آیا عملیات بازار باز «ربا» است؟-راهبرد معاصر
ویژگی‌های خودروی جدید سایپا+ جزئیات قیمت روز گوشی های چینی امروز ۶ مهر ۹۹/ جدول قیمت گوشی هوآوی جدیدترین استفتاء رهبر انقلاب درباره خرید و فروش «سهام در بورس» قیمت سهام بانک پارسیان ۶ مهر ۹۹ سعد حریری: نخست وزیر نخواهم شد تصمیمات بانک مرکزی درباره کالاهای دپو شده در گمرک قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز یکشنبه ۶ مهر ۹۹ + جدول قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت طلا امروز یکشنبه ۶ مهر ۹۹ +جدول قیمت روز خودرو‌های پارس خودرو ۶ مهر ۹۹ + جدول قیمت خودرو در بازار کرونا می‌تواند کل بدن را درگیر کند؟+ فیلم ماجرای دعوای ریحانه پارسا و حامد بهداد چه بود؟ + جزئیات و عکس آخرین وضعیت کرونا در جهان ۶ مهر ۹۹ قیمت ربع سکه امروز یکشنبه ۶ مهر ۹۹ دارو و کالاهای اساسی را تا آخر سال با ارز ۴۲۰۰ تومانی تأمین می کنیم ۴ عاملی که «سقط جنین» را به مرز بحران در کشورمان رسانده است! آخرین اخبار تغییرات مبلغ یارانه نقدی مهرماه ۹۹ + زمان واریز ارزش روز سهام عدالت امروز یکشنبه ۶ مهر رشد شدید نقدینگی در صورت تصویب طرح جهش تولید مسکن تولید پراید با اسم جدید! نماینده آمریکا: ناقضان قطعنامه ۲۲۳۱ نیز مشمول تحریم‌ها می‌شوند روند قیمتی سهام عدالت در سه ماهه تابستان+ بهترین قیمت سهام عدالت و جزئیات قیمت خودرو‌های ایران خودرو و سایپا امروز ۶ مهر ۹۹+ لیست قیمت‌ها سرلشکر باقری: هیچ‌گاه آغازگر جنگ نبوده‌ایم/ دفاع مقدس یک بازدارندگی بی‌نظیر ایجاد کرده است اختصاص ارز ۴۲۰۰ تومانی به کالاهای اساسی در بودجه سال آینده قیمت کارخانه و بازار خودرو‌های سایپا امروز یکشنبه ۶ مهر ۹۹+جدول جدول قیمت گوشی سامسونگ امروز یکشنبه ۶ مهر ۹۹ ساعت بازی پرسپولیس السد قطر در لیگ قهرمانان آسیا مراحل و نحوه فروش غیرمستقیم سهام عدالت قیمت طلا امروز ۶ مهر ۹۹ قیمت روز خودرو‌های مدیران خودرو امروز یکشنبه ۶ مهر ۹۹ ریحانه پارسا حامد بهداد را با خاک یکسان کرد!+ عکس آغاز پیش فروش خودروی جدید ۶ مهر ۹۹+ جزئیات و جدول مشخصات قیمت انواع سکه پارسیان کادویی امروز یکشنبه ۶ مهر ۹۹ قیمت روز گوشی موبایل امروز ۶ مهر ۹۹ ثبت درخواست فروش سهام عدالت بانک رفاه به صورت غیرحضوری چگونه است؟ قیمت پراید در بازار امروز یکشنبه ۶ مهر ۹۹ وزیر دفاع:سپاه و ارتش دستاوردهای عظیمی برای کشور به ارمغان آوردند امشب، آخرین مهلت انتخاب رشته کنکوری‌ها راه تقویت اقتصاد ایران «دلارزدایی» است بررسی ماجرای نامه‌ی تخلیه شهرهای مرزی ایران به دلیل وقوع احتمالی جنگ ترافیک هراز سنگین است/ توصیه به مسافران «مصطفی ادیب» از تشکیل دولت جدید لبنان کناره‌گیری کرد جهانگیری: به سختی‌های‌ مردم واقفیم پولیتیکو: تیم ترامپ برای کناره‌گیری از قدرت پس از انتخابات آماده می‌شود روحانی: مجازات برای کسانی که ماسک ندارند/ آدرس غلط ندهید، ریشه مشکلات، «واشنگتن دی‌سی» است آخرین وضعیت کرونا در جهان امروز شنبه ۵ مهر ۹۹ افشاگری نخست‌وزیر یمن از میزان دخالت آمریکا در یمن قبل از انقلاب مادورو: با ایران همکاری می‌کنیم؛ تسلیحات بومی تولید می‌کنیم آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز جمعه ۴ مهر ۹۹ واکنش نمایندگان به احتمال دوتابعیتی بودن رزم حسینی؛ وزیر پیشنهادی صمت فردا آخرین مهلت انتخاب رشته مجازین کنکور مکانیسم ماشه مانند توطئه‌های دیگر آمریکا راه به جایی نمی‌‌برد رفیق‌دوست از موسسان موتلفه اسلامی دعوت حق را لبیک گفت در مسیر حفظ امنیت جامعه با جدیت خواهیم ایستاد آخرین آمار جهانی کرونا در ۴ مهر ۹۹+جدول تغییرات دستورات امنیتی جدید الکاظمی در فرودگاه بغداد بارش باران در سواحل شمالی کشور ظریف: به گفت و گوهای مستمر با دوستان روس نیاز داریم اتهام‌ جدید وزیر صهیونیست به ایران، ترکیه و حماس انتقاد سناتورهای دموکرات از رویکرد کاخ سفید علیه ایران تلاش ترامپ برای کاهش مدت اعتبار روادید تحصیلی برای شهروندان ایران رونمایی از اولین ناوبندر ایران توسط ارتش در آذر ۹۹ پس از دناپلاس؛ ۱۵۰۰ واکسن آنفلوآنزا به مجلس انقلابی تحویل داده شد رهبر انقلاب: گذشت زمان هرگز نخواهد توانست یاد شهیدان عزیز را از خاطر ملت ایران بزداید پیام تسلیت رهبر انقلاب در پی درگذشت حجت‌الاسلام ممدوحی واکنش سردار دهقان به سخنرانی رئیس جمهور آمریکا ‌ سرلشکر سلامی: سپاه با وجود تحریم‌ها اجازه توقف هیچ طرحی را نمی‌دهد اعلام ضوابط پذیرش دانشجو در دانشگاه فرهنگیان+ شرط معدل گلایه وزیر بهداشت از عدم پرداخت یک میلیارد یورو تعیین تکلیف استخدام معلمان حق التدریسی+ جزئیات توزیع سیم کارت رایگان بین دانش‌آموزان صحت دارد؟+ جزئیات خبر خوش برای بازنشستگان+ جزئیات دریافت واکسن آنفولانزای رایگان رئیسی: برای تحقق دولت الکترونیک باید از امساک اطلاعاتی پرهیز شود تعداد جان باختگان کرونا در ایران امروز ۱ مهر ۹۹+ آمار کل مبتلایان به کرونا توضیحات حریرچی درباره جهش ژنتیکی کرونا و ابتلا‌های خانوادگی آرزوهای بزرگ دختر نوجوانی که در سینما یک شبه ره صد ساله رفت قیمت مسکن در ۸ سال اخیر/ اینفوگرافیک کاریکاتور | تابستان داغ آخرین وضعیت سلامتی حجت‌الاسلام انصاریان در بیمارستان + عکس حواشی سریال «مختارنامه»؛ از بازیگر اصلی نقش مختار تا سکانس حذف شده از واقعه عاشورا مهره سعودی ایران اینترنشنال چگونه پرچم‌دار سینمای ایران می‌شود؟ ماجرای مسابقه جنجالی شبکه «آی‌فیلم» چه بود؟ اینفوگرافیک | خانه‌های سر به فلک‌کشیده / ۲ عاقبت منفورترین چهره‌های واقعه کربلا/ اینفوگرافیک ایران، سوگوار علمدار کربلا / داغ «حاج قاسم» دوباره زنده شده است شبیه‌ترین فرد به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فیلم مصاحبه و گریه بازیگر نقش حرمله در سریال مختار نامه اعمال و مستحبات روز تاسوعا نوید محمدزاده بهترین بازیگر جشنواره اورنبورگ شد شجریان از بیمارستان مرخص می‌شود کاریکاتور/ چه بوی کبابی میاد! پاداش عزادار سیدالشهدا (ع) از منظر امامان نخستین تصاویر از موشک‌های حاج قاسم و ابومهدی نارضایتی شدید سیدجواد هاشمی از شرایط اکران فیلمش اینفوگرافیک | تازه‌وارد‌های بازار سرمایه آخرین وضعیت جسمانی محمدرضا شجریان کاریکاتور | همسفران مرگ مرگ مغزی محمدرضا شجریان صحت دارد؟ کاریکاتور | گشایش اقتصادی بعدی در راه است! کاریکاتور | خودزنی اسرائیلی کاریکاتور | پلیس آدمکش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال اینفوگرافیک | خانه متری ۲۱ میلیون و ۷۰۰ تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم نماهنگ/ «تکرار تایتانیک» کاریکاتور | جشن تولد ۵۰ سالگی کاریکاتور | ماسک بزنیم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
بازار باز کار خود را آغاز کرد

آیا عملیات بازار باز «ربا» است؟

عملیات بازار باز علی رغم اینکه سالهای سال با شبهات مختلف شرعی از جمله ربا روبرو بود، رسما روز شنبه کار خود را آغاز کرد، در این مصاحبه به برخی از ابعاد پیدا و پنهان این عملیات میپردازیم
تاریخ انتشار: ۰۹:۴۸ - ۰۱ بهمن ۱۳۹۸ - 2020 January 21
کد خبر: ۳۳۹۵۹

آیا عملیات بازار باز «ربا» است؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ عملیات بازار باز علی رغم اینکه سالهای سال با شبهات مختلف شرعی از جمله ربا روبرو بود، رسما روز شنبه کار خود را آغاز کرد، در واقع یکی از موانع اصلی تحقق این عملیات این بود که بازار باز شبهات جدی فقهی داشت. به زبان ساده هیچ فعالیت اقتصادی واقعی ای در این بازار صورت نمیگیرد و تنها بدهی با نرخ های مشخص دائما خرید و فروش میشود. در واقع این عملیات مانند این است که شخص الف از شخص ب میزان مشخصی قرض بهره دار میگیرد، در بازار باز شخص یک شخص سوم پیدا میشود و این قرض را به قیمت و سود مشخص دیگری از شخص ب میخرد. یکی دیگر از شبهات این عملیات این است که شناسایی محل سود این عملیات برای بانک مرکزی که یک نهاد حاکمیتی است محل اشکال است. در این مصاحبه به پیدا و پنهان بازار باز میپردازیم.

 

 

عملیات بازار باز از چه زمانی مورد توجه دولتها قرار گرفت و هدف از اجرای آن چه بود؟

عملیات بازار باز از سیاست های ابزار پولی به شمار می رود؛ به طور کل ابزارهای سیاست پولی به دو بخش سیاست های مستقیم و غیر مستقیم تقسیم می شود که ابزارهای مستقیم حالت دستوری دارند و بازار محور نیستند برفرض مثال برای نرخ های سود می توانند حداقل یا حداکثری تعیین کنند یا سقف یا کفی برای حجم تسهیلات قائل شوند یا تسهیلات بانکی را بخواهند به صورت مستقیم به بخش های خاصی از اقتصاد معطوف کنند؛ اما ابزارهای غیر مستقیم ابزارهای بازار محور هستند که در مکانیزم بازاری اتفاق می افتد و کارگزاران اقتصادی بیشتری در آن شرکت دارند که  بانکها؛ افراد بانک مرکزی و دولت از جمله ابزارهای عملیات بازار باز به شمار می روند.

عملیات بازار باز در حقیقت بر این موضوع دلالت دارد که بانک مرکزی به دنبال آن است که از طریق ابزار نرخ بهره اقتصاد را کنترل کند تا منجر به کنترل رکود شود تا درنهایت تورم کنترل شود. با اشاره به تاریخچه این موضوع می توان گفت بانکهای مرکزی دنیا از اوایل دهه هفتاد هشتاد به این نتیجه رسیدند که کل های پولی قابل کنترل نیستند؛ بنابراین با توجه به آنکه در آن دهه ها بخصوص در آمریکا نرخ های بهره در اقتصادهای پیشرفته تا مرزهای 15 درصد هم رسیده بود و تورم های دو رقمی ایجاد شده بود مسوولان بانک مرکزی با رسیدن به این مساله که نمی توانند کلیت های پولی را  کنترل کنند به دنبال استفاده از ابزار دیگری بودند تا از طریق آن بتوانند ثبات اقتصادی و کاهش تورم را با ثبات آن رقم زنند که از ابزار عملیات بازار استفاده کردند.

 

آیا عملیات بازار باز آنچنان که بانک مرکزی و برخی از کارشناسان اقتصادی می گویند به نفع اقتصاد  و در راستای جلوگیری از خلق پول است؟

دیدگاهی در بانک مرکزی وجود دارد و آن قدرتمند دیدن بانک مرکزی است که رفتارهای بانک مرکزی را در تعیین نرخ بهره و رسیدن به این نرخ تقریبا برون زا فرض می کند،  یعنی نرخ بهره هدف به صورت برون زا تعیین می شود و بانک مرکزی می تواند بین یک سقف کریدور و یک کف کریدور نرخ بهره به آن میزان مورد نظر برسد؛  اما لازم است  بدانیم چه کسانی حجم این ذخایر را دست کاری می کنند؟ قطعا بانکها و دولتها و رفتارهای وارد کننده ها دراین مساله تاثیر گذار است که بانک مرکزی را به سمت انفعالی می برد چرا که قاعدتا باید ذخایر مورد نیاز سیستم را تامین و حجم ذخایر را پخش کند؛  حتی نرخ ذخایر بهره هدف را هم به صورت درون زا تعریف می شود یعنی  برحسب تعریف بانک مرکزی برون زا نیست؛ فرض کنید عملیات وام دهی بانکها یعنی خلق سپرده بانکها زیاد شود این بخش تمیز قضیه است حالا اگر مصداق های خلق سپرده مثل پرداخت سود سپرده نیز داشته باشیم که این مساله هم منجر به خلق سپرده بیشتری می شود مجموعه سپرده های خلق شده نیاز به ذخایر را افزایش می دهد و بانک مرکزی باید حجم ذخایر خود  را بیشتر افزایش دهد.  

فرض کنید در اقتصادی وام دهی در حجم زیادی افزایش پیدا کند و وقتی حجم وامدهی بانکها زیاد شود به خاطر اینکه دارایی ریسکی تری منتشر می کنند اقدام به بالا بردن نرخ بهره می کنند قاعدتا بانک مرکزی مجبور است نرخ بهره هدف را درباره ذخایر نسبت به این موضوع بالاتر ببرد واین علیت از سمت نرخ های  بهره بانکهای تجاری به نرخ بهره هدف بانک مرکزی منتقل می شود.

رفتار بانکها در طرف دارایی و همچنین سایر مصادیق خلق پول مثل پرداخت سود سپرده که خود عامل خلق نقدینگی است دراینکه بانک مرکزی چه موقع وارد و خارج شود و چه نرخ بهره ای را در نظر می گیرد نیز بسیار مهم است. ما باید بدانیم در اقتصادی کار می کنیم که نرخ های بهره به دلیل تغییرات مداوم انتظارات تغییر می کند شاید مانند بسیاری از دوستان که فکر می کنند نرخ بهره ثابت است و بانک مرکزی نرخ بهره ای تعریف می کند و انتظارات را به نرخ بهره ای که مد نظر است می رساند باید گفت این فرض  غلط است چرا که انتظارات نوسانی است و بانک مرکزی هم در این مساله پیرو نوسانات است؛ مگر یک حالت که مهمترین الزام آن است که بانک مرکزی بر ترازنامه بانکها نظارت کند یعنی مصادیق خلق نقدینگی و مصادیق وام دهی که قاعدتا به خلق پایه پولی و حساب بانک مرکزی منجر می شود را کنترل کند.

ایراد دیگری که به عملیات بازار باز وارد است این است که چه کسی و به چه دلیلی نیازمند به ذخایر است؟ آیا فقط طبق تعریف بودجه بانکها اوراق باید داشته باشند یا می توانند از بانک مرکزی برای اضافه برداشت یا هر موضوع دیگری ذخیره بگیرند؛ بنابراین باید ببینیم این اضافه برداشت را برای چه موضوعی می خواهند؟ و به دنبال ساماندهی کدام بخش اقتصاد هستند؟ به نظر می آید تا این بخش راه اندازی نشود  درست شدن کارکرد اقتصاد غیر قابل قبول است.

 

فروش اوراق نقش بزرگی در عملیات بازار باز ایفا می کند چه انتقادی براین قسمت ماجرا دارید؟

در پایان اگر بخواهیم بودجه ای به موضوع نگاه کنیم می توان نقدی نیز به مکانیزم عملیاتی شدن بازار باز داشت. در بودجه 99 88 هزار میلیارد تومان اوراق پیش بینی شده و قرار است از طریق حجم بازار بدهی بانک مرکزی وارد خرید و فروش اوراق شود؛ در این باب باید گفت برای اینکه اوراق مالی دولت منتشر و به فروش برود باید نرخ بالاتری برای آن متصور شد؛ افزایش نرخ اوراق قرضه دولتی منجر به افزایش انتشار صکوک بیشتری از سوی سایر بنگاه های دولتی اقتصادی می شود و آنها مجبور به بالا بردن نرخ صکوک میشوند تا بتوانند بفروشند و این روندهزینه تامین مالی آنها را بیشتر می کند.

از بعد دیگر اگر  اوراق را کنار بگذاریم، یکی دیگر از راه های تامین مالی؛ تسهیلات دهی است نرخ تسهیلات هم قاعدتا به نرخ اوراق جذاب شده نزدیک می شود؛ اگر دولت بانکها را ملزم کند که نرخ های تسهیلاتی را بالا نبرند باید مابه التفاوت را پرداخت کند حال این سوال پیش می آید که  دولتی که بودجه ندارد چگونه می خواهد این را پرداخت کند؛ اگر هم اجازه دهد نرخ تسهیلات به نرخ اوراق جذاب شده بچسبد و تسهیلات 28درصدی  شود خود به خود همین دارایی های بانکی نیز بی کیفیت می شود و باید فاتحه دارایی های بانک را خواند. ممکن است بانکه به نفع مشتریان برای خریدن اوراق قرضه دولتی خلق پول کنند بنابراین موضوعات عنوان شده مولفه های مهمی به شمار می روند که به نظر می رسد توجه چندان به آن صورت نگرفته است.

 

آیا آنگونه که عنوان می شود با اجرای عملیات بازار باز می توان مانع افزایش تورم و کاهش گرانی شد؟

در مورد تاثیر گذاری عملیات بازار باز بر روی تورم؛ باید گفت با بالابردن نرخ ها و جذاب سازی آنها؛ افزایش نرخ سود در اقتصاد منجر به کاهش تورم نمی شود؛ متاسفانه دوستان تصور می کنند با جذاب کردن نرخ اوراق می توانند بخشی از نقدینگی را از جامعه بردارند تا نقدینگی سیال کنترل شود اما حجم کنونی رقمی در برابر نقدینگی نیست که بتواند سیل نقدینگی را کنترل کند.

نقطه دیگر درباره عملیات OMO بانک مرکزی وجود دارد فرض کنیم دولت اوراق را از طریق بانکها به مردم فروخت؛ در زمانی که دولت با کسری ذخایر مواجه شد و بانک مرکزی خواهان خریداری اوارق شد؛ ممکن است مردم حاضر به فروش اوراق  نشوند؛ چرا که مردم در صورتی مایل به فروش اوراق خواهند بود که برایشان جذاب باشد و این جذابیت به معنای تزریق پایه پولی بیشتر است؛ در این بین مشخص نیست با چه حجم پایه پولی رو به رو می شویم و از این پایه پولی سوء استفاده می شود؟ ما باید ترجیحات نقدینه خواهی افراد را نیز در نظر بگیریم بخصوص در موقعی که اوراق را به بانک مرکزی می فروشند بانک مرکزی چقدر باید پایه پولی تزریق کند و آیا می تواند مردم را به فروش اوراق مجاب کند و توجه به سایر مولفه ها بسیار ضروری ودر موفقیت آمیز بودن یا نبودن بازار باز تاثیر گذار خواهد بود.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار