جزئیات تازه پرداخت معوقات بازنشستگان ۱۴۰۵

به گزارش راهبرد معاصر؛ پرداخت معوقات بازنشستگان در ماه‌های اخیر به یکی از حساسترین پرونده‌های حوزه رفاه اجتماعی تبدیل شده است. این موضوع که مستقیماً با قدرت خرید و آرامش خاطر میلیون‌ها خانواده بازنشسته مرتبط است، همچنان در هال‌های از بلاتکلیفی به سر می‌برد. با سپری شدن بیش از ۹۰ روز از سال جدید، نه تنها خبری از واریز مابه‌التفاوت‌های قانونی نیست، بلکه وعده‌های پیشین درباره پرداخت معوقات بازنشستگان نیز رنگ و روی عملی به خود نگرفته است. در این گزارش، جزئیات تازه از موانع، نقدینگی سازمان تأمین اجتماعی و چشمانداز پیشِرو بررسی شده است.

پرداخت معوقات بازنشستگان در نقطه آغاز یا پایان

انتظار می‌رفت با ابلاغ بودجه سال ۱۴۰۵، روند پرداخت معوقات بازنشستگان سرعت گیرد، اما آمار‌های میدانی حاکی از آن است که بخش قابل توجهی از مطالبات، از جمله مبلغ ۶۰۰ هزار تومانی «فوق‌العاده خاص»، هنوز به حساب مشمولان واریز نشده است. فعالان صنفی می‌گویند تأخیر در پرداخت معوقات بازنشستگان در شرایطی ادامه دارد که تورم کالا‌های اساسی، شکاف درآمد و هزینه خانوار‌های بازنشسته را به بالاترین سطح خود رسانده است.

موانع پرداخت معوقات بازنشستگان

سازمان تأمین اجتماعی در تازه‌ترین گزارش خود، علت تأخیر در پرداخت معوقات بازنشستگان را ناترازی‌های مالی و استفاده از خطوط اعتباری کلان در مقاطع بحرانی (مانند جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان) اعلام کرده است. از سوی دیگر، بانک مرکزی هرگونه ارتباط میان خلل در پرداخت معوقات بازنشستگان با وضعیت حساب‌های این سازمان را رد می‌کند و می‌گوید: «تأمین اجتماعی باید تعهدات و تسهیلات دریافتی خود را سررسید کند.»

با این حال، بازنشستگان تنها خروجی ملموس این درگیری‌های فنی را تأخیم مستمر در پرداخت معوقات بازنشستگان می‌بینند. نبود شفافیت در زمان‌بندی واریزی‌ها، اعتماد به نهاد‌های متولی را کاهش داده است.

سقف خط اعتباری و تأثیر آن بر پرداخت معوقات بازنشستگان

بر اساس اسناد به‌دست‌آمده از صورت‌های مالی سازمان تأمین اجتماعی، این سازمان در سال جاری ناچار به استفاده از خط اعتباری ۳۰ همتی (۳۰ هزار میلیارد تومانی) نزد بانک مرکزی شده است. کارشناسان تأمین اجتماعی معتقدند تا زمانی که منابع حاصل از فروش اموال مازاد یا وصول مطالقات دولت محقق نشود، پرداخت معوقات بازنشستگان با نوسانات نقدینگی ماهانه همراه خواهد بود. به عبارت دقیق‌تر، پرداخت معوقات بازنشستگان به جای یک رویه قانونی، به یک فرایند «بحرانی و استقراضی» تبدیل شده است.

چرا تأخیر در پرداخت معوقات بازنشستگان از نیمه خرداد ۱۴۰۵ بحرانی‌تر شده است؟

با عبور از نیمه خردادماه و گرم شدن بازار خرید و اجاره مسکن، فشار هزینه‌ها بر بازنشستگان دوچندان شده است. همین امر سبب شده نارضایتی از تأخیر در پرداخت معوقات بازنشستگان به یک مطالبه گسترده صنفی تبدیل شود. نمایندگان کانون‌های بازنشستگی هشدار داده‌اند که اگر پرداخت معوقات بازنشستگان تا پایان خرداد نهایی نشود، اعتراضات صنفی شکل گسترده‌تری به خود خواهد گرفت.

بلاتکلیفی پرداخت معوقات بازنشستگان تا رفع ناهماهنگی مالی

اکنون و در روز‌های پایانی بهار ۱۴۰۵، بازنشستگان بیش از اخبار مربوط به اضافه‌برداشت‌ها یا خطوط اعتباری، منتظر اجرای کامل قانون و پرداخت معوقات بازنشستگان هستند. به نظر می‌رسد تا زمانی که ناهماهنگی‌های مالی میان سازمان تأمین اجتماعی و بانک مرکزی برطرف نشود، چالش پرداخت معوقات بازنشستگان به عنوان یک بحران حل‌نشده در نظام رفاه اجتماعی باقی خواهد ماند. تنها شفافیت، زمان‌بندی دقیق و تأمین منابع پایدار می‌تواند این بلاتکلیفی مزمن را پایان دهد.