پیچ تاریخی دنیا در چین

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ پکن تأیید کرد شی جین پینگ، دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین، رؤسایجمهور چین، آمریکا و روسیه ۱۹نوامبر (پنجشنبه هفته جاری) در شهر شنژن واقع در جنوب چین نشست سهجانبه برگزار میکنند. وزارت امور خارجه چین در بیانیهای کوتاه اعلام کرد، این نشست با حضور رهبران سه کشور برگزار خواهد شد، اما جزئیات بیشتری درباره دستور کار آن ارائه نکرد. در همین حال، روزنامه فایننشال تایمز گزارش کرد، چین، روسیه و آمریکا تصمیم گرفتهاند پیش از برگزاری این نشست درباره دستور کار آن به توافق نرسند.
اینکه برخی جریان های داخلی تشابهاتی ایجاد میکنند، تنها به دلیل ایجاد فضای سرخوردگی در داخل و ایجاد فضای ضدشرقی در کشور است
همچنین یک مقام آمریکایی گفت، ترامپ در این دیدار موضوع کنترل و محدودسازی تسلیحات هستهای را مطرح خواهد کرد. البته این دیدار در حاشیه سیوسومین اجلاس رهبران اقتصادی آسیا و اقیانوسیه APEC با حضور سران دولتها و کشورها، با شعار «ساخت جامعه آسیا-اقیانوسیه برای رفاه مشترک» که روزهای ۱۸ و ۱۹ نوامبر( ۲۷ و ۲۸ آبان) برگزار میشود، انجام خواهد شد.
بسیاری از تحلیلگران با توجه به تنشهای بینالمللی به ویژه در موضوع جنگ اوکراین و جنگ ایران و آمریکا، این اجلاس را به «یالتای2» تشبیه میکنند؛ هرچند به نظر می آید اجلاسیه یالتا که 1945 در کریمه برگزار شد و در پس آن نشست نظم پساجنگ جهانی دوم به وسیله قدرتهای بزرگ وقت تنظیم شد، خیلی قابل تطبیق با شرایط کنونی نباشد. در زمان اجلاسیه 1945 یالتا، آلمان نازی تقریباً شکست سنگینی خورده، در بسیاری از جبههها عقبنشینی کرده بود و جبهه حملهکننده در مقابل نازیها دست برتر و پیروز میدان داشت، اما در شرایط فعلی نه جمهوری اسلامی ایران شکست خورده و نه روسیه پرچم سفید بالا برده است.
اینکه برخی جریان های داخلی این تشابه را ایجاد میکنند، تنها به دلیل ایجاد فضای سرخوردگی در داخل و ایجاد فضای ضدشرقی در کشور است و تلاش دارند اینطور قلمداد کنند روسیه و چین، ایران را وجهالمعامله خود در مذاکره با آمریکا خواهند کرد. این سناریو در چند وجه غلط و دارای اشکالات اساسی است. اگر در برههای از تاریخ رهبران انگلستان، آمریکا و شوروی که اشغالگران ایران بودند به تهران میآمدند و شاه این کشور از این موضوع اطلاعی نداشت، به دلیل ضعف حاکمیت مرکزی بود، اما جمهوری اسلامی، ایران را در قلهای از توانمندی نظامی و دفاعی قرار داده که نه تنها در مقابل ابرقدرت نظامی دنیا ایستادیم و خم به ابرو نیاوردیم، بلکه همه پایگاههای آمریکا در منطقه را مورد هجمه و حمله قرار داده و آمریکا را از آنجا بیرون انداختهایم.
این تشابه شرایط به حدی غلط است که امروز آمریکاییها در مدیریت تنگههای مؤثر بینالمللی همچون هرمز و بابالمندب ناتوان بوده و حتی پادرمیانی قدرتهایی همچون روسیه و چین که به عنوان دوستان ایران در نظام بینالملل تعریف میشوند نیز نتوانسته است جمهوری اسلامی ایران را از مسیر تأدیب آمریکا و رژیم کودککش صهیونیستی بازدارد.
البته از چند جنبه دیگر میتوان اجلاسیه شنزن را به یالتا تشبیه کرد. موافقتنامه یالتا به تجدید آرایش در ساختار قدرت و حوزههای نفوذ در دنیا منتج شد، زیرا در پایان جنگ جهانی دوم هیچ معاهده عمومی برای صلح امضا نشده و موافقتنامه مذکور به ابزاری اصلی برای هماهنگسازی سیاستهای قوای پیروز متفقین در قبال کشورهای مغلوب محور بود.
اجلاسیه شنزن شاید نقطه آغاز برای ترتیبات امنیتی و هژمونیک برای دوران پساهژمونی آمریکایی در دنیا باشد. آمریکا به دلیل گرفتاریهای عمده در حوزه داخلی و خارجی اعم از زیرساختی و بدهیهای گسترده خارجی و همچنین بحران در خلیجفارس و بحران خودساخته انرژی در دنیا، بسیار به کمک دیگر بازیگران بینالمللی به خصوص چین نیاز دارد. چین که تاکنون سواری رایگان در نظام بینالملل گرفته با این حربه توانسته هم مسیر افول آمریکا را افزایش دهد و هم اینکه خودش در مناطقی که آمریکا از آنجا خارج شده، جایگاه و پایگاه ویژهتری بیابد.
طبق اخبار، ظاهرا پینگ آنچنان تمایلی به این دیدار ندارد که دقیقاً بر همین دیدگاه «سواری رایگان» چین استوار است، اما به اعتقاد نگارنده، شاید آمریکا آنچنان نتواند در نشست شنزن به اهداف خود دست یابد، زیرا روسیه و چین میدانند آمریکا در تلههای خودساخته گرفتار شده است و این تلهها مسیر افول آمریکا را افزایش خواهند داد.