تحمیل بازدارندگی صنعا به سعودیها؛ بانک اهداف یمن در عربستان کدامند؟
منابع یمنی با اشاره به سناریوی بستن تنگه بابالمندب هشدار میدهند که عربستان گزینهای جز پایان محاصره ندارد. به گزارش راهبرد معاصر، پس از هدف قرار دادن فرودگاه صنعا توسط عربستان سعودی و تجاوز به حریم هوایی یمن که با پاسخ متقابل نیروهای مسلح این کشور همراه بود، توجهها به سمت این احتمال معطوف شده است که نیروهای مسلح یمن فراتر از رویکرد «چشم در برابر چشم» به استراتژی «انتقام» برای 11 سال تجاوز و محاصره روی آورند و طبق برنامههای «نبرد موعود و جهاد مقدس»، تشدید همهجانبهای را در جبههها و محورهای مختلف آغاز کنند.
تجربه موفق یمن در هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی عربستان
پیش از آتشبس 2022، نیروهای مسلح یمن توانایی خود را برای هدف قرار دادن تأسیسات آرامکو در بقیق و ینبع و همچنین نیروگاهها نشان دادند که منجر به کاهش 5 میلیون بشکه تولید عربستان در روز و کمک به آزادسازی مناطق وسیعی در نِهم، الجوف، البیضا و مأرب شد.
با توجه به نقش حیاتی بخشهای انرژی و زیرساختها در تأمین مالی جنگها، آنها به عنوان یک بانک هدف اصلی در استراتژی بازدارندگی یمن عمل میکنند و هدف آنها تحمیل یک معادله اقتصادی است که طرف سعودی را مجبور به پاسخگویی به خواستههای یمنیها کند.
در طول نبرد حمایت از غزه، تنوع قابلیتهای نظامی یمن در هدف قرار دادن قلب فلسطین اشغالی، مختل کردن ناوبری دشمن در دریای سرخ و خنثی کردن اتحادهای دریایی بینالمللی و سیستمهای دفاع هوایی نشان داده شد.
به گفته تحلیلگران، این امر منجر به گنجاندن تأسیسات نفتی و برق در کنار فرودگاهها در یک بسته هدف واحد خواهد شد و طرف سعودی را مجبور به خروج از یمن و لغو محاصره، طبق یک جدول زمانی مشخص خواهد کرد.
قدرت نظامی و فناوری یمن
تواناییهای یمن امروز بر اساس موشکهای بالستیک، کروز، خوشهای و مافوق صوت، پهپادها، نیروی زمینی با تجربه انباشته شده از سال 2004 و نیروی دریایی است که موفقیت خود را در طول عملیات طوفان الاقصی ثابت کرد و قدرتمندترین کشورهای جهان را مجبور به فرار با ناوهای هواپیمابر و ناوگانهای خود از ترس غرق شدن در دریاهای سرخ و عربی کرد و مانع از ناوبری دشمن اسرائیلی از طریق دریای سرخ شد.
خطای راهبردی عربستان و سناریوهای تاریک برای تاسیسات نفتی
سرتیپ مجیب شمسان، کارشناس نظامی و استراتژیک یمنی در این زمینه اظهار داشت که عملیاتهای آینده نیروهای مسلح یمن مبتنی بر حملات ترکیبی شامل حملات پهپادی برای سردرگم کردن رادارهای دشمن و به دنبال آن شلیک موجی از موشکهای کروز و مافوق صوت خواهد بود که نیروگاهها، پالایشگاههای نفت، بنادر، فرودگاهها و مراکز فرماندهی و کنترل دشمن را هدف قرار میدهند.
از سوی دیگر، سرتیپ نضال زهوی، مدیر مرکز مطالعات انسانشناسی و استراتژیک یمن به نوبه خود اعلام کرد که هدف قرار دادن فرودگاه صنعا یک خطای راهبردی بود که عربستان مرتکب شد و ریاض خودش هم میداند که تاسیسات نفتی آن فاقد حفاظت واقعی در برابر تاکتیکهای حملات یمنیها بوده و سیستم پدافندی عربستان شکست خود را در این زمینه ثابت کرده است.
منابع یمنی تاکید دارند که بانک اهداف یمن شامل 13 فرودگاه سعودی، به ویژه فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض و فرودگاه بینالمللی ملک عبدالعزیز در جده، علاوه بر دهها تأسیسات نفتی، کارخانههای پتروشیمی و هفت بندر اصلی است.
تصمیم یمن برای شکستن محاصره برگشتناپذیر است
در این زمینه، علی العماد، عضو دفتر سیاسی انصارالله، اعلام کرد که نبرد برای شکستن محاصره، نشان دهنده یک مسئولیت ملی و اخلاقی در قبال میلیونها یمنی است، نه صرفاً یک تاکتیک فشار نظامی.
العماد افزود که رهبری یمن در طول سالهای گذشته عاقلانه عمل کرده است، اما ذهنیت متکبرانه ریاض مانع از برقراری صلح شده است. مردم یمن مصمم به بازپسگیری حقوق خود هستند و ادامه محاصره، تنها عزم آنها را برای پیروزی در این نبرد تقویت خواهد کرد.
از سوی دیگر، عبدالرحمان العبد، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، اعلام کرد که مرحله «کاهش تنش» یک تاکتیک طفره رفتن توسط سعودیها بود و پایان آن نشان دهنده یک تغییر اساسی است. عملیات نیروهای مسلح یمن علیه فرودگاه ابها در عربستان پاسخی به تجاوز این کشور به فرودگاه صنعا و همچنین ادامه محاصره علیه یمن بود.
وی تاکید کرد که یمن امروز نقاط قوت و برنامههای متعددی دارد و از آمادگی بالایی برای اعمال حاکمیت خود و پایان دادن به رنج طولانی مدت برخوردار است. این چیزی است که دشمن آن را درک میکند و اکنون از پیامدهای این وضعیت، به ویژه نفوذ بالقوه یمن بر تنگه باب المندب، بیم دارد.
موفقیت این معادله بازدارندگی ایجاد شده توسط یمن باعث شده تا سعودیها خود را در مخمصه ببینند و ادامه محاصره یمن به معنای قرار دادن زیرساختهای عربستان در معرض حملات پرهزینهای است که میتواند منجر به فروپاشی ثبات اقتصادی آن شود و هزینه ادامه محاصره بسیار بیشتر از هزینه لغو آن شده است.
زیرساختهای انرژی سعودیها در بانک اهداف یمن
تأسیسات آرامکو و سابک، از جمله پالایشگاههای بزرگ در بقیق و ینبع، و همچنین زیرساختهای انرژی مانند نیروگاهها و شرکتهای پتروشیمی، علاوه بر هفت بندر بزرگ در دریای سرخ، اهداف استراتژیک بسیار حساسی محسوب میشوند.
هرگونه اختلال در این تأسیسات، عرضه جهانی نفت را 6 میلیون بشکه در روز تهدید میکند، به این معنی که هرگونه تشدید درگیری در یمن، اقتصاد بینالمللی را در حالت آمادهباش قرار میدهد و فشار جهانی را بر ریاض برای پایان دادن به جنگ، لغو محاصره و اشغال و جلوگیری از تشدید بیشتر درگیری در باب المندب اعمال میکند.
سناریوی بسته شدن همزمان تنگه هرمز و بابالمندب و فاجعه اقتصادی در جهان
بعد از جنگ منطقهای اخیر معادله تأمین انرژی در حال حاضر با دو خطر همزمان روبرو است که بر ترافیک در خطوط اصلی دریایی تأثیر میگذارد. تنگه هرمز مهمترین گذرگاه در سطح جهان است که روزانه حدود 20.9 میلیون بشکه نفت و 11.4 میلیارد فوت مکعب گاز طبیعی از آن عبور میکند.
این در حالی است که تنگه باب المندب از نظر اندازه با تنگه هرمز قابل مقایسه نیست و هر اختلالی در آن به دلیل تاثیرش بر مسیر حمل و نقل جهانی، بحران اقتصادی جهان را دوچندان میکند. بنابراین اگر تنگه هرمز و باب المندب به شکل همزمان بسته و یا دچار اختلال شوند این امر فاجعه بزرگی در حمل و نقل و اقتصاد دنیا ایجاد خواهد کرد.
رشید الحداد، کارشناس اقتصادی یمنی هم به نوبه خود اظهار داشت که بیشترین تأثیر ممکن است بر سایر زنجیرههای تأمین باشد، زیرا بستن تنگه هرمز و تنگه بابالمندب، زمان رسیدن کالاها از آسیا به اروپا را افزایش میدهد. این امر فشار بر دولتهای اروپایی از سوی شهروندانشان را افزایش میدهد و همه را مجبور میکند که عربستان را برای پایان تنشها با یمن تحت فشار قرار دهند.
این امر ما را به بررسی سناریوهای میدانی مورد انتظار سوق میدهد که شامل سناریوی فلج تدریجی از طریق هدف قرار دادن فرودگاههای عربستان میشود و اگر ریاض همچنان اصرار به ادامه محاصره علیه یمن داشته باشد مکن است نیروهای مسلح یمن به سمت هدف قرار دادن نیروگاهها و مراکز کنترل سعودی حرکت کنند.
علاوه بر این، سناریوی خفقان اقتصادی با تمرکز بر پالایشگاههای بزرگ نفت وجود دارد که منجر به فروپاشی موقت صادرات نفت عربستان خواهد شد. این به نوبه خود، هزینه بیمه دریایی و هزینههای انرژی جهانی را افزایش میدهد.
همچنین یک سناریوی دیگر این است که یمنیها همزمان با بستن تنگه باب المندب، بنادر عربستان را هدف قرار دهند که نبرد را به یک رویارویی فراگیر تبدیل میکند و با تعطیلی کامل بنادر عربستان همراه خواهد بود؛ همانند تعطیلی بندر ایلات در فلسطین اشغالی در جریان محاصره دریایی یمن ضد صهیونیستها برای حمایت از غزه.
برخی ناظران معتقدند که هدف قرار دادن فرودگاههای عربستان و تعطیلی آنها میتواند برای تجدید نظر این کشور در محاسباتش مقابل یمن کافی باشد؛ قبل از اینکه محاصره هوایی یمن ضد عربستان شامل همه فرودگاههای این کشور شده و به منابع انرژی و برق، ناوبری دریایی و جنگ بنادر گسترش یابد. اما در هر صورت باید منتظر ادامه تحولات، چه در سطح یمن و چه منطقه باشیم./تسنیم