیب سر سختی برای صادرات محصولات خود باشد و با کشورهای پیشتاز دراین بخش رقابت کند.
کارشناس امنیت غذایی گفت: افزایش نرخ کود، گازوئیل و ماشین آلات مورد نیاز کشاورزی نیز چالش دیگری است که موجب افزایش قیمت تمام شده محصول نهایی می شود و ما را از وارد شدن در مسیر رقابت با کشورهای پیشتاز این حوزه دور می کند.
عضو اجلاس کشاورزی ایران معتقد است: آموزش های نوین کشاورزی در کنار دسترسی راحت به ماشین آلات و ابزارهای مورد نیاز کشاورزی بسیار مهم است. خارج کردن تولید تراکتور و ماشین های سنگین بخش کشاورزی از انحصار شرکت و آزادسازی واردات بسیار کمک کننده است و به رقابت و درنهایت کاهش هزینه ها منتهی می شود.
کمباین ها و تراکتورهای فرسوده که عمر مفید خود را از دست داده اند، نمی توانند به رشد تولید کمک کنند
پیشهور تصریح کرد: تولید بیشتر مواد غذایی در داخل کشور به معنای کاهش ارزبری و واردات است، ضمن اینکه باید بر افزایش صادرات و درآمدزایی در این بخش تأکید کرد، به راه هایی بازگشت و روش هایی را محقق کرد که مانع خروج ارز و واردات محصولات کشاورزی شود و با تامین آب، برق و تجهیز کشاورزان و آموزش های نوین به نیروی انسانی در بخش کشاورزی اهداف نهایی تبدیل ایران به هاب منطقه ای را محقق کرد.
کارشناس اقتصاد کشاورزی تأکید کرد: به دلیل نداشتن ادوات مناسب در بخش های مختلف کشاورزی و زیرساخت نهایی تولید و فرسودگی کمباین ها در حوزه ذرت، پنبه و برنج به خودکفایی نرسیده ایم و مجبور به واردات هستیم، افزایش هزینه هایی که برای کشاورز مقرون به صرفه نیست، لذا در تجهیز کشاورزان به ادوات مورد نیاز باید بسیار فعال بود.
وی تصریح کرد: کمباین ها و تراکتورهای فرسوده که عمر مفید خود را از دست داده اند، نمی توانند به رشد تولید کمک کنند. با توجه به اینکه بهعنوان نمونه میانگین عمر استفاده بهینه از تراکتور 13 سال است، اما عمدتاً 30 سال از تراکتور کار می کشیم. در صورت رفع نواقص یاد شده می توان امیدوار به توسعه زیرساخت های مرتبط با امنیت غذایی و حرکت به سمت تبدیل شدن به هاب امنیت غذایی در منطقه بود.