مرکز آمار نرخ بیکاری را ۷.۵ درصد اعلام کرد/ بازار کار در ۱۴۰۴ مردانهتر شد
آمارهای رسمی نشان میدهند در ۱۴۰۴ همچون روندی که از چند سال پیش آغاز شده، بازار کار به سمت مردانهتر شدن حرکت کرده و بخشی از مشاغل زنان در سال گذشته به دست مردان افتاده است. این مهم همزمان با کاهش سهم صنعت از کل اشتغال کشور، زنگ خطر کاهش کیفیت اشتغال در کشور را به صدا در آورده است. به گزارش راهبرد معاصر، مرکز آمار در گزارشی به وضعیت اشتغال در سال ۱۴۰۴ دست زد. بر این اساس، از جمعیت ۶۶ میلیون و ۱۴۸ هزار نفره بیش از ۱۵ ساله کشور، ۲۶ میلیون و ۸۳۷ هزار نفر از آنها در طول سال گذشته از نظر مشارکت اقتصادی فعال بودهاند. یعنی ۴۰.۶ درصد از کل جمعیت بیش از ۱۵ سال کشور در سال گذشته جزو جمعیت شاغل و بیکار محسوب میشدند و حدود ۶۰ درصد آنها غیرفعال بودهاند.
نرخ مشارکت مردان در حالی ۶۷.۹ درصد اعلام شد که تنها ۱۳.۴ درصد از زنان در این مدت جزو جمعیت فعال به حساب آمدند. ضمن اینکه مشارکت اقتصادی در پایان ۱۴۰۴ نسبت به ۱۴۰۳ کاهش ۰.۴ درصد را تجربه کرد.
از مجموع ۲۶ میلیون و ۸۳۷ هزار نفر جمعیت فعال کشور، ۲۴ میلیون و ۸۲۲ هزار نفر آنها، معادل ۹۲.۵ درصد از آنها، شاغل بودهاند و دو میلیون و ۱۵ هزار نفر، معادل ۷.۵ درصد بیکار محسوب میشدند.
در سال ۱۴۰۳ بالغ بر ۳۷.۹ درصد از جمعیت بالای ۱۵ سال کشور شاغل بودند که این نرخ برای سال گذشته به ۳۷.۵ درصد رسید. نرخ اشتغال برای مردان ۶۳.۸ درصد و برای زنان ۱۱.۴ درصد اعلام شد. به این ترتیب اشتغال مردن ۰.۱ درصد کاهش یافت و اشتغال زنان ۰.۷ درصد.
نرخ بیکاری هم در ۷.۵ درصد اعلام شده که بیکاری برای مردان ۶ درصد و برای زنان ۱۵ درصد بوده است. یعنی در مقایسه با ۱۴۰۳ بیکاری مردان ۰.۲ درصد کمتر شد، اما ۰.۷ درصد بر تهداد بیکاران زن افزوده شد. به این ترتیب با وجود بحرانی که اشتغال کشور را در بر گرفته، این حوزه مردانهتر از پیش هم شده است.
پیش از این محمد رضا عبدالهی درباره تغییر ساختار بازار کار ایران، پس از دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و مردانهتر شدن بازار کار به خبرآنلاین گفته بود: وضعیت بازار کار برای زنان دشوارتر شده که با توجه به اتفاقات دی ماه و جنگ اصلا عجیب نیست، زیرا در چنین وضعیتی، تقاضا برای اشتغال زنان کاهش مییابد و با توجه به شرایط کشور این اتفاق قابل پیشبینی بود.
او در پاسخ به اینکه چه دلیلی موجب شده آمارها مثبتتر از برآوردها باشد، گفت: همانطوری که اشاره کردم، در دی ماه و اسفند، یعنی ابتدا و انتهای زمستان شرایط کشور ما به شدت به هم ریخته بود، اما مرکز آمار ایران محاسبات اشتغال خود را در ماه میانی یعنی بهمن ماه انجام داده است. در میانه زمستان خبری از قطعی گسترده اینترنت، جنگ یا ناآرامیهای اجتماعی نبود و به اصطلاح کمترین نمایندگی وضعیت واقعی زمستان را داشت.
مشاغل زنان جوان هم به دست مردان افتاد
سالها است ایران دچار بحران اشتغال جوانان است و این روند در سال ۱۴۰۴ هم به وضوح مشهود بود و بر تعداد بیکاران جوان به نحو محسوسی افزوده شد. بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساتله با افزایش ۰.۲ درصدی به ۲۰.۳ درصد رسید. در سنین جوانی هم به نحو محسوسی هم بازار کار مردانه است و هم به سمت مردانهتر شدن حرکت کرده است.
بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله برای مردان ۱۷.۵ درصد بوده که کاهشی ۰.۲ درصد با ۱۴۰۳ نشان داده، اما برای زنان با افزایش ۲.۸ درصدی به ۳۳.۲ درصد افزایش یافت. یعنی نزدیک به یک سوم زنان ۱۵ تا ۲۴ ساله که در ۱۴۰۴ جویای شغل بودند، در یافتن شغل مناسب نهایتا ناکام ماندند.
بیکاری گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ ساله هم در حالی که ۰.۳ درصد از ۱۴۰۳ بیشتر شد به ۱۵ درصد رسید. این شاخص برای مردان این بازه سنی ۱۲.۱ درصد و برای زنان در این بازه سنی ۲۶ درصد بوده است.
۲۳.۵ درصد از جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله کشور جزو جمعیت غیرشاغل و غیرمحصل به حساب آمدند. ۱۵.۲ درصد از مردان و ۳۲.۶ درصد از زنان این بازه سنی جزو این بخش که به اصطلاح (NEET) خوانده میشوند، قرار گرفتهاند.
زنگ خطر اشتغال پایدار با کاهش سهم «صنعت»
آن طور که مرکز آمار ایران گزارش کرده در یک سال گذشته سهم بخش صنعت از کل اشتغال کشور نیم درصد (معادل حدود ۱۱۵ هزار شغل) کاسته شد و همین میزان یعنی نیم درصد به سهم مشاغل بخش خدمات افزوده شد. با توجه به دو جنگی که کشور در ابتدا و انتهای ۱۴۰۴ تجربه کرد، چنین تغییری به معنای کاهش مشاغل پایدار و افزایش اشتغال در مشاغل غیرپایدار است.
کشاورزی در طول سال گذشته ۱۳.۹ درصد از کل اشتغال کشور را از آن خود کرد. این در حالی است که در ۱۴۰۳ هم چنین رقمی به عنوان سهم بخش کشاورزی از کل اشتغال گزارش شد. سهم اشتغال صنعتی نیم درصد نسبت به ۱۴۰۳ کاهش یافت و از ۳۳.۳ درصد به ۳۲.۸ درصد رسید. اشتغال بخش خدمات، اما با افزایش نیم درصدی سهم به ۵۳.۲ درصد افزایش یافت.
اشتغال ناقص همچون ۱۴۰۳ در مجموع ۷.۶ درصد اشتغال کشور را به خود اختصاص داده که بر این اساس ۸.۱ درصد مردان و ۴.۳ درصد زنان دچار اشتغال ناقص بودند. منظور از اشتغال ناقص آن بخشی از شاغلان هستند که با وجود تمایل در هفته کمتر از ۴۴ ساعت کار کردند، اما در پی کار اضافی هم هستند.
گفتنی است، کارشناسان در میان آمارهای رسمی، بیش از همه به گزارشهای مربوط به بیکاری انتقاد دارند و معتقدند واقعیات را آنطور که واقعا هست نشان نمیدهد. این انتقادات تا جایی پیش رفت که بازوی پژوهشی مجلس هم به توضیح چرایی گمراه کننده بودن آمارهای مربوط به بیکاری دست زد.