مرگ روح الله زم صحت دارد؟ هوک: توافق مطلوب ترامپ ۳ تفاوت مهم با برجام خواهد داشت پاسخ رئیس هیأت مدیره خانه سینما به عذرخواهی صداوسیما قیمت خودرو امروز ۲۶ دی ۹۸/ افزایش یک تا دومیلیون تومانی قیمت برخی خودرو‌ها ظریف اعلام کرد: آمادگی ایران برای انتقال اجساد شهروندان اوکرینی دستور رئیسی برای تسریع در بررسی همه فرضیه‌های مطرح در حادثه هواپیمای اوکراینی پرونده استیضاح ترامپ رسما به سنا منتقل شد روزبهانی برنزی شد/ شریفی به فینال صعود کرد کانادا: ایران در تحقیقات مربوط به سقوط هواپیما همکاری کرده است مصر، کاردار ترکیه را احضار کرد اجرای عملیات بازار باز از شنبه نامه ۲۴ اقتصاددان کشور به رئیس‌جمهور آمریکا برای اجرای تحریم‌های تازه ایران زمان تنفس ۹۰ روزه اعلام کرد پنتاگون: برنامه‌ای برای خروج از عراق نداریم جلسه نمایندگان باشگاه پرسپولیس با اسپانسر البسه سرخپوشان مردم از سفر‌های غیر ضروری به دلیل تشدید بارندگی اجتناب کنند چند نخ سیگار بکشیم می‌میریم؟ سازمان ملل: ممکن است صلح در یمن امسال محقق شود عذرخواهی زینب ابوطالبی مجری شبکه افق ترافیک نیمه‌سنگین در آزادراه تهران- کرج و کرج- قزوین ماجرای توهین به رخشان بنی اعتماد و باران کوثری پوتین: رئیس‌جمهور و مدیران ارشد نباید دوتابعیتی باشند خبر مهم برای متقاضیان مسکن/فروش اقساطی واحدهای مسکونی مهر توییت زائری درباره زینب ابوطالبی مجری افق ‌پیش‌بینی بارش برف در جاده‌های ۱۰ استان علت خداحافظی محسن تنابنده بازیگر پایتخت عملیات بازار باز بانکی چیست و از چه زمان آغاز می‌شود؟ دومای روسیه صلاحیت گزینه پوتین برای نخست‌وزیری را تأیید کرد فیلم/ وضعیت نامعلوم نظامیان آمریکایی که در پایگاه عین‌الاسد عراق بوده‌اند فردا در تهران راهپیمایی برگزار نمی‌شود حاتمی: آمریکا تسلیم توانمندی موشکی و قدرت اراده جمهوری اسلامی شد بیانیه اتحادیه اروپا درباره دیدار ظریف و بورل روند نزولی تورم ادامه می‌یابد پاسخ وکیل اولیای‌ دم غزاله به ۲ شبهه در پرونده آرمان و نحوه دخالت سلبریتی‌ها نیاز مردم سیل زده سیستان و بلوچستان به ذخایر خونی طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۵ دی ۹۸ سرلشکر صفوی: قدرت بازدارندگی نیروهای مسلح باید تقویت شود پاسخ ضرغامی به توهین ترامپ به شهید سلیمانی ماجرای مهمانانِ دردسرساز تلویزیون نخست وزیر جدید روسیه معرفی شد روحانی:بین جنگ و صلح یک گلوله فاصله است وام 160 میلیونی مسکن یکم چه زمانی افزایش می‌یابد؟ تکذیب شهادت سردار علي فضلي ظریف: اروپا، بقایای برجام را به ترامپ فروخت آیت‌الله جنتی: شهادت حاج قاسم روحیه ضدآمریکایی مردم را تقویت کرد درخواست عجیب الکویت از AFC؛بازی با استقلال در زمین بی‌طرف باشد! ترافیک در آزادراه قزوین-کرج-تهران نیمه سنگین است افسردگی چگونه بر بیماری آلزایمر اثر می‌گذارد؟ ماهینی چه زمانی به اردوی نساجی می‌رسد؟ شرایط ارسال جعبه سیاه هواپیما به کشورها/ نتیجه نهایی توسط هواپیمایی ایران اعلام می‌شود ظریف: به مذاکره با آمریکا تمایلی نداریم بازیکن مدنظر استقلال در تست‌های پزشکی رد شد ویدیو| عذرخواهی زینب ابوطالبی درباره اظهار نظرش وزارت خارجه انگلیس: "مک ایر" به تهران برمی‌گردد سرلشکر سلامی: ایران قدرت آمریکا را تنزل داد‌‌ / پروژه جنگ بسته شد / دیگر هیچ‌کس فکری برای جنگ علیه ملت ایران نمی‌‌کند کمیته مزد دستمزد کارگران را چگونه تعیین می‌کند؟ رهبر انقلاب نماز جمعه این هفته تهران را اقامه می‌کنند کاریکاتور| نام: سلبریتی، شغل: شعار دادن واکنش واعظی به فعال شدن مکانیسم ماشه توسط اروپایی‌ها و اظهارات بوریس جانسون درباره جایگزینی طرح ترامپ به جای برجام ناگفته‌هایی از آخرین روز زندگی سردار سلیمانی حجت الاسلام آذربایجانی : باید بر افزایش اعتماد مردم به حاکمیت کار کنیم/ضرورت گفتگو با مردم روحانی:نیرو‌های مسلحِ خود را تضعیف نکنیم طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۵ دی ۹۸ بنزین با چه قیمتی صادر می‌شود؟ تلاش آمریکا برای دست‌اندازی به اموال ایران ناکام ماند آیت‌الله جنتی: نتایج صلاحیت‎ها نهایی نیست امروز ۲۵ دی ۹۸ فروش اقساطی ایران خودرو؛ ۴۳ میلیون ارزان‌تر از بازار! رهبر انقلاب: کاری کنید روحیه جهاد و مقاومت راه قطعی نسل‌های پی در پی شود تداوم بارش‌ها در سیستان و بلوچستان/ تهران جمعه بارانی می‌شود پشت پرده غیب شدن مقداری از سهمیه بنزین از کارت‌های سوخت وام خرید خانه‌های ۲۵ سال به بالا چقدر است؟ هوای تهران آلوده است شجاعی زند: پیش‌بینی‌ناپذیری جامعه را دلیلی بر زنده بودن آن می‌دانم تمام رانندگان تاکسی بیمه می شوند مشمولان غایب اجازه کار در سازمان‌های دولتی و خصوصی را ندارند کاریکاتور| نه سردار، نه موشک، فقط یه بسته پوشک بازداشت تعدادی از افراد در حادثه سقوط هواپیما/سفیر انگلیس عنصر نامطلوب است هوای پایتخت در مرز آلودگی پیکر ۶۱ نفر از جانباختگان سانحه سقوط هواپیما آماده تحویل به خانواده‌ها اینفوگرافیک / وضعیت مناطق سیل‌زده سیستان و بلوچستان ویدیو/ خبر خوب بیمه‌ای براي موتورسواران؛ ۳ ماه بخشودگي جريمه پاسخ دندان‌شکن بازیگر هالیوود به توئیت ترامپ+ عکس معرفی برگزیدگان جشنواره فیلم عمار/ مرثیه‌ای از انجیل برنده بخش مستند مقاومت جهانی شد اعلام نامزد‌های جایزه بخش مستند و داستانی دهمین جشنواره فیلم عمار درگذشت آیت الله سیدهاشم رسولی محلاتی + بیوگرافی و عکس همسر محسن چاووشی، بازیگر تلویزیون شد اینفوگرافیک | ۱۴ لحظه حساس روابط ایران و آمریکا پس از انقلاب تبدیل منزل سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی به موزه صاحبان صفحات و حسابهای حذف شده، از اینستاگرام شکایت می‌کنند ۱۳ دی در تقویم، «روز جهانی مقاومت» شد «دورهمی» این هفته پخش نمی‌شود تصاویر اتش سوزي جنگلهاي استراليا حمله بازیگر زن به دونالد ترامپ در مراسم گلدن‌گلوب سربازان حاج قاسم تهران را قُرق کردند/ تصویری روایت بازیگر هالیوود از ترور "حاج قاسم"/ نمی‌دانیم چطور باید فرار کنیم؛ لطفاً ما را نکشید! رشیدپور: اینستاگرام صدای شهید ترور را حذف می‌کند اما عکس فرمانده ترور را نه پهپادی که به وسیله آن سردار سلیمانی به شهادت رسید/ تصویر لحظه فرار يكي از مقامات سفارت آمريكا در بغداد/ فیلم فیلم/ فرصت درخواست مجدد طرح حمایت معیشتی فیلم/ وقتی معلمان و فرهنگیان باید مالیات بدهند برای اینکه سهمه کارت سوخت کسر نشود چه باید کرد+ فیلم بازداشت عوامل دایرکننده سالن تتو مختلط در غرب تهران+فیلم اینفوگرافیک / آمار مراجعه به اورژانس بخاطر آلودگی هوا در روزهای اخیر "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
نسیم کاهیرده؛ پژوهشگر جامعه شناسی تشیع
تاریخ انتشار: ۱۴:۱۱ - ۱۹ دی ۱۳۹۸ - 2020 January 09
کد خبر: ۳۳۱۱۲
به بهانه آغاز ایام فاطمیه، راهبرد معاصر بررسی می کند

نقش فاطمه زهرا (س) درمناسبات جامعه ی صدر اسلام پس از رحلت پیامبر (ص)

از مستندات تاریخی مربوط به سیره‌نگاری حضرت زهرا(س) و آنچه که امروز در دسترس ماست اطلاعات چندانی قابل استخراج نیست و آنچه در روایات هم از ایشان نقل می‌شود، بیشتر به ابعاد فردی زندگی ایشان اختصاص دارد و کمتر ابعاد اجتماعی و علمی ایشان مورد تأمل قرار گرفته است. به نظر می رسد که علت این امرریشه در سنت سیره‌نگاری اعراب دارد که اغلب در مورد زندگی زنان و بویژه دختران چیزی نوشته نمی‌شد. در مورد زنان بزرگ تاریخ شیعه مانند حضرت زینب (س) و حضرت معصومه(س) هم از جهت مستندات تاریخی، چنین خلاء بزرگی وجود دارد.

بب

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ مردم ما همواره از فاطمه (س) دم میزنند هرسال دهه ها برایش می گیرند و صدها هزار مجلس روضه و منبر و جنبش  وعزا به خاطرش بر پا می کنند و از کرامت و بزرگی اش مدح ها میگویند وگریه ها و ذکر مصیبت ها و لعن و نفرین ها برکسی که بروی آزار رسانده است ...و با این همه امروز شاهدیم که چهره روشن اوهمچنان  کاملا" شناخته شده نیست  و ویژگیهای شخصیتی و اخلاقی و فکری ایشان به عنوان الگوی زنان وبلکه کل بشریت همچنان دور از دسترس است مسلمان امروزبویژه زن جامعه ما که می خواهد هویت بیابد وخود را تعالی بخشد نمی تواند بی نیاز از فاطمه (س) باشد و نسبت به شناخت آن بزرگوار  بی تفاوت بماند.

 

اگر در یک مطالعه تاریخی به دنبال شناخت یک شخصیت باشیم ،شناخت اندیشه و حیات او اولین و مهمترین قدم است چگونه میتوان مدعی بود که انسانی را می شناسیم در حالی که نه از اندیشۀ او آگاهی داریم و نه از شرح حال و تحولات و تصادماتی که با حوادث داشته و رنگهایی که گرفته و سرزمینهایی که رفته و آنچه را که از دست داده ویا به دست آورده است .

 

طبیعی است که به‌فرض وجود موضع‌گیری تاریخی و تکاملی در یک شخص،زندگی فردی آن‌ کنار زده می‌شود و برعکس، کسی که شاخصه‌های او نشان از صفات فردگرایانه دارد، دیگر شخصیت تاریخی نیست. شخصیت تاریخی، شخصیتی است که حضور وعدم حضورش در جریان تاریخ و تکامل جوامع بشری مؤثر باشد.

 

اما مأخذ ومنابع سرشاری که به نام تاریخ در دست داریم به معنی علمی کلمه تاریخ نیست بلکه مواد مصالح تاریخ است که باید با روح علمی و منطق جدید و روش دقیق و فنی علم تاریخ ،از آن بنایی مستحکم و درست ساخته شود و از آن میان روح تاریخ اسلامی و با نتیجه ، روحیۀ اسلام و توانایی و استعداد وی نمودار شود و جایگاه آن در سلسله ممتد حیات بشری و تحولات و تبدلات تمدنهای گوناگون و حیات و ممات ادیان و افکار و نهضت ها و گرایش های انسانی مشخص گردد.

 

اهمین پرداختن به سیره حضرت زهرا (س)

بنابراین پرداختن به تاریخ اسلام و شخصیتهای مؤثر در آن نیز با توجه به چنین دیدگاهی امری کاملا" ضروری بنظر می رسد . در واقع رفت و آمد میان حافظه مذهبی و تاریخ مذهب تنها راه و لااقل یکی از اشکال ممکن شکل دادن به وجدان تاریخی است. هیچ راهی به جز این رفت و آمد باقی نمی ماند؛ از اسطوره به تاریخ و از تاریخ به اسطوره، از امروز به دیروز و برعکس. حتی اگر تاریخ درسی ندهد نزاع بین درس های مدامی که می خواهیم از آن بگیریم مفید است و مشروع و ضروری.

 

از مستندات تاریخی مربوط به سیره‌نگاری حضرت زهرا(س) و آنچه که امروز در دسترس ماست اطلاعات چندانی قابل استخراج نیست و آنچه در روایات هم از ایشان نقل می‌شود، بیشتر به ابعاد فردی زندگی ایشان اختصاص دارد و کمتر ابعاد اجتماعی و علمی ایشان مورد تأمل قرار گرفته است. به نظر می رسد که علت این امرریشه در سنت سیره‌نگاری اعراب دارد که اغلب در مورد زندگی زنان و بویژه دختران چیزی نوشته نمی‌شد. در مورد زنان بزرگ تاریخ شیعه مانند حضرت زینب (س) و حضرت معصومه(س) هم از جهت مستندات تاریخی، چنین خلاء بزرگی وجود دارد.

 

اما آنچه که در آثار مختلف به آن اشاره شده است سختی و دشواریهای فراوان زندگی حضرت فاطمه(س) است که از کودکی آغاز شد؛ پس از رحلت ابوطالب کفار قریش بر آزردن پیامبر (ص) افزودند. با شدت گرفتن این فشارها    حضرت فاطمه (س) نیز با چند تن از زنان به کمک حضرت علی(ع) به مدینه مهاجرت کرد و در جریان نوپای اسلامی و مسیر ساختن جامعه آرمانی گام به گام با پیامبر (ص) همراهی کرد. ایشان در جنگهای بسیاری از جمله احد و خندق حضور داشت وهمچنین هنگام فتح مکه در کنار پیامبر(ص) و همسرش علی (ع) بود و دورانی که مسلمانان در شعب ابی طالب و تحت محاصره شدید اقتصادی به سختی زندگی می کردند را نیز تجربه نمود.

 

رشد و بالندگی در شرایط سخت و نیز از دست دادن مادر که یکی از رنجهای بزرگ دوران کودکی فاطمه (س) بود، زمینه ساز ایجاد استحکام و قدرت روحی در ایشان شد. به طوری که بعدها در کنار زندگی با علی (ع)، در مقابل محرومیتها و فقر، هیچ گاه کوچکترین ضعفی از خود نشان نداد و اعتراضی ننمود؛ چراکه تنها سرمایه ی شروع زندگی مشترک آنها پول زره ای بود که علی (ع) فروخت و جهیزیه فاطمه(س) تنها یک زیلو، دستاس و کاسه ای چوبی بود.

 

فاطمه(س) در حالی که پدرش رهبر نهضت و همسرش بزرگترین قهرمان اسلام بود باز هم همچون فقیرترین افراد شهر زندگی می کرد و سختی می کشید و نسبت به جامعه و مردم احساس مسئولیت و وظیفه داشت و در همین راستا با علی (ع) همراهی می نمود.

 

اساسی ترین نقش آفرینی حضرت فاطمه (س) در عرصه سیاست، اجتماع و فرهنگ جامعه اسلامی در دوران کوتاه حیات ایشان پس از رحلت پیامبر (ص) بوده است. عملکرد سیاسی حضرت زهرا (س) در دفاع از حریم ولایت، پس از دوران رحلت پیامبر اکرم (ص) تا زمان شهادت ایشان، از قسمتهای مهم تاریخ اسلام است .آن زمان از پرمخاطره ترین دوره زندگی ایشان و از جمله سرنوشت سازترین مقاطع تاریخ اسلام بوده است. پیامبر (ص) در نخستین فرصت فراهم آمده پس از هجرت و برای اجرای همه جانبه احکام و قوانین اسلام، حکومت اسلامی تشکیل داد و چون این مهم را منحصر به زمان خود نمی دانست جانشین خود را نیز معرفی کرد. اما پس از رحلت ایشان و به رغم سفارشهای مکررشان به جانشینی امام علی (ع) دیگران به قدرت سیاسی رسیدند و مردم حمایت مؤثر خویش را از امام علی (ع) دریغ کردند. این مسأله و عوامل دیگر موجب شد امیر مؤمنان (ع) از درگیری آشکار با دستگاه حکومت صرف نظر کند اما اساسی ترین واکنش ، را حضرت فاطمه (س) نشان داد.

 

فضای اجتماعی دوران صدر اسلام

فاطمه (س) در فضای خفقانی که همه اصحاب پیامبر و نام آوران جنگ های حنین و بدر و احد در مدینه خاموش شده بودند ، یک تنه و تنها و باشدت و مقاومت مبارزه می نمود ؛ رویه ای که حتی در دوران کنونی در بین کمتر زنانی دیده می شود. فاطمه(س ) در حالی که هنوز عزادار از دست دادن پدر بود به همراه علی (ع) حتی شبانه به خانه شخصیتهای مؤثر سیاسی انصار و مهاجرین میرفت ،یاران بزرگ پیغمبر را ملاقات می نمود وبه مهره های اصلی آگاهی می داد واز آنها انتقاد می کرد که با انتخاب ابوبکر چه اشتباه بزرگی انجام داده اند و حق جانشینی که پیامبر به علی(ع) داده بود را نادیده گرفته اند. این تلاش های فاطمه(س) با هدف روشنگری و تحلیل کردن و نیز هشدار دادن به فاجعه ی پیش روی جامعه ی نوپای اسلام صورت می گرفت.

 

فاطمۀ زهرا‌ (س) خود را در برابر امتی می‌بیند که سرپرست خود را از دست داده‌اند؛ پیامبر و رهبر این امت از دنیا رفته است و مردم کسی را که پیامبر به او اعتماد داشت، به رهبری نگرفته و ر‌هایش کرده‌اند؛‌‌ همان کسی که پیامبر دربارۀ او می‌گفت: ((به خدا سوگند اگر امور خود را به او، و به علی اشاره می‌کرد، بسپارید، شما را به راه روشن هدایت می‌کند)).

 

این مبارزه اجتماعی در ماجرای پس گرفتن فدک ادامه یافت و حضرت فاطمه (س) توانست این درخواست از خلیفه را دستاویزی برای مناقشه دربارۀ مسئله ی بنیادین، یعنی خلافت، قرار دهد و این حقیقت را به مردم بفهماند که تنها گذاشتن علی(ع) و به سوی ابوبکر روی گرداندن، لحظۀ انحراف از مسیر اصلی اسلام بوده است.

 

سیره سیاسی بانوی نمونه اسلام

روش حضرت فاطمه (س) برای دستیابی به این مقصود این بود که خلیفۀ حاکم را متهم سازد که با تحریف کلام پیامبر به خیانتی آشکار دست زده؛ چراکه ابوبکر در ظاهر با استناد به کلامی از پیامبرکه فرموده بود: ((پیامبران ارثی از خود به جای نمی گذارند مگر صدقه...)) اقدام به غصب فدک نموده بود؛ باغی که فاطمه(س) از پیامبر به ارث برده بود و تنها سرمایه ی زندگی فاطمه (س) و همسر و فرزندانش محسوب می شد و در واقع ابوبکر با این کارقصد داشت که به آنها فشار اقتصادی وارد کند، بنابراین فاطمه(س) تلاش نمود که این حقیقت را برای مردم آشکار سازد و با اینکار به مردم نشان دهد که خلیفه برای پیشبرد منافع خود حتی حاضر است که کلام پیامبر خدا را نسخ کند. در واقع پافشاری فاطمه (س) برای پس گرفتن فدک، جهتی سیاسی داشت و به منظور رسوا نمودن خلیفه صورت می گرفت و بعد اقتصادی آن اهمیت چندانی برای ایشان نداشت.

 

این تلاش ها درشرایطی از سوی حضرت فاطمه (س) صورت می گرفت که امکان مبارزه مستقیم امام علی (ع) وجود نداشت با این وجود همگان از جمله ابوبکر می دانستند که تا فاطمه(س) حامی علی (ع) است نمی توانند از او بیعت بگیرند و به مقاصدشان برسند؛ چرا که فاطمه (س) در برابر قدرتی که حق نمی دانست کمتر نرمشی نداشت؛ چنانچه تا پایان عمر کوتاه خود موضع قاطع و خشمگینانه اش را نسبت به غاصبان خلافت حفظ نمود.

 

ابعاد مختلف وصیت نامه حصرت زهرا (س)

حضرت زهرا (س) حتی با وصیت خود پس از شهادت نیز یک کنش سیاسی بسیار هوشمندانه انجام داد. ایشان وصیت کرد که احدی از کسانی که به او ستم کرده اند در تشییع جنازه اش حاضر نشوند و شبانه او را دفن کنند.

 

در حقیقت، با این وصیت نامه، حربه سیاسی از دست حاکمان وقت گرفته شد؛ چرا که امکان داشت آنها در مرگ فاطمه(س) با مرثیه سرایی و اظهار همدردی، مخالفتها و مبارزات حضرت زهرا (س) را در دفاع از حق امام علی (ع) در جانشینی پیامبر را تحت الشعاع قرار دهند و خلافت غاصبانه خود را در اذهان جامعه برحق جلوه کنند. اما دفن شبانه فاطمه (س) و نامشخص بودن مکان دفن ایشان، این سؤال را در میان امّت اسلامی ایجاد کرد که چرا دختر گرامی پیامبر چنین وصیّت کرده است؟ امام علی (ع) با عمل به وصیّت آن حضرت ، اذهان جامعه را دچار شک و تردید نمود و تا حد زیادی مشروعیت خلیفه وقت را زیر سؤال برد.

 

مطابق با چنین تصویری، فاطمه (س) زنی است که در سطحی فراتر از زنان جامعه ی هم عصر خود زیسته است و بی آنکه در زندگی خانوادگی درگیر تضادهای نقشی شود، در فضای جامعه ی هم عصر خود به عنوان زنی قدرتمند ظاهر و در جامعه کاملا"شناخته شده بوده است؛ عصری که در آن تنها کا ری که زنان انجام می دادند خانه دارى،مواظبت از شتر، برافراشتن و نگه دارى چادر بود كه معمولا" معلمان آنها مادرانشان بودند.

 

رفتار متقابل پیامبر (ص) با دخترشان

دراین میان رفتار پیامبر (ص) با دخترگرامی اش فاطمه (س) ، بهترین الگو برای رفتار مردم با دختران و زنان بود . در برخی متون تاریخی تصریح دارد که: «پیغمبر،چهره و دو دست فاطمه را می بوسید ».این گونه رفتار بیش تر از تحبیب و نوازش دختری از جانب پدر مهربانش معنی دارد . «پدری دست دختر خود را می بوسد »؛ «آنهم دختر کوچکش را». چنین رفتاری در چنان محیطی ، یک ضربۀ انقلابی بر خانواده ها و روابط غیر انسانی محیط بوده است . «پیغمبر اسلام دست فاطمه را می بوسد ».چنین رفتاری چشمان کم سوی بزرگان و سیاستمداران و توده ی مردم مسلمان پیرامون پیغمبررا به عظمت شگفت فاطمه می گشاید و بالاخره چنین رفتاری از جانب پیغمبر به همه ی انسان ها و انسان های همیشه می آموزد که از عادات و اوهام تاریخی و سنتی نجات یابند . به مرد می آموزد که از تحت جبروت و جباریت خشن و فرعونیش در برابر زن فرود آید و به زن اشاره می کند که از پستی و حقارت قدیم و جدیدش که تنها ملعبه ی زندگی باشد ، به قله ی بلند شکوه و حشمت انسانی فراز آید!

 

حضرت زهرا (س) چگونه الگو شد؟

عملکرد اجتماعی حضرت فاطمه (س) در این دوره از تاریخ اسلام، مهمترین الگوی پیش روی ما در مورد چگونگی ایفای نقش اجتماعی یک زن مسلمان در جامعه است. اما الگو بودن فاطمه(س) به چه معنا است؟ او چگونه می تواند الگوی تمام زنان تاریخ بعد از خودش باشد؟ او تنها 18 سال زندگی کرد و اساسا" این عمر کوتاه فرصتی نبود تا بسیاری از حوادث یک زندگی کامل اتفاق بیفتد. اما فاطمه در همان فرصت اندک زندگی نشان داد که می تواند همراه و هم قدم بهترین مرد روزگار باشد و در خود ظرفیتی از درک و شعور و صبر و سلامت ایجاد کند که علی(ع) خود را محتاج فاطمه بداند و از دست دادن فاطمه(س) را «اندوه جاودانه» بخواند، بدون آنکه غلو کرده باشد. پیام زندگی کوتاه فاطمه این است که اگر ملاک، انسانیت و آزادگی و بندگی و فهم و رشد و دانایی و مسئولیت و سازندگی است، چه فرق است میان زن و مرد؟ وجود فاطمه افق گشایی می کند و بر نگاههای مردسالارانه و درجه دومی به زن خط می کشد و زن را همتراز مرد می کند. اگر فاطمه معادل و هم سنگ یکی از بهترین مردان تاریخ است، پس حجت تمام است و راه برای هر زنی باز است که از این بانوی بزرگ و اسوه، تأسی کند و در جامعه خود به وظایف انسانی اش عمل کند و برای رسیدن به تعالی گام بردارد.

 

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده