گزارش «نیویورکر»؛

گذرنامه آمریکا یا آلبوم عکس ترامپ؟

ارزشمندترین سند رسمی آمریکایی‌ها جدیدترین گنج ملی ای است که از شر غرور و خودخواهی رئیس جمهور این کشور در امان نمی‌ماند.

اندیشکده‌های خارجی

تاریخ انتشار: شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵ - 17 October 2026

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ دولت ترامپ قصد دارد تا سال ۲۰۲۸ تغییراتی در گذرنامه آمریکا ایجاد کند و در این میان احتمال درج تصویر ترامپ در آن مورد انتقاد قرار گرفته و نشانه‌ای از غرور وی است. تغییرات پیشنهاد شده، به‌ویژه احتمال قرار دادن تصویر ترامپ، صرفاً اصلاحات شکلی نیست، بلکه نشان‌دهنده گرایش به شخصی‌سازی قدرت و تضعیف نمادها و سنت‌های آمریکایی است.

برای نسل‌ها، گذرنامه آمریکایی صرفاً یک سند صلح‌آمیز نبود، بلکه نوعی جام مقدس و چیزی فراتر از سایر اسناد رسمی بود

باید از گذرنامه جدید آمریکایی چه فهمید؟ امکان دارد بپرسیم چه اشکالی در گذرنامه قدیمی وجود دارد؟ هرچند حدود نیمی از شهروندان آمریکایی هرگز گذرنامه نداشته‌اند یا حتی درخواست نداده‌اند، مسافران گذرنامه خود را جایزه‌ای بسیار ارزشمند و نمادی از چیزی مثبت و عمیق در شخصیت ملی آمریکا می‌دانند.

روی گذرنامه جدید پیامی ساده و بلیغ از دورانی سنتی‌تر چاپ شده است: «وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا از همه ذی‌ربطان می‌خواهد به شهروند آمریکایی که نامش در این سند ذکر شده اجازه دهند بدون تأخیر یا مانع عبور کند و در صورت نیاز هر کمک و حمایت مشروعی به وی داده شود.» این عبارتی مستقیم و صلح‌آمیز است، درخواستی بدون تهدید که تنها پایان تأخیر غیرضروری را می‌خواهد.

برای نسل‌ها، گذرنامه آمریکایی صرفاً یک سند صلح‌آمیز نبود، بلکه نوعی جام مقدس و چیزی فراتر از سایر اسناد رسمی بود. ولادیمیر نابوکوف درباره «گذرنامه نانسن» بدبخت نوشت، وی مانند یک مجرم خود را احساس می‌کرد تا اینکه سال ۱۹۴۵ گذرنامه آمریکایی گرفت. الی ویزل، بازمانده هولوکاست و نویسنده، گذرنامه آمریکایی‌اش را هر جا می‌رفت همراه داشت، زیرا برای بازیابی روحش ضروری بود. تجربه وحشتناک بی‌تابعیتی، بدون اوراق و وطن، عمیقاً در وی حک شده بود. پس نگران‌کننده است ببینیم گذرنامه به قطعه‌ای دیگر در بوته غرور و فرد‌گرایی ذوب می‌شود که تصویر جهانی دولت ترامپ را می‌سازد، هرچند آثار نهایی آن ناچیز باشد.

تغییرات

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه تغییرات پیش‌بینی‌شده برای اجرا در سال ۲۰۲۸ را در نمایشی عجیب ۲۹ ماه گذشته ارائه کرد که عناصری از رونمایی محصول اپل و مسابقه تربیت مدنی دبیرستان را درهم می‌آمیخت. روبیو اعلام کرد، عبارت «ایالات متحده آمریکا» روی جلد گذرنامه جدید بزرگ‌تر خواهد بود، «دقیقاً در جای درست، درست در بالا» و مهر بزرگ با عقاب سفید نیز بزرگ‌تر و «طلایی‌تر» خواهد بود.

صفحات گذرنامه نیز صحنه‌هایی از تاریخ آمریکا را دربر خواهد گرفت: برادران رایت در کیتی هاوک، برافراشتن پرچم در ایوو جیما و راهپیمایی واشنگتن به رهبری مارتین لوتر کینگ. اما گذرنامه همچنین تأثیر پویانمایی را هنگام ورق زدن صفحات خواهد داشت، به‌گونه‌ای که عقاب گویی بر فراز آن صحنه‌ها پرواز می‌کند. روبیو گفت حاملان گذرنامه در فرودگاه‌ها می‌توانند با این تأثیر سرگرم شوند، «یا این یا دستگاه بازی کودکانتان».

چه کسی تأثیر پویانمایی را ابداع کرد؟ ماهیت کودکانه آن آشکارا برای راضی کردن یک نفر طراحی شده است، اما این موضوع در نمایش روبیو مبهم ماند. وزارت امور خارجه به تازگی گذرنامه‌ای محدود به مناسبت دویست‌وپنجاهمین سالگرد اعلام استقلال منتشر کرد که تصویر دونالد ترامپ با ظاهری خصمانه روی جلد داخلی وجود دارد. این تصویر شبیه عکس رسمی دیگری از ترامپ است که هنگام تسلیم خود به مقام های زندان فولتون گرفته شد.

ریگان هرگز به گذاشتن تصویرش روی گذرنامه فکر نمی‌کرد، همان‌طور که در فکر درآوردن کتش در دفتر بیضی نبود

نامیدن «گذرنامه ملی» بلاغت طاغوت‌های مستبد را یادآوری می‌کند و تنها با وقت قبلی در دفتر صدور گذرنامه واشنگتن در دسترس است. ایده اینکه رئیس‌جمهور در منصب خود تصویرش را روی گذرنامه کشورش بگذارد، خودستایی محض است و با اصول آمریکایی از آغاز کشور مغایرت دارد. آیا تصویر ترامپ روی گذرنامه جدید باقی خواهد ماند؟

هرچند روبیو صریحاً به درج تصویر رئیس‌جمهور به‌عنوان ویژگی دائمی نپرداخت، خبرنگاری هوشیار متوجه شد که نزدیک پایان نمایش، تصویری از جلد داخلی گذرنامه جدید با چهره ترامپ به‌وضوح چاپ‌شده ظاهر شد. امکان دارد به نظر آید وارد کردن پنهانی تصویر رئیس‌جمهور به گذرنامه جدید و سپس فریاد خشم مدافعانه هنگام اعتراض شهروندان از حدود ادب و وقاحت فراتر می‌رود، اما کسی که چنین موضوعی را بعید بداند، به آنچه در دو سال گذشته یا حتی دهه گذشته در این زمینه رخ داده توجه نکرده است.

رئیس‌جمهور طاغوت جایگزین یا پادشاهی نیست که تصویرش چاپ شود، مانند پادشاه بریتانیا که دشمن در رویداد استقلال تاریخی بود که امسال جشن گرفته می‌شود، بلکه صرفاً شهروندی است که وظیفه‌ای بسیار بزرگ به وی سپرده شده. رونالد ریگان گفت: شما رئیس‌جمهور آمریکا نمی‌شوید، بلکه مصونیت موقت مؤسسه‌ای به نام ریاست‌جمهوری به شما داده می‌شود که متعلق به مردم ماست.

ریگان هرگز به گذاشتن تصویرش روی گذرنامه فکر نمی‌کرد، همان‌طور که در فکر درآوردن کتش در دفتر بیضی نبود.

سیاستمدارانی که تأسیسات به نامشان نام‌گذاری می‌شوند مرده‌اند و این جزئیات مهمی است که جوهر این ترتیب را می‌سازد. رئیس‌جمهور کار، سپس منصب را ترک می‌کند، سپس تاریخ، یعنی اجماع شهروندانی که پس از وی می‌آیند، عملش را ارزیابی می‌کند و شاید تکریمش کنند.

گذاشتن تصویر ترامپ روی صفحات گذرنامه، مانند تحمیل نام خود بر یادبود رئیس‌جمهور دیگر، نمایش خودخواهانه طاغوت و نقیض کامل اصل جمهوری‌خواهی است. اما آیا این اهمیت دارد؟ نقض آداب دموکراسی و کرامت آن روزمره شده، تا جایی که واکنش معمول و فزاینده به آن چیزی بیش از آه و تسلیم نیست. می‌گویند: «بگذار تصویرش را روی گذرنامه بگذارد». در مقایسه با بسیاری چیزهای دیگر، مانند رفتار مأموران مهاجرت که به مردم شلیک می‌کنند یا آن‌ها را در بازداشتگاه نگه می‌دارند، یا سرنوشت هائیتی‌هایی که به آمریکا به‌عنوان ضامن امنیتشان اعتماد کردند و سپس به هرج‌ومرج جزیره‌شان بازگشتند، این موضوعی ناچیز به نظر می‌آید.

بر گذرنامه بیچاره رحم کنید! دیدن اینکه چنین به هوس طاغوتی ادعایی و چاپلوسی طعنه‌آمیز فروکاسته می‌شود، ایمان ما را نه تنها به سفر آزاد، بلکه به خود آزادی تضعیف می‌کند. گذرنامه آمریکایی نباید تصویر یا اثر انگشت هیچ مقامی از هیچ نوعی را حمل کند، بلکه فقط باید به ما اجازه دهد در سفرمان در جهان آزادانه و بدون مانع عبور کنیم، دقیقاً همان‌طور که با گذرنامه قدیمی می‌کنیم.

کلمات کلیدی: دولت ترامپ گذرنامه آمریکا شهروند آمریکایی