الهام پنتاگون از تسلیحات ایران؛ عصر موشکهای چندمیلیون دلاری رو به پایان؟
فایننشال تایمز از تغییر استراتژی پنتاگون برای تولید انبوه موشکهای ارزانقیمت خبر داد؛ تصمیمی که پس از جنگ با ایران و با الهام از تسلیحات کمهزینه این کشور اتخاذ شده است. به گزارش راهبردمعاصر؛ نظامیان آمریکایی به این نتیجه رسیدهاند که روش سنتی تولید موشکهای جنگی دیگر پاسخگوی نیازهای میدان نبرد نیست.
جنگ اخیر با ایران و همچنین تجربه جنگ اوکراین، چنان حجم عظیمی از مهمات را مصرف کرده که انبارهای پنتاگون به شدت تهی شده است.
بر اساس گزارش شب گذشته فایننشال تایمز، آمریکا اکنون قصد دارد استراتژی تولید تسلیحات خود را از صفر بازنویسی کند و قرار است به جای موشکهای چندمیلیوندلاری که ماهها زمان برای ساخت نیاز دارند، موشکهای ارزانتر، سادهتر و قابل تولید انبوه ساخته شوند.
برخی مقامات نظامی این رویکرد جدید را «مدل مکدونالدز» نامیدهاند؛ چون مثل رستورانهای زنجیرهای، خطوط تولید را میتوان سریع گسترش داد و در کمترین زمان، بیشترین محصول را تحویل داد.
مایکل هوروویتز، که پیشتر مسئول نوآوری دفاعی در پنتاگون بوده، در گفتوگو با فایننشال تایمز تأکید کرده است که زرادخانه آمریکا تقریباً به طور کامل به سامانههای تسلیحاتی گرانقیمت و دشوارساخت متکی است.
او معتقد است ماهیت جنگهای امروزی دیگر با این روش همخوانی ندارد و آمریکا چارهای جز تغییر مسیر ندارد.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز، برآوردهای انجام شده نشان میدهد که در صورت یک درگیری گسترده، برخی از انبارهای اصلی مهمات آمریکا ممکن است تنها در عرض چند هفته کاملاً خالی شوند. این زنگ خطری جدی برای پنتاگون است .
این روزنامه به نقل از منابع خود گزارش داده که آمریکا در طول جنگ با ایران بیش از ۱۰۰۰ موشک «جیایاساسام» و ۸۵۰ موشک «تاماهوک» مصرف کرده است. همچنین بر اساس این گزارش، جایگزینی این موشکها با نرخ فعلی تولید، حدود ۱۰ سال زمان خواهد برد .
در واکنش به این چالشها، نیروی هوایی آمریکا درخواست ۱۲ میلیارد دلار برای خرید ۲۸۰۰۰ موشک در پنج سال آینده کرده است و برنامه دیگری نیز خرید ۱۰۰۰۰ موشک زمینپایه را در سه سال آینده پیشبینی میکند .
شرکت «کو-اسپایر» یکی از پیشگامان این حوزه است که برای پنتاگون موشک میسازد. بر اساس گزارش فایننشال تایمز، این شرکت طراحی اولین موشک خود را تنها در چهار ماه و موشک دوم را در پنج ماه به پایان رسانده است. راز موفقیت در خطوط تولید بسیار ساده است که نیازی به تجهیزات صنعتی پیچیده ندارند. برخی قطعات نیز با چاپگرهای سهبعدی ساخته میشوند .
شرکت «کاستیلیون» که تنها سه سال پیش تأسیس شده، قراردادی عظیم از پنتاگون دریافت کرده است. این شرکت باید بیش از ۱۲ هزار موشک فراصوت را در پنج سال تحویل دهد. برنامه تولید سالانه حدود ۶ هزار موشک با هزینه تقریباً ۴۰۰ هزار دلار برای هر موشک است؛ یعنی نزدیک به یکششم قیمت موشکهای فعلی .
بر اساس دادههای اقتصادی منتشرشده در گزارش قبلی فایننشال تایمز نیز شکاف عمیق هزینه بین سلاحهای گرانقیمت آمریکایی و تسلیحات ارزانقیمت ایران، یکی از عوامل کلیدی وادارکننده پنتاگون به تغییر استراتژی تولید موشکها بوده است.
بنابراین این نابرابری هزینه در جنگ با ایران به وضوح نمایان شد. به عنوان مثال، هزینه نگهداری یک جنگنده اف-۱۶ در آسمان بیش از ۲۵,۰۰۰ دلار در ساعت است و موشکهای هوا به هوا مانند AIM-9X نزدیک ۴۸۵,۰۰۰ دلار قیمت دارند، در حالی که یک پهپاد «شاهد ۱۳۶» ایران تنها بین ۲۰,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰ دلار هزینه دارد. همچنین جنگ اوکراین اهمیت دفاع کمهزینه در برابر پهپادها را به خوبی نشان داد.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز ارتش آمریکا برای نخستین بار از پهپاد انتحاری «لوکاس» (LUCAS) استفاده کرده که با الهام از پهپاد ایرانی «شاهد ۱۳۶» توسعه یافته است. لوکاس مخفف «سیستم تهاجمی کمهزینه و بدون سرنشین» است و در خاورمیانه مستقر شده است. بر اساس این گزارش، ارتش آمریکا یک فروند شاهد ایرانی را به دست آورد، آن را مهندسی معکوس کرد و اکنون با چند شرکت آمریکایی در این زمینه همکاری میکند./فارس