خبر جدید درباره افزایش مبلغ کالابرگ

به گزارش راهبرد معاصر؛ افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیکی به عنوان یکی از کلیدی‌ترین ابزار‌های حمایتی دولت برای جبران کاهش قدرت خرید خانوارها، طی ماه‌های اخیر به محور اصلی گفتمان معیشتی در کشور تبدیل شده است. در شرایطی که تورم مزمن و افزایش نرخ ارز، فشار مضاعفی بر سفره مردم وارد کرده، موضوع افزایش مبلغ کالابرگ بار‌ها در محافل کارشناسی و جلسات دولت و مجلس مورد بررسی قرار گرفته است.

با این حال، آنچه که در عمل رخ داده، کشمکش میان تمایل دولت برای افزایش مبلغ کالابرگ و محدودیت‌های بودجه‌ای و عدم وجود منابع پایدار مالی است. در این میان، افزایش مبلغ کالابرگ برای دهک‌های پایین به عنوان سناریوی محتمل‌ترین گزینه مطرح شده، هرچند که ابهامات و انتقادات جدی پیرامون شیوه دهک‌بندی و محروم شدن احتمالی برخی خانوار‌های نیازمند از این حمایت، همچنان پابرجاست.

آخرین جزئیات افزایش مبلغ کالابرگ

سخنگوی دولت در تازه‌ترین اظهارنظر خود درباره سرنوشت افزایش مبلغ کالابرگ اعلام کرد که دولت به شدت علاقه‌مند به افزایش مبلغ کالابرگ است، اما تا زمانی که منبع پایدار برای این طرح تعریف نشود، امکان اجرای آن وجود ندارد.

فاطمه مهاجرانی با تأکید بر اینکه افزایش مبلغ کالابرگ از مطلوبات دولت محسوب می‌شود، تصریح کرد: «دستور رئیس‌جمهور پیدا کردن منبع پایدار برای افزایش مبلغ کالابرگ است». این در حالی است که احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز پیشتر اعلام کرده بود که طرح افزایش مبلغ کالابرگ در دولت در دست بررسی است، اما هنوز به تصویب نرسیده و کالابرگ خرداد ماه به روال قبلی یعنی یک میلیون تومان برای هر نفر پرداخت خواهد شد.

بر اساس گزارش‌ها، مجلس و دولت با هدف جبران تورم، از احتمال افزایش مبلغ کالابرگ در محدوده ۲۰ تا ۳۰ یا ۵۰ تا ۷۰ درصدی در سال ۱۴۰۵ خبر می‌دهند، اما چالش تامین منابع مالی در بودجه انقباضی و نوسانات ارزی، تحقق این وعده را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است. در همین راستا، بابایی‌کارنامه، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، اعلام کرده که دولت پیشنهاد افزایش تا دوبرابری مبلغ کالابرگ را ارائه کرده که با توجه به محدودیت بودجه ممکن است ۵۰۰ هزار یا ۷۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر به مبلغ کالابرگ اضافه شود.

افزایش مبلغ کالابرگ فقط برای دهک‌های پایین؛ تصمیم قطعی یا سناریوی موقت؟

در حالی که سال گذشته وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پاسخ به تذکرات نمایندگان درباره ایرادات سازوکار دهک‌بندی، اعلام کرده بود که دهک‌ها مبنای پرداخت کالابرگ نخواهند بود، اما در تازه‌ترین اظهارنظرها، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد که با وجود ضرورت افزایش مبلغ کالابرگ متناسب با تورم، محدودیت منابع مالی دولت مانع اجرای این طرح برای همه دهک‌ها شده است. بر این اساس، افزایش مبلغ کالابرگ تنها برای دهک‌های پایین درآمدی و خانوار‌های تحت پوشش نهاد‌های حمایتی اعمال خواهد شد.

وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز در روز‌های اخیر بر این موضوع صحه گذاشته و اعلام کرده که افزایش مبلغ کالابرگ برای دهک‌های پایین درآمدی در دستور کار قرار دارد و به زودی جزئیات آن اعلام خواهد شد. به گفته مدنی‌زاده، اگر رقم کالابرگ افزایش پیدا کند، برای همه دهک‌ها نخواهد بود و صرفاً برای ۶ دهک پایین جامعه خواهد بود. این در حالی است که برخی منابع خبری از افزایش ۲۶۰ هزار تومانی مبلغ کالابرگ برای ۶ دهک پایین از دو هفته دیگر خبر داده‌اند و مبلغ جدید برای هر فرد یک میلیون و ۲۶۰ هزار تومان برآورد شده است.

انتقاد به دهک‌بندی؛ خطا‌های محاسباتی و محرومیت خانوار‌های نیازمند از افزایش مبلغ کالابرگ

با وجود تأکید دولت بر اختصاص افزایش مبلغ کالابرگ به دهک‌های پایین، اما انتقاد‌ها به خطا‌های دهک‌بندی و محروم شدن برخی خانوار‌های واقعاً نیازمند از حمایت‌های معیشتی قوت گرفته است. نمونه بارز این مشکل، گلایه یکی از شهروندان است که می‌گوید: «با هزار زحمت ۲۰۰ میلیون تومان وام گرفتم تا بدهی‌ها و اقساطم را پرداخت کنم، اما واریز و برداشت همین پول به‌عنوان ۴۰۰ میلیون تومان گردش حساب ثبت شده و دهک درآمدی من را از ۳ به ۸ افزایش داده‌اند.»

این در حالی است که میثم ظهوریان، عضو هیئت‌رئیسه مجلس و دبیر کمیسیون اقتصادی، می‌گوید در دولت سناریو‌های مختلفی از جمله افزایش ۲۵، ۵۰ و حتی ۱۰۰ درصدی مبلغ کالابرگ بررسی شده، اما سازمان برنامه و بودجه با اجرای آن موافقت نمی‌کند. به اعتقاد کارشناسان، اگر افزایش مبلغ کالابرگ از محل مابه‌التفاوت ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و نرخ حواله رسمی فعلی بانک مرکزی تأمین شود، امکان افزایش حدود ۳۰۰ هزار تومانی مبلغ کالابرگ برای تمام مردم وجود دارد. داود منظور، رئیس سازمان برنامه و بودجه نیز با اشاره به پیشنهاد‌های مطرح شده برای افزایش مبلغ کالابرگ تصریح کرده که برای تحقق افزایش ۵۰ درصدی مبلغ کالابرگ، ۵۰۰ همت منابع جدید نیاز است که در حال حاضر چنین ظرفیتی وجود ندارد.

منبع جایگزین برای افزایش مبلغ کالابرگ؛ آیا راه حلی وجود دارد؟

کارشناسان اقتصادی معتقدند که با توجه به افزایش قابل توجه نرخ ارز و تورم، تداوم پرداخت مبلغ فعلی کالابرگ (یک میلیون تومان) عملاً ارزش واقعی خود را از دست داده و توان حمایتی آن به شدت کاهش یافته است. از سوی دیگر، تأمین منابع مالی برای افزایش مبلغ کالابرگ از طریق افزایش پایه پولی، خود می‌تواند به تشدید تورم دامن بزند و اثرات مثبت این افزایش را خنثی کند.

بر اساس گزارش‌ها، رئیس‌جمهور بر ضرورت افزایش مبلغ کالابرگ خانواده‌ها تأکید و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را مأمور کرده که برای به‌روزرسانی داده‌های مرتبط با دهک‌بندی و شناسایی دقیق‌تر خانوار‌های هدف، اقدامات لازم را انجام دهد. همچنین در لایحه بودجه ۱۴۰۵، منابع کالابرگ به میزان هر نفر یک میلیون تومان پیش‌بینی شده است. با این حال، آنچه که مشخص است، افزایش مبلغ کالابرگ در سال جاری همچنان در گرو یافتن منابع پایدار مالی و رفع ابهامات موجود در نظام دهک‌بندی است.