«جی20» 2026، آغازی بر یک پایان
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ در پاسخ به اقدامات قدرت‌های مستقل بین‌المللی که خواهان سهم بیشتری از کیک قدرت در نظام بین‌الملل هستند و نام آنها به کشورهای در حال توسعه یا «جنوب جهانی» نامگذاری شده، کشورهای شمال جهانی که عمدتاً بازیگران محوری نظام لیبرال دموکراسی به سردمداری آمریکا که نمود و عینیت بیشتر آن در نهادی همچون «جی 7» (هفت کشور صنعتی دنیا) قابل ملاحظه بوده و هست، سعی دارند تا از همگرایی بیشتر جنوب جهانی و از اقدامات ضدهژمونیک این بازیگران که نمود و عینیت آنها در گروه بریکس بیش از پیش عیان است، جلوگیری کنند.
گروه۲۰ به دنبال اطمینان از اجتناب غول‌های اقتصادی از سیاست‌هایی است که بازارهای جهانی را اشباع می‌کنند
یکی از اقدامات کشورهای صنعتی دنیا به سردمداری آمریکا، کاهش سهم و بازیگری کشورهای جنوب جهانی در نهادهای بین‌المللی است. مصداق بارز این اقدام را در اجلاسیه سال گذشته «جی20» شاهد بودیم جایی که آمریکا از حضور آفریقای جنوبی(به عنوان یکی از اعضای بریکس) در آن جلوگیری کرد و امسال نیز لهستان که عضو «جی20» نیست به این اجلاسیه دعوت شده است.
جنگ اوکراین را باید نقطه عطف تقابل جنوب جهانی و شمال جهانی دانست. شاید چنین رویکردی در تقابل کشورهای صنعتی با روسیه، کار را به جایی رسانده که امروز آمریکا برای جبران کسری انرژی ناشی از جنگ علیه ایران به دریوزگی اتمام جنگ اوکراین افتاده و حالا این ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین است که دوره‌گردی می‌کند و تلاش دارد با حمله به زیرساخت‌های انرژی روسیه، آمریکا را برای دریافت تسلیحات بیشتر یا اعطای امتیازات کمتر به روسیه در آتش‌بس احتمالی، زیر فشار قرار دهد.
اما حالا آمریکا میزبان اجلاسی محل تقابل عینی جنوب جهانی و شمال جهانی است؛ جایی که یک مقام ارشد وزارت خزانه‌داری آمریکا پیش از مذاکرات گفت، علاوه بر موضوع افزایش رشد اقتصادی، اولویت‌های آمریکا در سال جاری شامل رسیدگی به «نبود توازن جهانی» و چالش بدهی‌های دولتی است. وی افزود، مذاکرات «گروه۲۰» به دنبال اطمینان از اجتناب غول‌های اقتصادی از سیاست‌هایی است که بازارهای جهانی را با تولید و ظرفیت اضافی اشباع می‌کنند. کاملاً مشخص است نظام لیبرال‌دموکراسی از این اجلاسیه به دنبال آن است، نیازها و تولیدات جنوب جهانی که مدیریت آن از دست کشورهای صنعتی خارج شده را دوباره با ایجاد قواعدی در دست بگیرد؛ اما فرصت استثنایی عبور از محدودیت‌های نظام لیبرال‌دموکراسی را هرگز جنوب جهانی از دست نخواهد داد.
اجلاسیه «جی20» که با تقابل‌های معنایی خاص بین کشورهای در حال توسعه و کشورهای صنعتی شکل گرفته را باید «آغازی بر پایانی تلخ برای نظم تک‌قطبی آمریکایی» دانست. نظمی که آمریکایی‌ها بعد از دو اجلاسیه برتون‌وودز توانستند پس از جنگ جهانی دوم بر دنیا مسلط کنند و آمریکا در پس ویرانی‌های ناشی از آن جنگ و با تسلط دلار در نظام پولی-مالی جهان به ابرقدرت اقتصادی دنیا بدل شود و به آقایی اقتصادی و سیاسی دست بیابد.
حالا تقابل‌های عیان کشورهای در حال توسعه که دنبال سهم مشخص بیشتری از اقتصاد دنیا هستند، مشخصاً سهم آمریکا و شرکای هفت کشور صنعتی در «گروه هفت» را نشانه رفته و این تنش‌های سیاسی نیز دقیقاً نشانه واضحی از درد و خونریزی‌های جهانی در دوران گذار از نظم تک‌قطبی به نظمی چندقطبی است. این فرایند برای غربی‌ها خصوصاً آمریکا بسیار دردناک و البته برای کشورهای در حال توسعه به خصوص چین و و روسیه و دیگر بازیگران اصلی نظم و نظام چند قطبی بسیار شیرین است. آمریکا به شکل دومینو واری تسلط خود بر جریانات و مناسبات بین‌المللی را رو به اضمحلال میبینید و شاید دیوانگی‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور این کشور نیز روند این دوران گذار را تسریع و البته دردناکتر برای آمریکا و شرکایش کرده است.