افت ۲ متری تراز آب خزر / چرا دریای خزر در حال عقب‌نشینی است؟
یک مقام مسئول گفت: تراز آب دریای خزر ۲ متر کاهش یافته است؛ کاهش ورودی رودخانه‌ها به‌ویژه وُلگا و افزایش دما و تبخیر، مهم‌ترین عوامل افت سطح آب خزر هستند و بازگشت به شرایط گذشته دشوار است. به گزارش راهبرد معاصر، احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفت‌و‌گو با مهر درباره علت کاهش تراز آب دریای خزر اظهار کرد: سطح آب دریای خزر در حال کاهش است و این مسئله دو دلیل اصلی دارد، که یکی از دلایل کاهش تراز آب دریای خزر، کاهش ورودی آب به این پهنه آبی است؛ به‌ویژه ورودی آب از رودخانه وُلگا که از روسیه وارد دریای خزر می‌شود، کاهش پیدا کرده است.
وی افزود: سایر رودخانه‌ها نیز سهمی از تأمین آب دریای خزر دارند، اما میزان ورودی آب آنها نیز کم و بیش کاهش یافته است.
وظیفه با اشاره به نقش افزایش دما در کاهش سطح آب دریای خزر بیان کرد: موضوع مهم‌تر، افزایش دماست. دریای خزر سطح بسیار وسیعی دارد و افزایش دما، حتی به میزان حدود دو درجه، می‌تواند شدت تبخیر را افزایش دهد که این اتفاق نیز رخ داده است.
وی یادآور شد: در حال حاضر به‌دلیل گرم‌تر شدن هوا، با تبخیر بیشتری نسبت به گذشته مواجه هستیم؛ بنابراین میزان آبی که از دریای خزر خارج می‌شود، نسبت به شرایط معمول افزایش پیدا کرده است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: در واقع، دریای خزر از یک سو سهم کمتری از آب را دریافت می‌کند و از سوی دیگر، سهم بیشتری از آب آن به‌دلیل تبخیر خارج می‌شود. در نتیجه، حداقل حدود دو متر از ارتفاع تراز آب دریای خزر کاهش یافته است.
وی ادامه داد: این کاهش تراز آب باعث شده است منطقه وسیعی در پیرامون دریای خزر و مناطق ساحلی که عمق آب در آنها بسیار کم است، تحت تأثیر قرار گیرد و سطح آب در این مناطق کاهش پیدا کند.
وظیفه درباره روند کاهش تراز آب دریای خزر گفت: بالاترین ارتفاع تراز آب دریای خزر تقریباً مربوط به دهه ۷۰ بود و پس از آن، سطح آب شروع به کاهش کرد. البته این روند در ابتدا تدریجی بود.
وی یادآور شد: اگر آمار سال‌به‌سال را بررسی کنیم، به‌ویژه طی چند سال اخیر، می‌بینیم که هم با خشکسالی مواجه بوده‌ایم و هم گرم‌ترین سال‌های خود را در همین سال‌های اخیر تجربه کرده‌ایم؛ در نتیجه، شدت تبخیر نیز افزایش پیدا کرده و مسلماً بیشترین افت تراز آب دریای خزر طی چند سال اخیر رخ داده است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: البته این فرایند از بیش از یک دهه قبل آغاز شده و در واقع نزدیک به دو دهه است که سطح آب دریای خزر همواره در حال نوسان بوده است. به این معنا که تراز آب این دریا همیشه کاهش و افزایش داشته است.
وظیفه در پایان خاطرنشان کرد: با این حال، به نظر می‌رسد با افزایش دما، بازگشت ارتفاع آب دریای خزر به شرایط گذشته دشوار باشد؛ از سوی دیگر، اینکه میزان رهاسازی آب و ورود آب رودخانه‌ها به شرایط گذشته بازگردد نیز بعید به نظر می‌رسد و به نظر نمی‌رسد چنین اتفاقی رخ دهد.